Soru

Zorluk: Ortaİktisadi Maliye Yaklaşımı

Richard Musgrave tarafından sistemleştirilen "İktisadi Maliye Yaklaşımı" çerçevesinde; piyasa mekanizmasının kaynak tahsisinde etkinliği (Pareto optimumu) sağladığı varsayıldığında dahi, devletin "bölüşüm" (distribution) fonksiyonunu yerine getirmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tam kamusal malların tüketiminde rekabetin olmaması ve bedavacılık sorununun yaşanması
  2. Piyasanın oluşturduğu gelir ve servet dağılımının toplumun adalet anlayışıyla örtüşmemesiCevap
  3. C
    Ekonomideki toplam talebin yetersizliği nedeniyle ortaya çıkan işsizlik sorununun giderilmek istenmesi
  4. D
    Asimetrik bilgi nedeniyle ortaya çıkan ters seçim ve ahlaki tehlike sorunlarının piyasayı tıkaması
  5. E
    Doğal tekellerin varlığı durumunda marjinal maliyet fiyatlamasından uzaklaşılması

Cevap

Piyasanın oluşturduğu gelir ve servet dağılımının toplumun adalet anlayışıyla örtüşmemesi
Richard Musgrave'e göre piyasa mekanizması kaynakları en verimli şekilde dağıtsa (Pareto etkinliğine ulaşsa) bile, bu dağılım toplumun paylaştığı adalet ilkeleriyle (equity) çelişebilir. Bu nedenle devlet; bütçe araçları, transfer ödemeleri ve artan oranlı vergiler yoluyla gelir ve servet dağılımına müdahale eder. Bu durum piyasanın çalışmamasından değil, piyasanın adalet sağlamak gibi bir amacının olmamasından kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Musgrave'in üçlü fonksiyon ayrımını analiz etme
Tahsis (Etkinlik), Bölüşüm (Adalet), İstikrar (Tam İstihdam/Fiyat İstikrarı)
İktisadi maliye yaklaşımında devletin rolleri bu üç temel amaç çerçevesinde sınıflandırılır.
2
Tahsis ve Bölüşüm fonksiyonları arasındaki farkı ayırt etme
Tahsis fonksiyonu piyasa başarısızlıklarını gidererek 'etkinliği' hedeflerken, Bölüşüm fonksiyonu 'hakkaniyeti' hedefler.
Soruda piyasanın 'etkin' çalıştığı (Tahsis sorunu olmadığı) bir senaryo verilmiştir.
3
Bölüşüm fonksiyonunun temel mantığını uygulama
Etkin bir piyasa, en verimli üretimi gerçekleştirebilir ancak elde edilen geliri toplumsal adalet anlayışına (örneğin eşitlik) uygun dağıtmayabilir.
Bu durum, piyasada bir 'arıza' olmasa dahi devletin adalet adına müdahalesini (Bölüşüm) meşrulaştırır.

Anahtar Kavram

Musgrave'in Bölüşüm Fonksiyonu

Daha Fazla Pratik

Musgrave'in bölüşüm fonksiyonunda kullandığı temel araçlar (artan oranlı gelir vergisi ve transfer harcamaları) ile tahsis fonksiyonundaki araçlar (kamu giderleri ve vergiler) arasındaki farkı inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla