Soru

Zorluk: OrtaTam Kamusal Mallar ve Özellikleri

Tam kamusal malların üretiminde ve tüketiminde karşılaşılan temel yapısal özellikler, piyasa mekanizmasının bu malları etkin bir şekilde üretip dağıtmasını imkansız kılmaktadır. Özellikle tüketimde rekabetin olmaması nedeniyle ek bir kişinin tüketimden yararlanmasının marjinal maliyetinin sıfır (MC=0MC = 0) olması ve faydadan dışlamanın mümkün olmaması, ciddi finansman sorunlarını beraberinde getirir.

Buna göre, tam kamusal malların piyasa mekanizması tarafından sunulmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bireylerin gerçek tercihlerini gizleyerek ödeme yapmaktan kaçınmaları sonucu ortaya çıkan bedavacılık sorunu nedeniyle etkin fiyatın belirlenememesiCevap
  2. B
    Mevcut kapasitenin aşılması durumunda ortaya çıkan tıkanıklık maliyetlerinin, marjinal maliyeti sıfırın üzerine çıkararak piyasa dengesini bozması
  3. C
    Bu malların toplum tarafından yeterli düzeyde talep edilmemesi nedeniyle devletin 'babacı devlet' rolüyle üretimi üstlenmek zorunda kalması
  4. D
    Devletin gelir dağılımında adaleti sağlama fonksiyonu gereği bu malları sadece düşük gelirli gruplara tahsis etmeyi hedeflemesi
  5. E
    Üretim maliyetlerinin yüksekliği ve ölçek ekonomileri nedeniyle piyasanın doğal tekel yapısına dönüşerek rekabeti engellemesi

Cevap

Bireylerin gerçek tercihlerini gizleyerek ödeme yapmaktan kaçınmaları sonucu ortaya çıkan bedavacılık sorunu nedeniyle etkin fiyatın belirlenememesi
Tam kamusal malların en kritik özelliği 'faydadan mahrum bırakılamama' (non-excludability) durumudur. Bu özellik nedeniyle, bir birey malın bedelini ödemese bile malın sunduğu hizmetten (örneğin ulusal savunma) yararlanmaya devam eder. Rasyonel davranan bireyler, ödeme yapmaktan kaçınmak için bu maldan elde ettikleri gerçek faydayı gizleme eğilimindedirler. Kamu ekonomisinde 'tercihlerin açıklanmaması' veya 'bedavacılık sorunu' olarak adlandırılan bu durum, piyasanın etkin bir talep ve fiyat dengesi kurmasını engeller.

Adım Adım Çözüm

1
Tam kamusal malların özelliklerini analiz et
Tüketimde rekabet yoktur (MC=0MC=0) ve faydadan dışlama imkansızdır.
Bu iki özellik malın piyasa tarafından satılabilir bir ürün olmasını engeller.
2
Piyasa mekanizmasının işleyişini değerlendir
Piyasa, fiyat dışlama mekanizması (exclusion by price) üzerinden çalışır.
Ödeme yapmayanın faydadan mahrum bırakılamadığı bir durumda kimse gönüllü ödeme yapmaz.
3
Bedavacılık (Free-Rider) sorununu bağla
Bireyler ödemeye razı oldukları miktarı (marjinal faydalarını) gizlerler.
Tercihlerin açıklanmaması (non-revelation of preferences) sonucu talep eğrisi belirlenemez ve etkin fiyat oluşmaz.

Anahtar Kavram

Tam kamusal mallarda faydadan dışlamanın imkansızlığı 'Bedavacılık' (Free-Rider) sorununa yol açar ve bu durum tercihlerin gizlenmesine neden olarak piyasa fiyatının oluşmasını engeller.

Daha Fazla Pratik

Tam kamusal mallar için Pareto etkin üretim düzeyini belirleyen Samuelson Koşulunu (ΣMRS=MRT Σ MRS = MRT ) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla