Peacock ve Wiseman tarafından geliştirilen "Sıçrama (Yerinden Etme) Tezi", kamu harcamalarının seyrini inceleyen temel yaklaşımlardan biridir.
Bu yaklaşıma göre, savaş veya derin krizler gibi olağanüstü dönemlerin ardından kamu harcamalarının kriz öncesi seviyesine dönmeyip kalıcı olarak daha yüksek bir platoda seyretmesinin temel nedenini ve bu süreci destekleyen mekanizmaları en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- AEkonomik gelişmenin olgunluk aşamasına geçilmesiyle birlikte, piyasa başarısızlıklarının artması sonucunda devletin refah devleti anlayışıyla tamamlayıcı sosyal harcamalara ağırlık vermesi
- BKişi başına düşen milli gelirin artmasına paralel olarak, devletin hukuki ve idari fonksiyonlarının organik ve sürekli bir biçimde genişlemesi
- Toplumun yükselen vergi tahammülü sayesinde devletin kriz vesilesiyle tespit ettiği yeni sosyal ihtiyaçları üstlenmesi (gözlem etkisi) ve yerel idarelerin yetkilerini kendi bünyesinde toplaması (yoğunlaşma etkisi)Cevap
- DKamu sektörünün büyük ölçüde emek yoğun yapıda olması nedeniyle, teknolojik gelişmelere rağmen verimlilik artışının sağlanamaması ve maliyetlerin sürekli yükselmesi
- EBürokratik kurumların güç, prestij ve daha fazla kaynak elde etmek amacıyla bütçe hacmini optimum seviyenin üzerine çıkarmak için maksimizasyon eğilimine girmesi
Cevap
Kamu harcamalarındaki sıçramanın kalıcı olmasını, yükselen vergi tahammülü, yeni ihtiyaçların fark edildiği gözlem (inceleme) etkisi ve yetkilerin merkezde toplandığı yoğunlaşma etkisi ile açıklayan seçenek doğrudur.
Doğru seçenek, Peacock ve Wiseman'ın analizindeki tüm anahtar kavramları (vergi tahammülü, gözlem/inceleme etkisi ve yoğunlaşma etkisi) eksiksiz olarak barındırır. Bu teoriye göre, olağanüstü durumlarda halkın artan vergi yükünü kabullenmesi (vergi tahammülü) devlete ek kaynak yaratır. Kriz atlatıldığında devlet, edindiği bu finansal gücü kullanarak, kriz sırasında fark ettiği yetersizlikleri gidermek için yeni görevler üstlenir (gözlem/inceleme etkisi) ve hizmetleri merkezileştirir (yoğunlaşma etkisi). Bu sayede bütçe hacmi kalıcı olarak yüksek kalır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Peacock ve Wiseman Sıçrama Tezi Mekanizmaları