Tam kamusal malların üretiminde ve tüketiminde karşılaşılan temel yapısal özellikler, piyasa mekanizmasının bu malları etkin bir şekilde üretip dağıtmasını imkansız kılmaktadır. Özellikle tüketimde rekabetin olmaması nedeniyle ek bir kişinin tüketimden yararlanmasının marjinal maliyetinin sıfır () olması ve faydadan dışlamanın mümkün olmaması, ciddi finansman sorunlarını beraberinde getirir.
Buna göre, tam kamusal malların piyasa mekanizması tarafından sunulmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Bireylerin gerçek tercihlerini gizleyerek ödeme yapmaktan kaçınmaları sonucu ortaya çıkan bedavacılık sorunu nedeniyle etkin fiyatın belirlenememesiCevap
- BMevcut kapasitenin aşılması durumunda ortaya çıkan tıkanıklık maliyetlerinin, marjinal maliyeti sıfırın üzerine çıkararak piyasa dengesini bozması
- CBu malların toplum tarafından yeterli düzeyde talep edilmemesi nedeniyle devletin 'babacı devlet' rolüyle üretimi üstlenmek zorunda kalması
- DDevletin gelir dağılımında adaleti sağlama fonksiyonu gereği bu malları sadece düşük gelirli gruplara tahsis etmeyi hedeflemesi
- EÜretim maliyetlerinin yüksekliği ve ölçek ekonomileri nedeniyle piyasanın doğal tekel yapısına dönüşerek rekabeti engellemesi
Cevap
Bireylerin gerçek tercihlerini gizleyerek ödeme yapmaktan kaçınmaları sonucu ortaya çıkan bedavacılık sorunu nedeniyle etkin fiyatın belirlenememesi
Tam kamusal malların en kritik özelliği 'faydadan mahrum bırakılamama' (non-excludability) durumudur. Bu özellik nedeniyle, bir birey malın bedelini ödemese bile malın sunduğu hizmetten (örneğin ulusal savunma) yararlanmaya devam eder. Rasyonel davranan bireyler, ödeme yapmaktan kaçınmak için bu maldan elde ettikleri gerçek faydayı gizleme eğilimindedirler. Kamu ekonomisinde 'tercihlerin açıklanmaması' veya 'bedavacılık sorunu' olarak adlandırılan bu durum, piyasanın etkin bir talep ve fiyat dengesi kurmasını engeller.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tam kamusal mallarda faydadan dışlamanın imkansızlığı 'Bedavacılık' (Free-Rider) sorununa yol açar ve bu durum tercihlerin gizlenmesine neden olarak piyasa fiyatının oluşmasını engeller.
Daha Fazla Pratik
Tam kamusal mallar için Pareto etkin üretim düzeyini belirleyen Samuelson Koşulunu () inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s