Soru

Zorluk: ZorBütçe Dengesi, Açığı ve Fazlası Kavramları

Merkezi yönetim bütçe uygulamalarında, tahakkuk esasına göre hesaplanan bütçe dengesi ile nakit esasına göre hesaplanan Hazine nakit dengesi arasında; henüz ödenmemiş giderler (bütçe emanetleri) ve önceden yapılan ödemeler (avanslar) nedeniyle farklar oluşmaktadır. Aşağıdaki tabloda bir mali yıla ait bütçe gerçekleşme verileri milyar TL cinsinden yer almaktadır:

Bütçe GöstergesiTutar (Milyar TL)
Bütçe Gelirleri2.1002.100
Bütçe Giderleri (Faiz Ödemeleri Dahil)2.6002.600
Faiz Giderleri400400
Bütçe Emanetlerindeki Net Artış120120
Verilen Avanslardaki Net Artış5050

Bu verilere göre, bütçe dengesi ve Hazine nakit dengesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bütçe açığı 500500 milyar TL, Hazine nakit açığı ise 430430 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.Cevap
  2. B
    Birincil bütçe dengesi 100100 milyar TL fazla vermiştir.
  3. C
    Hazine nakit açığı, bütçe açığından 7070 milyar TL daha fazla gerçekleşmiştir.
  4. D
    Bütçe emanetlerindeki artış, ilgili dönemdeki nakit çıkışının tahakkuk eden bütçe giderinden daha fazla olduğunu gösterir.
  5. E
    Bütçenin 500500 milyar TL açık vermesi, klasik maliye anlayışındaki 'tarafsız bütçe' ilkesine tam uyum sağlandığını gösterir.

Cevap

Bütçe açığı 500500 milyar TL, Hazine nakit açığı ise 430430 milyar TL'dir.
Verilen veriler ışığında bütçe dengesi 2.1002.600=5002.100 - 2.600 = -500 milyar TL açık olarak hesaplanır. Hazine nakit dengesine ulaşmak için bütçe dengesine, nakit çıkışı gerektirmeyen emanet artışları eklenir ve bütçede gider olarak görünmediği halde nakit çıkışı yaratan avans artışları çıkarılır: 500+12050=430-500 + 120 - 50 = -430 milyar TL. Dolayısıyla bütçe açığı 500500, nakit açığı ise 430430 milyar TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe Dengesi Hesaplanması
Bütçe Dengesi = Bütçe Gelirleri - Bütçe Giderleri = 2.1002.600=5002.100 - 2.600 = -500 milyar TL (Açık)
Bütçe dengesi, bir mali yıldaki toplam bütçe gelirleri ile toplam bütçe giderleri arasındaki farkı gösteren temel göstergedir.
2
Birincil (Faiz Dışı) Dengenin Hesaplanması
Birincil Denge = Bütçe Dengesi + Faiz Giderleri = 500+400=100-500 + 400 = -100 milyar TL (Açık)
Birincil denge, bütçenin faiz ödemeleri dışındaki performansını ölçerek borç sürdürülebilirliği hakkında bilgi verir.
3
Hazine Nakit Dengesi Hesaplanması
Nakit Dengesi = Bütçe Dengesi + Bütçe Emanetleri Artışı - Verilen Avanslar Artışı = 500+12050=430-500 + 120 - 50 = -430 milyar TL (Nakit Açığı)
Nakit dengesi, tahakkuk eden bütçe rakamlarından fiili nakit giriş ve çıkışlarına geçişi sağlayan emanet ve avans gibi kalemlerin net etkisini içerir.

Anahtar Kavram

Tahakkuk Esaslı Bütçe Dengesi ile Hazine Nakit Dengesi Arasındaki İlişki
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla