Soru

Zorluk: ZorWagner'in Gelir Sınıflandırması

Kamu gelirlerinin teorik sınıflandırmasında Adolph Wagner tarafından ortaya konulan yaklaşım, devletin iktisadi faaliyetlerini ve kullandığı yetkileri esas alır. Bu yaklaşıma göre; devletin bir özel hukuk kişisi gibi piyasa koşullarında taşınmaz yöneterek veya ticari işletme işleterek elde ettiği hasılat ile devletin kamusal otoritesini ve egemenlik gücünü kullanarak tahsil ettiği vergi veya harç gibi gelirlerin Wagner tasnifindeki yeri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Piyasa koşullarında elde edilen hasılat 'özel ekonomik gelirler', egemenlik gücüne dayanan gelirler ise 'siyasal ve hukuki gelirler' olarak adlandırılır.Cevap
  2. B
    Her iki gelir grubu da devletin sunduğu hizmetlerin birer karşılığı olduğu için Seligman'ın yaklaşımına uygun olarak 'sözleşmeye dayalı (akitli) gelirler' kategorisinde toplanır.
  3. C
    Taşınmaz ve işletme gelirleri devletin süreklilik arz eden faaliyetlerinden doğduğu için 'olağan gelirler', vergi ve harçlar ise bütçe açığını kapatmaya yönelik 'olağanüstü gelirler' sayılır.
  4. D
    Devletin mülkiyetindeki varlıklardan sağladığı tüm kazançlar 'cebri (zorlayıcı) gelirler' grubunda yer alırken, harçlar vatandaşın iradesine bağlı olduğu için 'iradi gelirler' olarak tanımlanır.
  5. E
    Bu gelirlerin tamamı devletin mali tekel haklarından kaynaklandığı için Wagner tarafından 'iktisadi olmayan regalyan gelirler' başlığı altında sınıflandırılmıştır.

Cevap

Piyasa koşullarında elde edilen hasılat 'özel ekonomik gelirler', egemenlik gücüne dayanan gelirler ise 'siyasal ve hukuki gelirler' olarak adlandırılır.
Adolph Wagner'in sınıflandırmasında temel ölçüt, devletin geliri elde ederken hangi hukuki statüye sahip olduğudur. Eğer devlet bir özel hukuk kişisi gibi (piyasa aktörü) hareket ederek mülklerinden (orman, arazi kirası) veya işletmelerinden (KİT kârları) gelir sağlıyorsa, bu 'özel ekonomik gelir'dir. Eğer devlet kamu gücünü kullanarak (vergi, harç gibi) egemenlik hakkına dayanarak gelir elde ediyorsa, bu 'siyasal ve hukuki gelir'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Wagner'in tasnif kriterini belirle.
Devletin hangi hukuki sıfatla (Özel hukuk kişisi vs. Kamu otoritesi) hareket ettiği.
Wagner, gelirleri devletin iktisadi hayata katılım biçimine göre ayırır.
2
Özel ekonomik gelirlerin kapsamını analiz et.
Mülk gelirleri (kira, orman hasılatı) ve teşebbüs gelirleri (KİT karları).
Burada devlet bir özel şahıs gibi piyasada rekabet eder veya mülk yönetir.
3
Siyasal ve hukuki gelirlerin kapsamını analiz et.
Vergiler, harçlar, resimler ve para cezaları.
Bu gelirler devletin tek taraflı zorlama gücüne (imperium) dayanır.

Anahtar Kavram

Wagner'in Kamu Gelirleri İkilisi: Özel Ekonomik vs. Siyasal/Hukuki

Daha Fazla Pratik

Seligman'ın gelir sınıflandırmasındaki 'yarı-akitsiz' gelirler ile Wagner'in 'siyasal gelirleri' arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla