Doğal tekel piyasalarında, maliyet yapısındaki 'alt-toplanırlık' (subadditivity) ve geniş … — KPSS Maliye

Doğal tekel piyasalarında, maliyet yapısındaki 'alt-toplanırlık' ( $subadditivity$ ) ve geniş ölçek ekonomileri nedeniyle ortalama maliyetler ( $AC$ ) üretim düzeyi arttıkça sürekli azalmaktadır. Bu maliyet yapısı altında, kaynak tahsisinde etkinliği (Pareto optimumu) sağlayan marjinal maliyet fiyatlaması ( $P = MC$ ) uygulandığında firma işletme zararı ile karşı karşıya kalmaktadır.

Buna karşılık, düzenleyici kurumların 'ikinci en iyi' ( $second-best$ ) çözüm olarak uyguladığı 'ortalama maliyet fiyatlamasının' ( $P = AC$ ), marjinal maliyet fiyatlamasına göre en önemli farkı aşağıdakilerden hangisidir?

A
Toplumsal refahı maksimize ederek kaynak tahsisinde tam etkinliğe (Pareto optimumuna) ulaşılması
Firmanın işletme zararını ortadan kaldırarak kamu sübvansiyonuna olan ihtiyacı yok etmesiCevap
C
Üretilen malın tam kamusal mal niteliğine bürünmesini sağlayarak bedavacılık sorununu çözmesi
D
Marjinal sosyal faydayı marjinal sosyal maliyetin üzerine çıkararak aşırı üretimi teşvik etmesi
E
Özel sektörün kâr maksimizasyonu güdüsü ile kamu yararı arasındaki ayrımı tamamen ortadan kaldırması

Cevap

Ortalama maliyet fiyatlamasının marjinal maliyet fiyatlamasına göre temel farkı ve avantajı, firmanın işletme zararını ortadan kaldırarak kamu sübvansiyonuna olan ihtiyacı yok etmesidir.

Doğal tekel durumunda marjinal maliyet (

MC

), ortalama maliyetin (

AC

) altındadır. Eğer fiyat marjinal maliyete (

P=MC

) eşitlenirse, firma her birim satıştan birim maliyetinin altında gelir elde eder ve zarar oluşur. Ortalama maliyet fiyatlamasında (

P=AC

) ise firma 'normal kâr' elde eder; yani toplam gelirleri toplam maliyetlerini tam olarak karşılar. Bu durum, kamu otoritesinin firmaya bütçeden sübvansiyon (zarar tazmini) ödeme zorunluluğunu ortadan kaldırdığı için tercih edilen bir yöntemdir.

Adım Adım Çözüm

Doğal tekelin maliyet yapısını analiz etme

MC < AC

durumu tespit edildi.

Doğal tekellerde ölçek ekonomileri nedeniyle ortalama maliyetler sürekli azalır, bu da marjinal maliyetin ortalama maliyetin altında kalmasına neden olur.

Fiyatlama kurallarını karşılaştırma

P = MC

zarar üretirken,

P = AC

başa baş noktası sağlar.

P = MC

durumunda fiyat birim maliyetin (

AC

) altında kaldığı için her birim üretimde zarar oluşur.

P = AC

durumunda ise fiyat tam olarak birim maliyeti karşılar.

Düzenleyici müdahalenin mali sonucunu belirleme

Kamu bütçesi üzerindeki yükün kalkması.

Zarar oluşmadığı için devletin bu zararı bütçeden sübvanse etme zorunluluğu ortadan kalkar, bu da 'ikinci en iyi' çözümün temel tercih sebebidir.

Anahtar Kavram

Doğal Tekel Düzenlemesi ve Ortalama Maliyet Fiyatlaması

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular