Kamu gelirlerinin teorik sınıflandırmasında Adolph Wagner tarafından ortaya konulan yaklaşım, devletin iktisadi faaliyetlerini ve kullandığı yetkileri esas alır. Bu yaklaşıma göre; devletin bir özel hukuk kişisi gibi piyasa koşullarında taşınmaz yöneterek veya ticari işletme işleterek elde ettiği hasılat ile devletin kamusal otoritesini ve egemenlik gücünü kullanarak tahsil ettiği vergi veya harç gibi gelirlerin Wagner tasnifindeki yeri aşağıdakilerden hangisidir?
- Piyasa koşullarında elde edilen hasılat 'özel ekonomik gelirler', egemenlik gücüne dayanan gelirler ise 'siyasal ve hukuki gelirler' olarak adlandırılır.Cevap
- BHer iki gelir grubu da devletin sunduğu hizmetlerin birer karşılığı olduğu için Seligman'ın yaklaşımına uygun olarak 'sözleşmeye dayalı (akitli) gelirler' kategorisinde toplanır.
- CTaşınmaz ve işletme gelirleri devletin süreklilik arz eden faaliyetlerinden doğduğu için 'olağan gelirler', vergi ve harçlar ise bütçe açığını kapatmaya yönelik 'olağanüstü gelirler' sayılır.
- DDevletin mülkiyetindeki varlıklardan sağladığı tüm kazançlar 'cebri (zorlayıcı) gelirler' grubunda yer alırken, harçlar vatandaşın iradesine bağlı olduğu için 'iradi gelirler' olarak tanımlanır.
- EBu gelirlerin tamamı devletin mali tekel haklarından kaynaklandığı için Wagner tarafından 'iktisadi olmayan regalyan gelirler' başlığı altında sınıflandırılmıştır.
Cevap
Piyasa koşullarında elde edilen hasılat 'özel ekonomik gelirler', egemenlik gücüne dayanan gelirler ise 'siyasal ve hukuki gelirler' olarak adlandırılır.
Adolph Wagner'in sınıflandırmasında temel ölçüt, devletin geliri elde ederken hangi hukuki statüye sahip olduğudur. Eğer devlet bir özel hukuk kişisi gibi (piyasa aktörü) hareket ederek mülklerinden (orman, arazi kirası) veya işletmelerinden (KİT kârları) gelir sağlıyorsa, bu 'özel ekonomik gelir'dir. Eğer devlet kamu gücünü kullanarak (vergi, harç gibi) egemenlik hakkına dayanarak gelir elde ediyorsa, bu 'siyasal ve hukuki gelir'dir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Wagner'in Kamu Gelirleri İkilisi: Özel Ekonomik vs. Siyasal/Hukuki
Daha Fazla Pratik
Seligman'ın gelir sınıflandırmasındaki 'yarı-akitsiz' gelirler ile Wagner'in 'siyasal gelirleri' arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s