Examkin

Vergi Yükü

33 soru

Soru 21Soru →

Bir mükellefin yıllık safi geliri 300.000300.000 TL, bu geliri üzerinden ödemesi gereken kanuni vergi tutarı ise 60.00060.000 TL'dir. Mükellef, ödediği bu verginin 15.00015.000 TL'lik kısmını mal ve hizmet satış fiyatlarına ekleyerek tüketicilere yansıtmayı başarmıştır. Buna göre, bu mükellefin 'fiili (gerçek/efektif) vergi yükü' oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %15\%15

Cevap

Mükellefin fiili (gerçek) vergi yükü oranı %15\%15 olarak hesaplanmıştır.
Fiili (gerçek/efektif) vergi yükü, bir mükellefin kanunen ödemekle yükümlü olduğu vergiden, başkalarına yansıtabildiği kısmı düştükten sonra bizzat katlanmak zorunda kaldığı verginin gelirine oranıdır. Bu senaryoda mükellef 60.00060.000 TL verginin 15.00015.000 TL'sini tüketicilere yansıttığı için kendi üzerinde 45.00045.000 TL vergi kalmıştır. Bu tutarın 300.000300.000 TL gelire oranı ise %15\%15 (45.000/300.000=0,1545.000 / 300.000 = 0,15) olur.

Adım Adım Çözüm

1
Mükellef üzerinde kalan vergi tutarını belirleme
60.00060.000 TL - 15.00015.000 TL = 45.00045.000 TL
Fiili vergi yükü, mükellefin yansıtma sonrasında bizzat katlandığı (devredemediği) vergi tutarı üzerinden hesaplanır.
2
Fiili vergi yükü oranını hesaplama
(45.00045.000 TL / 300.000300.000 TL) ×100\times 100 = %15\%15
Mükellef üzerinde kalan vergi tutarının yıllık safi gelire oranlanmasıyla fiili vergi yüküne ulaşılır.

Anahtar Kavram

Fiili (Gerçek/Efektif) Vergi Yükü
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru →

Vergi hukukuna göre vergi borcunu ödemekle yükümlü olan bir iktisadi failin, ödediği bu vergiyi fiyat mekanizması aracılığıyla başkalarına devretmesi (yansıma süreci) durumunda, söz konusu mükellef ve vergi taşıyıcısı açısından 'vergi yükü' kavramları arasındaki ilişki ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanuni mükellefin fiili (efektif) vergi yükü, başlangıçtaki kanuni vergi yükünün altına düşer.

Cevap

Kanuni mükellefin fiili (efektif) vergi yükü, başlangıçtaki kanuni vergi yükünün altına düşer.
Vergi yansıması (shifting), verginin ekonomik yükünün kanuni mükelleften başka bir kişiye (taşıyıcıya) aktarılmasıdır. Bu süreç başarılı olduğunda, kanuni mükellef ödediği verginin bir kısmını fiyatlar yoluyla geri aldığı için, onun üzerinde kalan gerçek (fiili/efektif) vergi yükü, yasada belirtilen kanuni vergi yükünden daha düşük bir seviyeye iner.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların tanımlanması
Kanuni vergi yükü (TkT_k), kanunda belirtilen; fiili vergi yükü (TfT_f) ise yansıma sonrası gerçekte taşınan yüktür.
Analize başlamadan önce yasal ve ekonomik yükümlülükler arasındaki farkın belirlenmesi gerekir.
2
Yansıma sürecinin etkisinin analizi
Mükellef vergiyi başkasına yansıttığında, kendi cebinden çıkan net kaynak miktarı azalır.
Yansıma, vergi yükünün kanuni mükelleften vergi taşıyıcısına doğru yer değiştirmesidir.
3
Yükler arası karşılaştırma yapılması
Mükellef için Tf<TkT_f < T_k durumu ortaya çıkar.
Mükellef kanunen sorumlu olduğu tutarın bir kısmını fiyatlara ekleyerek başkasına ödettiği için gerçek yükü azalmış olur.

Anahtar Kavram

Kanuni Vergi Yükü vs. Fiili Vergi Yükü ve Yansıma İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Vergi yansımasının tam (tam yansıma), eksik veya aşırı yansıma durumlarında fiili vergi yükünün nasıl değiştiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru →

Bir mükellefin bir mali yıla ait iktisadi ve mali verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Mali GöstergeTutar (TL)
Yıllık Safi Kazanç800.000800.000
Hesaplanan Gelir Vergisi240.000240.000
Fiyat Mekanizmasıyla Tüketicilere Devredilen Tutar60.00060.000
Devletten Alınan Doğrudan Nakdi Sübvansiyonlar20.00020.000
Yararlanılan Kamusal Eğitim ve Sağlık Hizmetleri Değeri20.00020.000

Bu verilere göre, söz konusu mükellefin "net fiili (efektif) vergi yükü" oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 17,517,5

Cevap

Mükellefin net fiili (efektif) vergi yükü oranı %17,5\%17,5 olarak hesaplanmaktadır.
Doğru yanıt olan %17,5\%17,5 oranı, vergi yükü analizinde hem vergi yansımasının hem de kamu harcamalarının etkisini kapsayan 'net fiili vergi yükü' formülüne dayanır. İşlem basamakları: Hesaplanan vergiden (240.000240.000 TL) yansıtılan tutar (60.00060.000 TL) çıkarılarak fiili yük (180.000180.000 TL) bulunur. Ardından bu tutardan kamusal faydalar (20.00020.000 sübvansiyon + 20.00020.000 hizmet = 40.00040.000 TL) çıkarılarak net tutar (140.000140.000 TL) elde edilir. Son olarak 140.000/800.000140.000 / 800.000 işlemi ile %17,5\%17,5 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Fiili (Efektif) vergi tutarının belirlenmesi
240.000−60.000=180.000240.000 - 60.000 = 180.000 TL
Mükellef, verginin bir kısmını tüketicilere yansıttığı için kendi üzerinde kalan fiili yük, yansıtılan tutar düşüldükten sonra kalan kısımdır.
2
Kamu harcamalarından sağlanan toplam faydanın hesaplanması
20.000+20.000=40.00020.000 + 20.000 = 40.000 TL
Mükellefin net yükünü bulmak için aldığı nakdi transferler ve yararlandığı reel hizmetlerin toplamı dikkate alınmalıdır.
3
Net fiili vergi tutarının hesaplanması
180.000−40.000=140.000180.000 - 40.000 = 140.000 TL
Fiili yükten, kamu harcamaları yoluyla geri dönen faydalar çıkarılarak mükellefin nihai net fedakarlığı bulunur.
4
Oranın gelire bölünerek hesaplanması
(140.000/800.000)×100=(140.000 / 800.000) \times 100 = %17,5
Vergi yükü, ilgili vergi tutarının mükellefin geliri olan 800.000800.000 TL'ye oranlanması ile ifade edilir.

Anahtar Kavram

Net Fiili (Efektif) Vergi Yükü
Soru 24Soru →

Aynı gelir düzeyine sahip iki farklı mükellefin, ailevi durumları, sosyal statüleri veya sağlık harcamaları gibi kişisel gerekçeler nedeniyle ödedikleri aynı miktar vergiyi psikolojik olarak farklı şiddette hissetmelerini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sübjektif Vergi Yükü

Cevap

Sübjektif Vergi Yükü
Sübjektif vergi yükü, vergi mükelleflerinin ödedikleri verginin kendi yaşam standartları, psikolojik durumları ve sosyal konumları üzerindeki etkisini ifade eder. Aynı miktar vergiyi ödeyen biri bekar, diğeri ise bakmakla yükümlü olduğu birçok kişi olan iki mükellefin bu vergiyi farklı şiddette hissetmesi sübjektif vergi yükü ile açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram analizi yapılması
Soruda verginin psikolojik etkisi ve hissedilen ağırlığı vurgulanmaktadır.
Maliye teorisinde 'hissedilen' yük, mükellefin kişisel şartlarıyla ilgilidir.
2
Tanımların karşılaştırılması
Sübjektif yükün psikolojik, objektif yükün ise sayısal olduğu belirlenir.
Kavramlar arasındaki temel fark, ölçümün matematiksel mi yoksa psikolojik mi olduğudur.

Anahtar Kavram

Sübjektif Vergi Yükü

Daha Fazla Pratik

Sübjektif vergi yükünün azaltılması için kullanılan 'en az fedakarlık ilkesi' konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 25Soru →

Bir mükellefin belirli bir mali yıla ilişkin iktisadi verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Mali GöstergeTutar (TL)
Yıllık Toplam Safi Gelir600.000600.000
Ödenen Toplam Vergi180.000180.000
Kamusal Hizmetlerden Sağlanan Fayda60.00060.000

Bu verilere göre, ilgili mükellefin net vergi yükü yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2020

Cevap

Mükellefin net vergi yükü %20'dir.
Net vergi yükü, mükellefin ödediği toplam vergiden, kamusal harcamalar aracılığıyla kendisine geri dönen faydaların çıkarılması ve kalan tutarın toplam gelire bölünmesiyle hesaplanır. Bu soruda net vergi tutarı 180.000−60.000=120.000180.000 - 60.000 = 120.000 TL'dir. Bu tutarın 600.000600.000 TL'lik gelire oranı ise 0,200,20 yani %20'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Net ödenen vergi miktarını hesaplayınız.
180.000−60.000=120.000180.000 - 60.000 = 120.000 TL
Net vergi yükü hesaplanırken, mükellefin ödediği toplam vergiden, devletin sunduğu hizmetlerden elde ettiği parasal fayda düşülür.
2
Net vergi miktarını toplam safi gelire oranlayınız.
120.000600.000=0,20\frac{120.000}{600.000} = 0,20
Vergi yükü oranını bulmak için elde edilen net maliyet, mükellefin ilgili dönemdeki toplam gelirine bölünür.
3
Bulunan sonucu yüzde cinsinden ifade ediniz.
0,20×100=%200,20 \times 100 = \%20
Maliye literatüründe vergi yükü genellikle yüzde (%) olarak ifade edilir.

Anahtar Kavram

Net Vergi Yükü Formülü
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 26Soru →

Bir mükellefin bir mali yıla ait iktisadi faaliyetleri ile kamu kesimiyle olan mali ilişkilerine dair veriler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

İktisadi VeriTutar (TL)
Yıllık Safi Gelir1.200.0001.200.000
Ödenen Toplam Kanuni Vergi420.000420.000
Tüketicilere Aktarılan (İleriye Yansıtılan) Vergi60.00060.000
Üretim Faktörlerine Aktarılan (Geriye Yansıtılan) Vergi30.00030.000
Kamu Harcamalarından Elde Edilen Parasal Fayda90.00090.000

Buna göre, söz konusu mükellefin bu mali yıl içindeki "Net Vergi Yükü" oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: \%20

Cevap

Mükellefin net vergi yükü oranı %20'dir.
Net vergi yükü hesaplanırken temel formül şöyledir: [(Kanuni Vergi−Yansıtılan Vergiler)−Kamu Harcaması Faydası]/Safi Gelir[(\text{Kanuni Vergi} - \text{Yansıtılan Vergiler}) - \text{Kamu Harcaması Faydası}] / \text{Safi Gelir}. Bu soruda mükellef 420.000420.000 TL vergi ödemiş ancak toplamda 90.00090.000 TL'sini (60.000+30.00060.000 + 30.000) yansıtmıştır. Fiili yükü 330.000330.000 TL'dir. Bu tutardan 90.00090.000 TL'lik kamu faydası da çıkarıldığında net ödeme 240.000240.000 TL kalır. 240.000/1.200.000240.000 / 1.200.000 işlemi ise %20 sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Fiili (Efektif) Vergi miktarının hesaplanması
420.000−60.000−30.000=330.000420.000 - 60.000 - 30.000 = 330.000 TL
Mükellefin üzerinde kalan gerçek vergi yükünü bulmak için kanuni vergiden hem ileriye hem de geriye yansıtılan tutarlar çıkarılmalıdır.
2
Net ödenen vergi tutarının belirlenmesi
330.000−90.000=240.000330.000 - 90.000 = 240.000 TL
Net vergi yükü kavramı, mükellefin devlete verdiği ile devletten kamu harcamaları yoluyla aldığının farkını esas alır.
3
Net vergi yükü oranının hesaplanması
240.0001.200.000=0,20\frac{240.000}{1.200.000} = 0,20 yani %20\%20
Net ödenen vergi tutarının mükellefin safi gelirine oranlanmasıyla nihai yük oranına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Net Vergi Yükü Formülasyonu
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 27Soru →

Kamu maliyesi analizlerinde, mükellefin vergi ödemesiyle kaybettiği satın alma gücü ile devletin sunduğu harcamalar yoluyla kazandığı refah artışı arasındaki bakiye dikkate alınmaktadır.

Buna göre; bir mükellefin ödediği toplam vergi tutarından, kamu harcamaları aracılığıyla elde ettiği transfer ve hizmetlerin parasal değerinin düşülmesiyle elde edilen değerin gelirine oranlanması, aşağıdaki kavramlardan hangisini ifade eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Net vergi yükü

Cevap

Net vergi yükü
Net vergi yükü, vergi sisteminin mükellef üzerindeki etkisini sadece ödeme yönüyle değil, aynı zamanda devletten alınan hizmetler yönüyle de dengeleyerek ölçen bir kavramdır. Tanımda belirtilen ödenen vergiden kamu harcaması faydasının düşülmesi işlemi, tam olarak bu kavramın karşılığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi ödemesinin mükellef üzerindeki negatif etkisini belirlemek.
Mükellefin ödediği toplam vergi tutarı.
Vergi yükünün hesaplanması için başlangıç noktası ödenen vergidir.
2
Kamu harcamalarının mükellef üzerindeki pozitif etkisini (faydasını) belirlemek.
Elde edilen transferler, sübvansiyonlar ve hizmetlerin parasal değeri.
Mükellefin devletle olan mali ilişkisinde sadece kayıplar değil, kazançlar da mevcuttur.
3
Net farkı gelire oranlayarak kavramı tanımlamak.
Net Vergi Yükü Formülü: O¨denen Vergi−Kamu Harcamalarından Sag˘lanan FaydaGelir\frac{\text{Ödenen Vergi} - \text{Kamu Harcamalarından Sağlanan Fayda}}{\text{Gelir}}
Bu bakiye, mükellefin vergi sistemi karşısındaki gerçek iktisadi durumunu (net fedakarlığını) gösterir.

Anahtar Kavram

Net Vergi Yükü
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 28Soru →

Kamu maliyesi literatüründe; bir mükellefin belirli bir dönemde ödediği toplam vergi tutarından, devletin gerçekleştirdiği kamu harcamaları aracılığıyla o mükellefe sağladığı transfer ödemeleri, sübvansiyonlar ve hizmetler gibi parasal faydaların düşülmesiyle elde edilen ve mükellefin refahındaki gerçek azalışı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Net vergi yükü

Cevap

Mükellefin ödediği vergilerden kamu harcaması yoluyla elde ettiği faydaların çıkarılmasıyla bulunan kavram net vergi yüküdür.
Net vergi yükü, mükellefin ödediği vergilerden devletin o mükellefe sunduğu kamusal hizmetlerin ve transferlerin (subvansiyonlar gibi) parasal değerinin düşülmesiyle elde edilir. Bu kavram, mükellefin ekonomik refahında meydana gelen nihai ve gerçek azalışı temsil ettiği için doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Mükellefin kamu kesimiyle olan tüm mali ilişkisini tanımlayın.
Mükellef devlete vergi öder (kayıp) ve devletten hizmet/sübvansiyon alır (kazanç).
Gerçek mali yükün tespiti için sadece giden değil, gelen değerlerin de ölçülmesi gerekir.
2
Ödenen vergiden sağlanan kamusal faydayı çıkarın.
VergiO¨demesi−KamuHarcamalarındanSag˘lananFaydaVergi Ödemesi - Kamu Harcamalarından Sağlanan Fayda farkına ulaşılır.
Bu işlem 'mahsup' (offsetting) mantığına dayanır ve mükellefin elinde kalan net satın alma gücü kaybını verir.
3
Ulaşılan sonucu 'Net Vergi Yükü' tanımıyla eşleştirin.
Elde edilen sonuç net vergi yüküdür.
Maliye teorisinde refah düzeyindeki reel ve son azalışı ifade eden teknik terim budur.

Anahtar Kavram

Net Vergi Yükü Kavramı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 29Soru →

Bir mükellefin belirli bir mali yıla ilişkin iktisadi faaliyetleri ile kamu kesimiyle olan mali ilişkilerine dair veriler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Mali GöstergeTutar (TL)
Yıllık Safi Gelir200.000200.000
Kanuni Olarak Ödenen Gelir Vergisi45.00045.000
Tüketim Harcamaları Üzerinden Kendisine Yansıyan Vergiler15.00015.000
Devletten Alınan Karşılıksız Sosyal Transferler6.0006.000
Yararlanılan Kamu Hizmetlerinin Tahmin Edilen Parasal Değeri4.0004.000

Bu verilere göre, söz konusu mükellefin "Net Fiili Vergi Yükü" yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2525

Cevap

Mükellefin net fiili vergi yükü %25\%25 olarak hesaplanmaktadır.
Net fiili vergi yükü, bir mükellefin ödediği tüm vergilerden (kanuni ve yansıyan) devletten elde ettiği tüm çıkarların (transferler ve hizmet faydası) düşülmesiyle elde edilen tutarın gelire oranıdır. Bu soruda toplam fiisli vergi 60.00060.000 TL, toplam menfaat 10.00010.000 TL'dir. Aradaki fark olan 50.00050.000 TL, 200.000200.000 TL'lik gelirin %25\%25'ine karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam fiili vergi ödemesini hesaplayınız.
45.000+15.000=60.00045.000 + 15.000 = 60.000 TL
Fiili vergi yükü hesaplanırken mükellefin hem doğrudan ödediği vergiler hem de yansıma yoluyla üzerine kalan dolaylı vergiler toplanır.
2
Kamu kesiminden sağlanan toplam menfaati hesaplayınız.
6.000+4.000=10.0006.000 + 4.000 = 10.000 TL
Net vergi yükü hesaplanırken devletten alınan transfer ödemeleri ve yararlanılan kamu hizmetlerinin değeri birer menfaat olarak dikkate alınır.
3
Net vergi tutarını belirleyiniz.
60.000−10.000=50.00060.000 - 10.000 = 50.000 TL
Toplam fiili yükümlülükten sağlanan menfaatlerin çıkarılması mükellefin gerçekteki net kaybını verir.
4
Net vergi yükü oranını hesaplayınız.
50.000200.000=0,25\frac{50.000}{200.000} = 0,25 yani %25\%25
Vergi yükü, net vergi tutarının mükellefin yıllık safi gelirine bölünmesiyle oran olarak ifade edilir.

Anahtar Kavram

Net Fiili Vergi Yükü Formülasyonu

Daha Fazla Pratik

Mükellefin bu süreçte hissettiği psikolojik baskı sorulsaydı 'Sübjektif Vergi Yükü' kavramı üzerinden analiz yapılması gerekirdi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 30Soru →

Vergi kanunlarında yapılan bir düzenleme ile bir mal üzerindeki vergi oranının artırılması durumunda, hukuki mükellefin bu ek maliyeti fiyat mekanizması aracılığıyla tamamen nihai tüketiciye devretmeyi (yansıtmayı) başardığı bir senaryo ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanuni vergi yükü hukuki mükellef üzerinde kalmaya devam ederken, fiili vergi yükü nihai tüketiciye geçmiştir.

