Maliye literatüründe devletin mali araçları kullanma biçimi ve bu araçlara atfettiği misyon, tarihsel süreçte iki ana paradigma etrafında şekillenmiştir. Bu paradigmalardan ilki, maliye vizyonunu devletin asgari düzeyde finansmanı ile sınırlandıran 'Geleneksel Yaklaşım'; ikincisi ise bütçe araçlarını makroekonomik organizasyonun ve istikrarın bir manivelası olarak gören 'Modern Yaklaşım'dır.
Bu iki temel yaklaşımın maliye politikası araçlarına (kamu harcamaları, vergiler, borçlanma ve bütçe dengesi) bakış açıları karşılaştırıldığında, aşağıdaki yargılardan hangisi teorik temellerle örtüşmemektedir?
- AGeleneksel ekol, vergiyi yalnızca asgari düzeydeki kamusal hizmetlerin maliyetinin bireylere yansıtılması olarak okuyup 'tarafsızlık' ilkesini yüceltirken; modern ekol vergiyi, makroekonomik istikrarı sağlama ve gelir dağılımını düzeltme amacıyla 'müdahaleci' bir araca dönüştürür.
- BGeleneksel ekolde kamu borçlanması, özel kesimin elindeki üretken fonları verimsiz kamu tüketimine aktardığı gerekçesiyle reddedilip yalnızca olağanüstü durumlara hasredilirken; modern ekolde, eksik istihdam koşullarında alınan borcun atıl tasarrufları harekete geçirerek ulusal geliri artıracağı kabul edilir.
- Modern maliye yaklaşımı, gelir vergisindeki artan oranlı yapının 'otomatik istikrar sağlayıcı' gücüne dayanarak ekonomik dalgalanmaları yumuşatmayı hedeflerken; geleneksel yaklaşım, mali disiplini korumak ve kamu harcamalarını kesintisiz finanse edebilmek adına vergi hasılatının milli gelire esnekliğinin (duyarlılığının) en yüksek seviyede tutulması gerektiğini savunur.Cevap
- DGeleneksel anlayış, devlet bütçesinin her mali yıl itibarıyla denk olmasını yasal ve iktisadi bir zorunluluk (yıllık denk bütçe) olarak görürken; modern anlayış bu katı kuralı esneterek, bütçenin ekonomik döngülere paralel olarak refah dönemlerinde fazla, resesyon dönemlerinde ise açık verecek şekilde yönetilmesini (konjonktürel denklik) öngörür.
- EGeleneksel maliye düşüncesi, ekonominin daima tam istihdamda dengede olacağı (Say Kanunu) varsayımıyla maliye politikasına makroekonomik bir rol atfetmezken; modern düşünce, ekonominin eksik istihdamda da dengeye gelebileceği tespitiyle devletin bütçe politikaları aracılığıyla toplam talebi yönetmesini zorunlu kılar.
Cevap
Geleneksel yaklaşımın mali disiplini korumak adına vergi esnekliğinin en yüksek seviyede tutulmasını savunduğunu iddia eden ifade hatalıdır.
Doğru yanıt olan ifadede, geleneksel maliye yaklaşımının 'vergi hasılatının milli gelire esnekliğinin en yüksek seviyede tutulması gerektiğini' savunduğu belirtilmiştir. Bu durum teorik olarak yanlıştır. Vergi esnekliğinin yüksek olması, ekonomideki bir daralma anında vergi gelirlerinin şiddetli bir şekilde azalması anlamına gelir. Yıllık denk bütçe kuralından kesinlikle taviz vermeyen geleneksel yaklaşım, kriz anlarında bütçe açığına sebep olacak bu tür esnek (artan oranlı) yapıları reddeder. Geleneksel anlayış, devletin jandarma fonksiyonlarını her yıl düzenli finanse edebilmesi için hasılatı istikrarlı ve esnekliği düşük, öngörülebilir vergi sistemlerini (tarafsız vergiler) tercih eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Vergi Esnekliği ve Bütçe Dengesi İlişkisi (Geleneksel vs. Modern)
Tahmini Süre:2m 0s