Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorBütçe Dengesi, Açığı ve Fazlası Kavramları

Kamu maliyesinde bütçe performansının ve borç sürdürülebilirliğinin analizinde 'Birincil Fazla' (Faiz Dışı Fazla) kritik bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Ancak bir ekonomide bütçenin birincil fazla vermesine rağmen, kamu borç stokunun GSYH'ye oranının (borç yükünün) artmaya devam etmesi durumu ile karşılaşılabilir. Buna göre, bütçenin birincil fazla verdiği bir dönemde borç yükünün artmaya devam etmesinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

  1. A
    Ülkenin reel ekonomik büyüme oranının, kamu borçlanma maliyetini temsil eden reel faiz oranından düşük seyretmesi
  2. B
    Kamu borç stokunun önemli bir kısmının döviz cinsinden olması ve ulusal paranın yabancı paralar karşısında değer kaybetmesi
  3. Tahakkuk bazlı bütçede gider kaydedilen ancak nakden ödenmeyen bütçe emanetlerinin (borçların) miktarında cari yılda büyük bir artış yaşanmasıCevap
  4. D
    Kamu iktisadi teşebbüslerine veya sosyal güvenlik kurumlarına bütçe dışı kaynaklardan yapılan sermaye transferleri ve görev zararı ödemeleri
  5. E
    Geçmiş yıllarda verilen devlet garantilerinin nakde dönüşmesi sonucunda bütçe ödenekleri dışında yüksek tutarlı ödemelerin yapılması

Cevap

Bütçe emanetlerindeki artış, borç yükünün artmasına neden olan değil, aksine nakit ihtiyacını azaltarak borç yükünün artış hızını yavaşlatan bir unsurdur.
Bütçe emanetleri (accounts payable), tahakkuk esasına göre bütçe gideri yazılmış ancak henüz kasadan nakit olarak çıkmamış borçları ifade eder. Cari yılda bütçe emanetlerinin artması, devletin 'borçlandığı ancak henüz ödemediği' bir harcama kaleminin bütçeye gider olarak kaydedildiğini gösterir. Bu durum, tahakkuk bazlı bütçe dengesini (fazlasını) azaltan bir unsur gibi görünse de, fiilen kasadan para çıkmadığı için Hazine nakit dengesini olumlu etkiler ve yeni borçlanma gereğini azaltır. Dolayısıyla borç yükünün artmasının bir nedeni olamaz; aksine borçlanmayı azaltan bir faktördür.

Adım Adım Çözüm

1
Birincil denge ve borç yükü ilişkisini analiz edin
Borç yükündeki değişim formülü: Δd=(r−g)d−pb\Delta d = (r - g) d - pb (Burada dd: borç/GSYH, rr: reel faiz, gg: reel büyüme, pbpb: birincil fazla oranı).
Birincil fazla (pbpb) pozitif olsa bile, eğer r>gr > g ise borç yükü artabilir.
2
Stok-Akım Ayarlaması (SFA) unsurlarını değerlendirin
Borç stoku sadece bütçe açığıyla değil; döviz kuru değişimleri, bütçe dışı transferler ve gerçekleşen garantiler gibi unsurlarla da değişir.
Bu unsurlar bütçe dengesi ('akım') dışında borç stokunu ('stok') doğrudan etkiler.
3
Bütçe emanetlerinin (tahakkuk-nakit farkı) etkisini inceleyin
Nakit Gider = Bütçe Gideri (Tahakkuk) - Bütçe Emanetlerindeki Artış. Emanetler artarsa nakit çıkışı azalır.
Nakit çıkışının azalması, bütçe ne kadar açık/fazla verirse versin, borçlanma ihtiyacını azaltan bir faktördür.

Anahtar Kavram

Borç Sürdürülebilirliği ve Stok-Akım Ayarlaması (SFA)

Alternatif Yöntem

Borç dinamiği denklemi üzerinden sağlamayı deneyin: ΔDebt=Deficit+SFA\Delta Debt = Deficit + SFA. Burada SFA (Stok-Akım Ayarlaması); kur etkisi, bütçe dışı kalemler ve tahakkuk-nakit farkını içerir. Sorudaki seçeneklerde 'emanet artışı' SFA'yı negatif etkileyerek borç artışını frenler.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Bütçe Dengesi, Açığı ve Fazlası Kavramları

Bu konudan daha fazla soru