Soru

Zorluk: ZorDevletin Gelir Dağılımı (Bölüşüm) Fonksiyonu

Refah iktisadı ve devletin ekonomik fonksiyonları arasındaki ilişki dikkate alındığında; piyasa mekanizmasının tam rekabet şartları altında Pareto etkin bir sonuca ulaştığı ancak bu sonucun toplumsal adalet açısından arzu edilmediği bir durumda, devletin 'bölüşüm (dağılım) fonksiyonu' aracılığıyla yapacağı müdahaleye ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Refah iktisadının ikinci temel teoremi uyarınca; devlet, başlangıç donanımlarını götürü (lump-sum) vergiler ve transferlerle yeniden düzenleyerek piyasa etkinliğinden ödün vermeden arzu edilen gelir dağılımını sağlayabilir.Cevap
  2. B
    Refah iktisadının birinci temel teoremi çerçevesinde; devletin bölüşüm fonksiyonu kapsamında yapacağı her müdahale, piyasadaki dışsallıkları içselleştirerek kaynak tahsisinde etkinliği kendiliğinden optimize edecektir.
  3. C
    Bölüşüm fonksiyonu tamamen pozitif maliye analizine dayandığı için, gelirin toplumdaki bireyler arasındaki dağılımı değer yargılarından bağımsız matematiksel bir optimizasyon süreci olarak yürütülür.
  4. D
    Musgrave'in fonksiyonel ayrımına göre bölüşüm fonksiyonu; sadece ekonomideki eksik istihdam ve enflasyon sorunlarını çözmek amacıyla kullanılan bütçe politikası araçlarını kapsar.
  5. E
    Gelir dağılımını düzeltmek için kullanılan artan oranlı gelir vergisi uygulaması, ikame etkisi yaratmadığı için bireylerin çalışma-boş zaman tercihlerini etkilemez ve tahsis fonksiyonu ile tam bir uyum içerisindedir.

Cevap

Refah iktisadının ikinci temel teoremi uyarınca devletin başlangıç donanımlarını götürü araçlarla düzenleyerek etkinliği bozmadan adaleti sağlaması mümkündür.
Refah iktisadının ikinci temel teoremi, devletin bölüşüm fonksiyonunu meşrulaştıran en önemli teorik dayanaktır. Bu teoreme göre, piyasa mekanizması kaynak tahsisinde etkinliği sağlasa bile, devlet 'başlangıç donanımlarına' (endowments) götürü müdahaleler yaparak toplumun adil bulduğu başka bir etkin noktaya ulaşılmasını sağlayabilir. Bu sayede etkinlikten ödün verilmemiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki senaryoyu analiz etme
Piyasanın 'etkin' (Pareto optimumu) olduğu ancak sonucun 'adaletsiz' olduğu tespit edilir.
Etkinlik ve adalet (bölüşüm) kavramlarını birbirinden ayırmak gerekir.
2
Refah iktisadı teoremleriyle ilişkilendirme
Refah iktisadının İkinci Temel Teoremi, etkinlik ve adalet arasındaki bu ayrımı ele alır.
İkinci teorem, piyasa etkinliğini bozmadan arzu edilen herhangi bir adil dağılıma ulaşılabileceğini teorik olarak kanıtlar.
3
Devletin müdahale araçlarını belirleme
Götürü (lump-sum) vergiler ve transferler en uygun araçlardır.
Bu araçlar marjinal kararları (fiyat sinyallerini) değiştirmediği için Pareto etkinliğini bozmazlar.

Anahtar Kavram

İkinci Temel Refah Teoremi ve Bölüşüm Fonksiyonu

Daha Fazla Pratik

Arthur Okun'un 'Sızdıran Kova' (Leaky Bucket) benzetmesini ve etkinlik-adalet arasındaki ters yönlü ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla