Examkin

Soru

Zorluk: ZorFiili (Gerçek/Efektif) Vergi Yükü

Maliye literatüründe verginin iktisadi etkilerini ölçmek amacıyla kullanılan vergi yükü türlerinden 'fiili (gerçek/efektif) vergi yükü' ile 'kanuni (görünürdeki) vergi yükü' arasındaki temel farklılıklar dikkate alındığında, fiili vergi yüküne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi bu kavramın mahiyetini tam olarak yansıtır?

  1. Vergi yansıması yoluyla yükün başkalarına devredilmesi veya başkalarından yük devralınması ile vergi teşvikleri gibi unsurlar sonrası mükellefin üzerinde kalan nihai reel vergi miktarının, gerçek (safi) geliri içindeki nisbi payıdır.Cevap
  2. B
    Vergi kanunlarında yer alan maktu veya nisbi oranların, herhangi bir indirim veya yansıma mekanizması dikkate alınmaksızın matraha uygulanmasıyla hesaplanan nominal vergi tutarının brüt kazanca oranıdır.
  3. C
    Mükellefin ödediği toplam vergi tutarından, devletin sunduğu kamusal hizmetlerden sağladığı marjinal faydanın düşülmesiyle hesaplanan ve bireyin net refah değişimini ölçen yük göstergesidir.
  4. D
    Bir ülkedeki vergilenebilir ekonomik potansiyelin (vergi kapasitesinin), o ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasına oranlanmasıyla elde edilen makroekonomik sınır değeridir.
  5. E
    Artan oranlı vergi tarifelerinde mükellefin girdiği en üst dilimin (marjinal oran), vergi yansıması süreçleri ihmal edilerek toplam matrahın tamamına uygulanması sonucunda ortaya çıkan varsayımsal yük miktarıdır.

Cevap

Fiili (gerçek) vergi yükü; vergi yansıması, muafiyet, istisna ve indirimler sonrası mükellefin üzerinde kalan reel vergi tutarının safi gelire oranıdır.
Fiili vergi yükü, verginin yasada görünen halinden ziyade, mükellefin cebinden çıkan ve başkalarına devredemediği nihai tutarın, o mükellefin gerçek ödeme gücünü yansıtan safi geliri içindeki payını ifade eder. Bu kavram; vergi yansıması (yükün el değiştirmesi) ve vergi avantajlarını (istisna/muafiyet) kapsadığı için 'gerçek' yük olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanuni ve fiili yük ayrımını yapınız.
Kanuni yük yasada yazan oranken (Tkanuni/MatrahT_{kanuni} / Matrah), fiili yük uygulama sonuçlarını gösterir.
Mükellefin gerçekte ne kadar vergi taşıdığını anlamak için yasal metnin ötesine bakılmalıdır.
2
Vergi yansıması (yansımayansıma) etkisini analiz ediniz.
İleriye yansıma yükü azaltırken, geriye yansıma (üretim faktörlerinden yük devralma) yükü artırır.
Fiili yük, verginin iktisadi olarak kimin üzerinde kaldığını (insidans) belirler.
3
Vergi avantajlarını ve netlik kavramını ekleyiniz.
İstisnalar, muafiyetler ve indirimler ödenen tutarı düşürür; oran gerçek (safi) gelire bölünür.
Gerçek yük, brüt değil, harcanabilir kapasiteyi temsil eden safi gelir üzerinden ölçülür.

Anahtar Kavram

Fiili vergi yükü, verginin kanuni süjesi ile iktisadi taşıyıcısı arasındaki farkları ve vergi sisteminin sızıntılarını (yansıma, teşvikler) içeren reel yük göstergesidir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Fiili (Gerçek/Efektif) Vergi Yükü

Bu konudan daha fazla soru