Soru

Zorluk: ZorVergiyi Doğuran Olay

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 19.19. maddesi uyarınca vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar. Vergi hukukunun bu temel kuralı ve aynı kanunun 9.9. maddesindeki hükümler birlikte değerlendirildiğinde, vergiyi doğuran olay ve vergi alacağının doğumu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Vergi borcu, mükellefin beyanı üzerine vergi dairesince düzenlenen tahakkuk fişi ile doğar; beyan yapılmadıkça borç hukuken varlık kazanmaz.
  2. B
    Özel hukuk kurallarına göre geçersiz sayılan bir işlemden dolayı elde edilen kazanç, hukuki durumun tam olarak tekemmül etmediği gerekçesiyle vergiye tabi tutulamaz.
  3. Vergi alacağı, kanunda öngörülen olayın gerçekleşmesiyle idari bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden doğar; tarh ve tebliğ gibi işlemler ise bu borcun miktarını saptamaya ve ödenebilirliğini sağlamaya yöneliktir.Cevap
  4. D
    Ruhsatsız veya kaçak yürütülen faaliyetlerde fiili durum oluşsa bile, kanuna aykırılık söz konusu olduğundan hukuki anlamda bir vergiyi doğuran olay gerçekleşmiş sayılmaz.
  5. E
    Vergi alacağının doğması için sadece fiili durumun gerçekleşmesi yeterli olmayıp, borcun miktarının idarece kesin olarak saptanması (tarh) ve mükellefe bildirilmesi zorunludur.

Cevap

Vergi alacağı, kanunda öngörülen olayın gerçekleşmesiyle idari bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden doğar; tarh ve tebliğ gibi işlemler bu borcun miktarını saptamaya ve ödenebilirliğini sağlamaya yöneliktir.
Vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile kendiliğinden (ipso jure) doğar. Bu aşamada vergi dairesinin herhangi bir işlem yapmasına gerek yoktur. İdarenin yaptığı tarh (hesaplama), tebliğ (bildirme) ve tahakkuk (ödenebilir hale gelme) işlemleri, zaten doğmuş olan bu borcun miktarını saptamaya ve tahsil aşamasına hazırlamaya yönelik idari prosedürlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi alacağının doğum anını belirleyen kanun maddesini incelemek
VUK 19.19. maddeye göre vergi alacağı, vergiyi bağlayan olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar.
Vergi borcunun bir 'kanuni borç' olduğunu ve idari işlemlerden bağımsız olarak doğduğunu anlamak için gereklidir.
2
VUK 9.9. maddenin vergilendirme üzerindeki etkisini analiz etmek
Vergiyi doğuran olayın yasaklanmış olması veya hukuki geçerliliğinin bulunmaması vergilendirmeyi engellemez.
Vergi hukukunun 'ekonomik yaklaşım' ilkesi gereği, fiili durumun gerçekleşmesinin vergi alacağının doğumu için yeterli olduğunu saptamak için gereklidir.
3
Vergilendirme sürecinin aşamalarını (tarh, tebliğ, tahakkuk) doğum anı ile karşılaştırmak
İdari işlemler (tarh, tebliğ) borcun doğumundan sonra gelen, borcun miktarını belirleyen ve kesinleştiren aşamalardır.
Borcun doğumu (alacağın oluşması) ile borcun tahsili arasındaki farkı ayırt etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Vergi Alacağının Doğumu ve VUK Madde 99 - 1919 İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla