Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorEksik Rekabet, Monopoller ve Doğal Tekeller

Ölçek ekonomilerinin piyasa talebinin tamamını kapsayacak genişlikte olduğu bir piyasa yapısında, tek bir firmanın tüm üretimi birden fazla firmanın toplamından daha düşük maliyetle gerçekleştirebildiği (alt-toplanırlık) bir durumda; düzenleyici otoritenin kaynak tahsisinde etkinliği (Pareto optimumu) sağlamak amacıyla marjinal maliyet fiyatlandırmasını (P=MCP=MC) zorunlu tutmasının yaratacağı temel iktisadi sorun aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ortalama maliyetlerin azalan bir eğilim sergilemesi nedeniyle marjinal maliyetin ortalama maliyetin altında kalması (MC<ACMC < AC) ve firmanın faaliyetlerini sürdürebilmek için kamu sübvansiyonuna ihtiyaç duymasıCevap
  2. B
    Hizmetin tam kamusal mal niteliğinde olması sebebiyle dışlanamazlık (non-excludability) özelliğinin fiyatlandırmayı imkansız kılması ve bedavacılık sorunu nedeniyle üretimin durması
  3. C
    Marjinal hasılatın fiyatın altında kalması (MR<PMR < P) nedeniyle firmanın üretimi Pareto etkin seviyenin üzerinde tutarak aşırı kaynak kullanımına ve refah kaybına yol açması
  4. D
    Azalan verimler yasasının üretim sürecine hakim olması sonucu marjinal maliyetin hızla yükselmesi ve devletin belirlediği fiyatın arzın sürdürülebilirliğini engellemesi
  5. E
    Devletin gelir dağılımını düzenleme fonksiyonu gereği fiyatları yapay olarak düşük tutması sonucu oluşan talep fazlasının, hizmetin bir 'kulüp malı' niteliğine bürünmesine neden olması

Cevap

Ortalama maliyetlerin azalan bir eğilim sergilemesi nedeniyle marjinal maliyetin ortalama maliyetin altında kalması (MC<ACMC < AC) ve firmanın faaliyetlerini sürdürebilmek için kamu sübvansiyonuna ihtiyaç duyması
Doğal tekellerde ölçek ekonomileri o kadar güçlüdür ki, piyasa talebinin tamamının karşılandığı noktada bile ortalama maliyetler (ACAC) düşmeye devam eder. Matematiksel olarak azalan bir ortalama maliyet eğrisi söz konusu olduğunda, marjinal maliyet (MCMC) daima ortalama maliyetin altındadır (MC<ACMC < AC). Düzenleyici otorite kaynak dağılımında etkinliği (Pareto optimumunu) sağlamak için fiyatı marjinal maliyete eşitlediğinde (P=MCP=MC), bu fiyat birim maliyetin (ACAC) altında kalacağı için firma zarar eder. Bu durumun sürdürülebilmesi için devletin bu zararı sübvansiyonlar yoluyla karşılaması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğal tekelin maliyet yapısını analiz etme
Doğal tekellerde ölçek ekonomileri nedeniyle ortalama maliyet (ACAC) üretim miktarı arttıkça sürekli azalır.
Tanım gereği doğal tekel, piyasa talebinin tamamının tek bir firma tarafından en düşük maliyetle karşılandığı durumdur.
2
ACAC ve MCMC arasındaki ilişkiyi kurma
Bir fonksiyonun ortalaması (ACAC) azalıyorsa, marjinal değeri (MCMC) mutlaka ortalama değerinden küçüktür (MC<ACMC < AC).
Marjinal değer, ortalamayı aşağı çekmek için ortalamadan daha düşük olmalıdır.
3
P=MCP=MC düzenlemesinin finansal sonucunu belirleme
Düzenleyici kurum fiyatı P=MCP=MC olarak belirlediğinde, MC<ACMC < AC olduğu için P<ACP < AC sonucu doğar.
Fiyatın birim maliyetten düşük olması, firmanın her birim satışta zarar etmesi anlamına gelir.
4
Kamu müdahalesinin gerekliliğini saptama
Firma özel kâr güdüsüyle bu zararı üstlenmeyeceği için, hizmetin devamı için devletin bu zararı sübvansiyonlarla kapatması gerekir.
Kaynak dağılımında etkinlik sağlanırken ortaya çıkan bütçe açığının finansmanı devletin mali bir yükümlülüğüdür.

Anahtar Kavram

Doğal Tekellerde Marjinal Maliyet Fiyatlandırması ve Finansal Zarar

Daha Fazla Pratik

Eğer devlet sübvansiyon yükünden kurtulmak isterse ve firmanın sadece 'normal kâr' elde etmesini amaçlarsa, fiyatlandırmayı hangi seviyede (P=ACP=AC mi yoksa Ramsey Fiyatlandırması mı) yapması gerektiği üzerine çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Eksik Rekabet, Monopoller ve Doğal Tekeller