Cevap

Kanuni vergi yükünün hukuki mükellef üzerinde kalması, fiili vergi yükünün ise yansıma yoluyla nihai tüketiciye geçmesi
Vergi yansıması sürecinde, vergiyi yasaya göre ödemekle yükümlü olan 'hukuki mükellef' verginin ekonomik ağırlığını fiyatlar yoluyla başkasına aktarır. Bu durumda yasada belirtilen mükellef değişmediği için 'kanuni vergi yükü' aynı kişide kalır. Ancak verginin ekonomik yükünü (gelirindeki gerçek azalmayı) 'nihai tüketici' üstlendiği için 'fiili vergi yükü' yer değiştirmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Kanuni vergi yükünün niteliğini belirle.
Hukuki (de jure) mükellef yasada belirtilen kişidir ve yükümlülük devredilemez.
Kanuni yükümlülük vergi idaresine karşı olan sorumluluktur.
2
Vergi yansımasının etkisini analiz et.
Vergi, fiyat artışı yoluyla bir sonraki aşamadaki kişiye (nihai tüketici) aktarılır.
Yansıma, verginin ekonomik ağırlığının (fiili yük) yer değiştirmesini sağlar.
3
Fiili vergi yükünün tanımını uygula.
Vergiyi ekonomik olarak taşıyan kişi (de facto mükellef) nihai tüketicidir.
Fiili yük, verginin gelir üzerindeki gerçek etkisidir.

Anahtar Kavram

Kanuni vs. Fiili Vergi Yükü ve Yansıma İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru →

Kamu maliyesi literatüründe vergi yükü; verginin mükellefler veya toplum üzerindeki ekonomik ve psikolojik etkilerini analiz etmek amacıyla farklı kategorilere ayrılmaktadır. Bu analizler ve vergi yükü türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi gayreti (çabası), bir ülkenin sahip olduğu ekonomik kaynaklar ve vergilendirilebilir kapasitesi doğrultusunda teorik olarak alabileceği maksimum vergi miktarını ifade eder.

Cevap

Vergi gayretinin (çabasının), bir ülkenin teorik olarak alabileceği maksimum vergi miktarını ifade ettiğini belirten ifade yanlıştır.
Vergi kapasitesi, bir ekonominin belirli bir dönemde vergi mükelleflerinin hayat standartlarını bozmadan ödeyebileceği en yüksek (maksimum) vergi miktarını ifade eder. Vergi gayreti (çabası) ise, fiilen toplanan vergi gelirlerinin vergi kapasitesine oranıdır (Vergi Gayreti=Fiili Vergi GeliriVergi KapasitesiVergi\ Gayreti = \frac{Fiili\ Vergi\ Geliri}{Vergi\ Kapasitesi}). Dolayısıyla vergi gayreti bir miktar değil, bir performans göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi yükü türlerini tanımla
Kanuni yük yasada yazan, fiili yük yansıtma sonrası kalan, net yük ise harcama faydası düşülmüş yüktür.
Kavramlar arasındaki farkı belirlemek için temel tanımları bilmek gerekir.
2
Vergi kapasitesi ve vergi gayreti ayrımını yap
Vergi kapasitesi 'maksimum potansiyel', vergi gayreti ise 'bu potansiyelin ne kadarının kullanıldığıdır'.
Maliye teorisinde vergi yükü ile ilişkili olan bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılmaktadır.

