Soru

Zorluk: OrtaVergi Esnekliği

Vergi gelirlerinin milli gelirdeki değişmelere karşı duyarlılığının ölçülmesinde "vergi esnekliği" ve "vergi canlılığı" (buoyancy) katsayıları kullanılmaktadır. Vergi esnekliği, vergi sisteminin otomatik tepkisini ölçerken; vergi canlılığı, vergi kanunlarında yapılan yasal (iradi) düzenlemelerin etkisini de içermektedir.

Bir ekonomide belirli bir dönem için yapılan analiz sonucunda vergi esnekliği katsayısı E=1,2E = 1,2 ve vergi canlılığı katsayısı B=1,5B = 1,5 olarak hesaplanmıştır.

Bu verilere dayanarak, söz konusu dönemdeki vergi performansı ve uygulanan maliye politikası hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Vergi mevzuatında yapılan iradi düzenlemelerin vergi hasılatını artırıcı yönde etkide bulunduğuCevap
  2. B
    Vergi sisteminin gelirlerindeki artışın sadece otomatik istikrar sağlayıcılık mekanizmasından kaynaklandığı
  3. C
    Yapılan vergi oranı artışlarının vergi erozyonuna yol açarak toplam hasılatı milli gelirden daha az artırdığı
  4. D
    Vergi esnekliğinin her zaman vergi canlılığından yüksek olması gerektiği ilkesinin ihlal edildiği
  5. E
    Ekonomideki fiili vergi yükünün azaldığı ve vergi gayretinin düştüğü

Cevap

Vergi canlılığının vergi esnekliğinden büyük olması, vergi mevzuatında yapılan iradi (yasal) düzenlemelerin vergi hasılatını artırıcı yönde etkide bulunduğunu gösterir.
Vergi canlılığı (BB), vergi sisteminin hem otomatik tepkisini hem de hükümet tarafından yapılan yasal düzenlemelerin etkisini ölçer. Vergi esnekliği (EE) ise sadece otomatik tepkiyi ölçer. Soruda verilen B=1,5B=1,5 ve E=1,2E=1,2 değerleri, canlılığın esneklikten daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bu durum, vergi sisteminin kendi kendine sağladığı artışın ötesinde, yapılan yasal düzenlemelerin (örneğin vergi oranlarının artırılması veya muafiyetlerin kaldırılması) vergi hasılatını daha da yukarı çektiğini kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi esnekliği (EE) ve vergi canlılığı (BB) kavramlarını tanımlayın.
EE, vergi sisteminin milli gelir değişimlerine verdiği otomatik tepkidir. BB ise hem bu otomatik tepkiyi hem de yasal düzenlemelerin (oran artışı, matrah genişletilmesi vb.) etkisini içerir.
Katsayılar arasındaki farkın kaynağını anlamak için tanımların netleştirilmesi gerekir.
2
Verilen katsayı değerlerini (E=1,2E=1,2 ve B=1,5B=1,5) karşılaştırın.
B>EB > E (1,5>1,21,5 > 1,2) durumu mevcuttur.
Bu karşılaştırma, iradi düzenlemelerin yönünü belirlememizi sağlar.
3
Karşılaştırma sonucunu yorumlayın.
Canlılık katsayısının esneklikten büyük olması (BE=0,3B - E = 0,3), yapılan yasal değişikliklerin vergi hasılatını ilave olarak %\% 0,3 oranında (milli gelir artışına oranla) artırdığını gösterir.
Eğer B<EB < E olsaydı, yasal düzenlemelerin (vergi indirimi, muafiyet tanınması vb.) hasılatı azaltıcı etki yaptığı sonucuna varılırdı.

Anahtar Kavram

Vergi Canlılığı ve Vergi Esnekliği Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İradi düzenlemelerin etkisini arındırmak için kullanılan 'Proporsiyonel Ayarlama Yöntemi'ni inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla