Genişletici maliye politikası kapsamında bütçe açıklarının iç borçlanma ile finanse edilmesinin, faiz oranlarını yükselterek özel kesim yatırımlarını azaltmasına 'dışlama etkisi' (crowding-out) denir.
Geleneksel IS-LM modeli çerçevesinde, kamu harcamalarındaki artışın millî gelir üzerinde hiçbir genişletici etki yaratmayarak özel yatırımları birebir ölçüde daralttığı 'tam dışlama etkisinin' (yüzde yüz dışlama) ortaya çıkabilmesi için aşağıdaki koşullardan hangisinin geçerli olması gerekir?
- Spekülatif para talebinin faiz haddine olan esnekliğinin sıfır olmasıCevap
- BÖzel kesim yatırım harcamalarının faiz haddine olan duyarlılığının sıfır olması
- CEkonominin likidite tuzağında bulunarak para talebinin faiz esnekliğinin sonsuz olması
- DBütçe açığının finansmanı amacıyla ihraç edilen kamu borçlanma senetlerinin Merkez Bankasınca parasallaştırılması
- EKarar alıcıların Ricardo-Barro Denkliği çerçevesinde hareket ederek kamu borçlanmasını gelecekteki vergi artışları olarak algılaması
Cevap
Doğru yanıt, para talebinin faiz oranındaki değişikliklere karşı tamamen duyarsız olduğunu ifade eden seçenektir.
IS-LM modelinde tam dışlama etkisinin görülebilmesi için LM eğrisinin miktar eksenine dik (tam inelastik) olması gerekir. Bu durum, Klasik iktisat yaklaşımıyla uyumlu olarak, spekülatif para talebinin faiz haddine duyarlılığının sıfır olması anlamına gelir. Kamu harcamalarındaki artış IS eğrisini sağa kaydırsa da, dik LM eğrisi üzerinde millî gelir seviyesi değişmez; artan kamu harcaması yatırımları birebir dışlayarak sadece faiz haddini yükseltir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tam Dışlama Etkisi ve Para Talebi Esneklikleri