Bir maliye yönetimi, vergi toplama ve denetim maliyetlerini minimize etmek amacıyla, geliri ne olursa olsun tüm bireylerden yıllık sabit TL tutarında maktu bir 'kamu hizmeti katılım vergisi' almaya karar vermiştir. Bu uygulama sonucunda hedeflenen bütçe gelirlerine ulaşılmış; ancak düşük gelirli bireylerin bu vergiyi ödedikten sonraki harcanabilir gelirlerindeki düşüşün, yüksek gelirli bireylere göre oransal olarak çok daha fazla olduğu tespit edilmiştir.
Buna göre, söz konusu vergi uygulamasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- İktisadilik ilkesine uyulurken, dikey adalet ve mali güç ilkeleri ihlal edilmiştir.Cevap
- BMali yeterlilik ilkesine ulaşmak uğruna verginin genelliği ilkesinden vazgeçilmiştir.
- CBelirlilik ilkesi, verginin uygunluğu ilkesi lehine feda edilmiştir.
- Dİktisadi kaynak seçimi ilkesi gözetilerek iktisadi etkinliğin artırılması hedeflenmiştir.
- EVerginin uygunluğu ilkesi temel alınarak sosyal adalet ilkeleri güçlendirilmiştir.
Cevap
Vergi toplama maliyetlerinin minimize edilmesi Adam Smith'in 'İktisadilik' ilkesine hizmet ederken; maktu vergi uygulanması, geliri düşük olandan oransal olarak daha fazla vergi alınmasına yol açtığı için 'Mali Güç' ve 'Dikey Adalet' ilkelerini ihlal etmektedir.
Vergi idaresinin maliyetlerini düşürme hedefi 'İktisadilik' ilkesine uygundur. Ancak gelir düzeyine bakılmaksızın herkesten aynı maktu tutarın alınması, düşük gelirlilerin daha yüksek 'efektif vergi yükü' altında kalmasına neden olur. Bu durum, 'mali güce göre vergileme' ve dolayısıyla 'dikey adalet' ilkelerinin açık bir ihlalidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Vergilemede İktisadilik ve Adalet İlkeleri Arasındaki Çatışma
Daha Fazla Pratik
Maktu vergilerin gelir dağılımı üzerindeki regresif etkilerini dikey adalet kavramıyla ilişkilendirerek tekrar inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s