Soru

Zorluk: Çok zorBütçenin TBMM'de Görüşülmesi ve Kabul Süreci

19821982 Anayasası ve 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi’nin Türkiye Büyük Millet Meclisindeki (TBMM) görüşülme süreci ve yasalaşma aşamalarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Plan ve Bütçe Komisyonu, Cumhurbaşkanlığı tarafından sunulan bütçe teklifi üzerinde hem giderleri artırıcı hem de gelirleri azaltıcı yönde değişiklik yapma yetkisine sahiptir.
  2. Bütçe Kanun Teklifi’nin Genel Kurul aşamasındaki görüşmeleri sırasında milletvekilleri; sadece kamu hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla ödenek kalemleri arasında aktarma yapılmasına yönelik değişiklik önergeleri verebilirler.Cevap
  3. C
    Merkezi yönetim bütçe kanununun mali yıl başına kadar yürürlüğe konulamaması ve geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması halinde, yeni bütçe kabul edilene kadar bir önceki yıl bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır.
  4. D
    Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen bütçe kanununu 'uygun bulmadığı' gerekçesiyle yeniden görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderemez; ancak kanuna karşı Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası açma hakkı saklıdır.
  5. E
    Bütçe teklifinin Genel Kurul’daki oylama usulü; teklifin bölümler halinde görüşülüp oylanması ve tüm bölümler tamamlandıktan sonra teklifin tamamının tek bir oylama ile karara bağlanması şeklindedir.

Cevap

Bütçe kanun teklifinin Genel Kurul aşamasında milletvekillerinin ödenek aktarımı veya benzeri finansal değişiklik önergeleri vermesinin yasak olması
Doğru cevap, bütçe kanun teklifinin Genel Kurul aşamasındaki görüşme sınırlarını yanlış ifade eden seçenektir. 19821982 Anayasası'nın 161161. maddesi uyarınca, bütçe kanun teklifi Genel Kurulda görüşülürken milletvekilleri 'gider artırıcı veya gelir azaltıcı' hiçbir öneride bulunamazlar. Ödenek kalemleri arasında aktarma yapılması da dolaylı olarak bir kalemin azaltılıp diğerinin artırılması anlamına geldiğinden, bu yasak kapsamına girer. Dolayısıyla milletvekillerinin bu tür önergeler verme yetkisi Genel Kurul aşamasında bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Teklifin Sunulması
Cumhurbaşkanı, mali yıl başından en az 7575 gün önce bütçe teklifini TBMM'ye sunar.
Bütçe hakkının yasama organı tarafından kullanılabilmesi için gerekli sürenin başlatılması.
2
Komisyon Aşaması
Teklif, Plan ve Bütçe Komisyonu'nda 5555 gün içinde görüşülür. Komisyonun metin üzerinde değişiklik yapma yetkisi vardır.
Bütçenin uzman bir kurul tarafından teknik analize tabi tutulması.
3
Genel Kurul Kısıtlamaları
Genel Kurulda 2020 gün içinde görüşmeler tamamlanır. Ancak bu aşamada üyeler (milletvekilleri) gider artırıcı veya gelir azaltıcı hiçbir öneride bulunamaz.
Bütçe dengesinin Genel Kurul'daki siyasi pazarlıklar sonucu bozulmasını önlemek.
4
Onay ve Yürürlük
Cumhurbaşkanı bütçeyi veto edemez, 1515 gün içinde yayımlar. Süresinde çıkmazsa geçici bütçe, o da çıkmazsa yeniden değerlemeli eski bütçe uygulanır.
Devletin finansal sürekliliğinin anayasal güvence altına alınması.

Anahtar Kavram

Bütçe Kanunlarının Yasalaşma Sürecindeki Anayasal Kısıtlar ve Yetki Dağılımı
Bu soruyu puanla