Anahtar Kavram

Vergi Kapasitesi vs. Vergi Gayreti

Daha Fazla Pratik

Vergi yansıması türleri (ileri-geri yansıma) ile fiili vergi yükü arasındaki ilişkiyi inceleyen sorular çözülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru →

Gelir düzeyleri ve ödedikleri vergi miktarları birbirine eşit olan iki mükelleften; bakmakla yükümlü olduğu kişi sayısı fazla olanın, ödediği vergi nedeniyle feragat ettiği tatmin düzeyinin veya hissettiği psikolojik baskının diğer mükellefe göre daha yüksek olması durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Öznel vergi yükü

Cevap

Verginin mükellef üzerinde yarattığı psikolojik ağırlığı ve kişisel durumlara göre değişen feragat düzeyini ifade eden kavram öznel vergi yüküdür.
Öznel vergi yükü, verginin mükellef üzerinde yarattığı psikolojik ağırlığı, hissedilen refah kaybını ve ödeme gücündeki azalışın sübjektif yansımasını ifade eder. Aynı miktar vergi ödeyen ancak geçindirmek zorunda olduğu kişi sayısı fazla olan bir mükellefin, vazgeçtiği ihtiyaçlarının şiddeti daha yüksek olacağı için hissettiği yük daha fazladır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel farkı tespit etmek
Mükelleflerin gelir ve vergi miktarları aynı olmasına rağmen, ailevi durumları (bakmakla yükümlü olunan kişi sayısı) farklıdır.
Bu fark, vergi sonrası kalan gelirin mükellefler için taşıdığı marjinal faydanın farklılaşmasına neden olur.
2
Yük kavramları arasındaki ayrımı yapmak
Nesnel yük parasal oranlara bakarken; öznel yük, mükellefin bu ödeme sonucunda duyduğu psikolojik baskıyı ve refah kaybını esas alır.
Soruda 'feragat edilen tatmin düzeyi' ve 'psikolojik baskı' vurgulandığı için subjektif bir değerlendirme gerekmektedir.
3
Doğru kavrama ulaşmak
Söz konusu durum öznel vergi yükü kavramıyla tanımlanır.
Öznel vergi yükü, mükelleflerin öznel durumlarına (medeni hal, çocuk sayısı vb.) göre aynı miktardaki verginin farklı ağırlıklarda hissedilmesini açıklar.

Anahtar Kavram

Öznel (Subjektif) Vergi Yükü
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 33Soru →

Vergi yasalarına göre vergi borçlusu olarak tanımlanan kişinin, ödediği vergi tutarını fiyat mekanizması aracılığıyla başkalarına devretmesi (yansıtması) sonucunda; yansıma süreci bittikten sonra bu kişinin üzerinde kalan nihai reel ekonomik kaybı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fiili (Efektif) Vergi Yükü

Cevap

Fiili (Efektif) Vergi Yükü
Doğru yanıt olan kavram, verginin piyasa mekanizması (fiyatlar) aracılığıyla başkalarına devredilmesinden sonra, mükellefin üzerinde kalan gerçek ve son ekonomik yükü tanımlar. Vergi yansıması başarılı olduğunda kanuni yük ile fiili yük birbirinden ayrışır; yansıma tam olarak gerçekleşmişse kanuni mükellefin fiili vergi yükü sıfıra yaklaşabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi yükü türlerini tanımla
Vergi yükü; kanuni, fiili, net, subjektif ve objektif olarak ayrılır.
Kavramlar arasındaki temel farkları anlamak için sınıflandırma gereklidir.
2
Yansıma mekanizmasının etkisini analiz et
Vergi yansıması, vergi yükünün kanuni mükelleften başkalarına (genellikle tüketicilere) devredilmesidir.
Kanuni mükellef ile iktisadi mükellef arasındaki farkı belirlemek için yansıma süreci incelenmelidir.
3
Soru kökündeki tanımı uygun kavramla eşleştir
Yansıma sonrası mükellef üzerinde kalan nihai yük 'Fiili Vergi Yükü'dür.
Kanuni yük yansıma öncesini, fiili yük ise yansıma sonrasındaki gerçek durumu ifade eder.

Anahtar Kavram

Fiili (Efektif) Vergi Yükü vs. Kanuni Vergi Yükü

Daha Fazla Pratik

Vergi yansımasının hangi piyasa koşullarında (esneklikler, tekel vb.) daha kolay gerçekleştiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 2 / 2
Vergi Yükü Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 2 | Examkin