Bütçe hukukunda 'Önceden İzin (Yasallık) İlkesi', bütçe kanununun hem gelir hem de gider kalemleri üzerindeki otoritesini ifade eder. Ancak bu otoritenin hukuki niteliği, 1982 Anayasası ve 5018 sayılı Kanun çerçevesinde gelirler ve giderler için farklılık göstermektedir.
Buna göre, bütçe kanununun gelir ve giderler üzerindeki hukuki etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Bütçe kanunu, giderlerin yapılması için harcama yetkisi veren 'kurucu' bir işlemken; gelirler için vergi kanunlarının o yıl uygulanmasına izin veren 'şart' niteliğinde bir işlemdir.Cevap
- BGelirlerin giderlere mahsup edilmeksizin bütçeye brüt olarak kaydedilmesini ve belirli bir gelirin belirli bir gidere ayrılmamasını sağlayan temel kuraldır.
- CDevletin tüm gelir ve giderlerinin tek bir bütçe içinde gösterilmesini ve bu bütçenin yasama organı tarafından onaylanmasını zorunlu kılan ilkedir.
- DYürütme organının bütçe dışı harcama yapabilmesine imkan tanıyan ancak bu harcamaların Sayıştay tarafından mali yıl sonunda onaylanmasını şart koşan denetim ilkesidir.
- EAnayasa'nın 73. maddesinde yer alan 'Verginin Yasallığı' ilkesi ile aynı anlama gelir ve bütçe kanunu ile yeni bir vergi konulabileceğini ifade eder.
Cevap
Bütçe kanununun giderler için ödenek tahsis eden 'kurucu', gelirler için ise tahsilata imkan veren 'şart/icazet' niteliğinde olması doğrudur.
Bütçe hukukunda bütçe kanunu, giderler bakımından harcama yetkisini bizzat doğuran 'kurucu' bir işlemdir. Ancak gelirler (vergiler) Anayasa'nın 73. maddesi uyarınca kendi özel kanunlarıyla konulduğu için, bütçe kanunu bu gelirlerin sadece ilgili mali yıl içinde toplanabilmesine olanak sağlayan bir 'icazet/şart' işlemi niteliğindedir. Bu asimetrik yapı, önceden izin ilkesinin en teknik ve ayırt edici özelliğidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bütçe Kanununun Hukuki Niteliği (Asimetrik Yasallık)
Daha Fazla Pratik
Bütçe kanununun bu hukuki niteliğinden dolayı bütçe kanunlarına 'sui generis' (kendine özgü) kanunlar denildiğini unutmayınız.
Tahmini Süre:2m 0s