Mali hukuk tarihçilerine göre, 1215 tarihli Magna Carta ile başlayan süreçte bütçe hakkı uzun süre sadece 'vergilere rıza gösterme' (gelirlerin yasallığı) ilkesi ile sınırlı kalmıştır. Ancak modern anlamda bütçe hakkının doğuşu, parlamentonun yürütme organının yapacağı harcamaların miktarını ve amacını da önceden belirleme (giderlerin yasallığı/tahsisat) yetkisini elde etmesiyle mümkün olmuştur.
Bu tarihsel dönüşüm dikkate alındığında, İngiltere'de bütçe hakkının 'gelir' odaklılıktan 'gider' denetimini de kapsayan bütüncül bir yapıya kavuştuğu ve parlamentonun mali üstünlüğünün kesinleştiği dönüm noktası aşağıdakilerden hangisidir?
- A1215 - Magna Carta Libertatum'un ilanı
- B1628 - Haklar Dilekçesi'nin (Petition of Right) kabulü
- 1689 - Haklar Bildirisi (Bill of Rights) ile sonuçlanan Şanlı Devrim süreciCevap
- D1776 - Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi'nin yayımlanması
- E1789 - Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi'nin ilanı
Cevap
1689 yılında kabul edilen Haklar Bildirisi (Bill of Rights), parlamentonun sadece vergilere onay verme değil, harcamalar (giderler) üzerinde de kesin denetim yetkisini (tahsisat) tesis ederek modern bütçe hakkını kurumsallaştırmıştır.
Bütçe hakkı tarihsel süreçte 'vergilere rıza' (1215) ile başlamış olsa da 1689 Haklar Bildirisi (Bill of Rights) ile parlamentonun harcamalar üzerindeki 'tahsisat' yetkisinin kesinleşmesiyle modern formuna ulaşmıştır. Bu belge ile yürütmenin parlamentonun onayı olmadan para toplaması ve ordu beslemesi yasaklanmış, bütçenin hem gelir hem de gider tarafı yasama denetimine girerek parlamentonun mali egemenliği tescil edilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Modern Bütçe Hakkının Gelir ve Gider Denetimi Bütünlüğü (Tahsisat Yetkisi)
Tahmini Süre:1m 30s