Soru

Zorluk: OrtaMaliye Politikasının Temel Araçları (Genel Çerçeve)

Bir ülkenin makroekonomik istikrar programı kapsamında devreye sokulması planlanan bir politika aracı için Hazine ve Maliye Bakanlığı raporunda şu tespitlere yer verilmiştir:

• Bireylerin ve kurumların harcanabilir gelirlerini azaltarak toplam talebi daraltıcı yönde etki yapar.
• Uygulamaya konulabilmesi için anayasal 'kanunilik' ilkesi gereği yasama organının (meclisin) onayına ihtiyaç duyulur; bu durum aracın karar gecikmesini (iç gecikme) uzatır.
• Özel kesimden kamuya aktarılan bu satın alma gücü, devlet borçlanmasından farklı olarak kesin ve geri ödemesiz niteliktedir.

Yukarıda temel özellikleri verilen ve maliye politikasının genel çerçevesi içinde yer alan araç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İradi vergi oran artışlarıCevap
  2. B
    Otomatik istikrar sağlayan vergi esnekliği
  3. C
    Uzun vadeli iç borçlanmaya gidilmesi
  4. D
    Harcamalarda formül esnekliği mekanizması
  5. E
    Artan oranlı vergilerde mali sürüklenme

Cevap

İradi vergi oran artışları
Vergi oranlarının artırılması; bireylerin harcanabilir gelirini düşürerek toplam talebi daraltan, verginin kanuniliği ilkesi gereği doğrudan meclis kararı (iradi müdahale) gerektiren ve devlete geri ödemesiz (kesin) gelir sağlayan temel maliye politikası aracıdır. Meclis süreci, bu aracın karar alma (iç) gecikmesinin uzun olmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Politika aracının satın alma gücü üzerindeki etkisini ve niteliğini analiz etme.
Aracın 'kesin ve geri ödemesiz' olması, bunun bir borçlanma işlemi olmadığını, vergi veya benzeri bir kamu geliri olduğunu gösterir.
Borçlanma araçları (tahvil, bono vb.) vade sonunda anapara ve faiz ödemesi gerektirdiğinden kesin gelir niteliği taşımaz.
2
Politika aracının devreye girme mekanizmasını inceleme.
Aracın uygulanması için 'yasama organının onayına ihtiyaç duyulması' ve 'karar gecikmesinin uzun olması', bunun otomatik değil, iradi (ihtiyari) bir politika olduğunu kanıtlar.
Otomatik istikrar sağlayıcılar ve mali sürüklenme gibi mekanizmalar, mevcut kanunlar çerçevesinde meclis kararına gerek duymadan kendiliğinden çalışır.
3
Elde edilen bulguları seçeneklerle eşleştirme.
Harcanabilir geliri azaltan, meclis kararı gerektiren ve geri ödemesiz olan tek aracın 'iradi vergi oran artışları' olduğu belirlenir.
Vergilerin kanuniliği ilkesi gereği vergi oranlarındaki her türlü iradi değişiklik meclis yasasını gerektirir.

Anahtar Kavram

İradi Maliye Politikası Araçları ve Etki Gecikmeleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla