Examkin

Soru

Zorluk: ZorDevletin Gelir Dağılımı (Bölüşüm) Fonksiyonu

Maliye teorisinde Richard Musgrave tarafından sistematize edilen devletin ekonomik fonksiyonları (tahsis, bölüşüm, istikrar), piyasa mekanizmasına yapılan müdahalenin temel amacına göre birbirinden ayrılır. 'Bölüşüm (dağılım) fonksiyonu', piyasanın kendiliğinden oluşturduğu gelir dağılımını toplumsal adalet ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde yeniden düzenlemeyi hedefler.

Buna göre, devletin piyasa mekanizmasına yönelik aşağıdaki müdahalelerinden hangisi, temel amacı ve teorik dayanağı bakımından diğerlerinden farklı olarak 'bölüşüm fonksiyonu' kapsamında yer almaktadır?

  1. A
    Negatif dışsallık yaratan üretim faaliyetlerini sınırlandırmak amacıyla ilgili firmalara Pigouvian vergiler (emisyon vergisi gibi) uygulanması
  2. Yüksek gelir gruplarının ödeme gücü ilkesi uyarınca artan oranlı vergilendirilmesi ve elde edilen kaynağın düşük gelirlilere sosyal transferler yoluyla aktarılmasıCevap
  3. C
    Doğal tekel konumundaki bir firmanın ortalama maliyet fiyatlandırmasına tabi tutularak aşırı karların önlenmesi ve üretim miktarının artırılması
  4. D
    Toplum için faydalı görülen ancak piyasa tarafından yetersiz sunulan erdemli (merit) malların üretiminin sübvansiyonlar yoluyla teşvik edilmesi
  5. E
    Asimetrik bilgi sorunu nedeniyle piyasada oluşabilecek olumsuz seçim ve ahlaki tehlike risklerini minimize etmek için zorunlu sigorta düzenlemeleri yapılması

Cevap

Yüksek gelir gruplarının artan oranlı vergilendirilerek düşük gelirlilere sosyal transfer yapılması uygulaması, bölüşüm fonksiyonunun en tipik örneğidir.
Bölüşüm fonksiyonu, piyasa mekanizmasının kendiliğinden sağladığı gelir dağılımını (birincil dağılım), toplumsal adalet ve hakkaniyet ilkeleri doğrultusunda yeniden düzenlemeyi (ikincil dağılım) amaçlar. Artan oranlı gelir vergisi ve sosyal transfer harcamaları, bu fonksiyonun en temel 'normatif' araçlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Musgrave'in devlet fonksiyonlarını tanımla.
Tahsis (etkinlik/piyasa başarısızlığı), Bölüşüm (adalet/gelir dağılımı) ve İstikrar (fiyat istikrarı/tam istihdam) olarak üç temel fonksiyon belirlenmiştir.
Sorunun hangi teorik çerçevede sorulduğunu anlamak için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki araçların hangi fonksiyona hizmet ettiğini analiz et.
Dışsallıklar, doğal tekeller, erdemli mallar ve asimetrik bilgi durumlarının tamamı 'piyasa başarısızlığı' olup, bunlara yapılan müdahaleler 'Tahsis' fonksiyonuna girer.
Seçenekler arasında ayrım yaparak bölüşüm fonksiyonuna özgü olanı bulmak için gereklidir.
3
Artan oranlı vergi ve transfer ödemelerini değerlendir.
Bu araçlar piyasanın etkinliğinden ziyade, piyasanın dağıttığı gelirin 'hakkaniyet' adına değiştirilmesini sağlar ki bu da doğrudan 'Bölüşüm' fonksiyonudur.
Doğru yanıtın teorik dayanağını doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Bölüşüm (Dağılım) Fonksiyonunun Tahsis Fonksiyonundan Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Bölüşüm fonksiyonu ile etkinlik arasındaki ters yönlü ilişkiyi (trade-off) açıklayan 'Okun'un Sızdıran Kova' metaforuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Devletin Gelir Dağılımı (Bölüşüm) Fonksiyonu