Examkin

Kamu Giderlerinin Ekonomik ve Sosyal Etkileri

183 soru

Soru 181Soru →

Kamu harcamalarının fiyat istikrarı üzerindeki etkileri, harcamanın 'üretkenlik artırıcı' veya 'talep artırıcı' niteliğine göre farklılık göstermektedir. Buna göre, kamu harcamalarının kompozisyonu ve zaman boyutu dikkate alındığında, fiyatlar genel düzeyi üzerindeki etkilere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu yatırım harcamaları kısa dönemde toplam talebi uyararak fiyatlar üzerinde baskı oluşturabilirken, uzun dönemde arz kapasitesini genişleterek fiyat istikrarını destekler.

Cevap

Kamu yatırım harcamaları kısa dönemde toplam talebi uyarırken, uzun dönemde üretim kapasitesini artırarak fiyat istikrarını destekler.
Doğru ifade, kamu yatırım harcamalarının ikili karakterini açıklar: İnşa ve hazırlık aşamasında (kısa dönem) talep artışı yoluyla fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı kurarken, proje tamamlanıp işletmeye alındığında (uzun dönem) üretim maliyetlerini düşürüp arzı artırarak fiyat istikrarını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Harcama türlerinin ekonomik niteliğini analiz et.
Yatırım harcamaları hem talep hem arz yönlüdür; transfer harcamaları ise ağırlıklı olarak talep yönlüdür.
Fiyatlar genel düzeyi, toplam arz ve toplam talep arasındaki dengeye bağlıdır.
2
Zaman boyutunu değerlendir.
Kısa dönemde tüm reel harcamalar (cari ve yatırım) çarpan etkisiyle talebi artırır.
Harcama süreci devam ederken üretim henüz artmamıştır ancak harcama tutarı ekonomiye nakit girişi sağlar.
3
Uzun dönemli kapasite etkisini incele.
Yatırım harcamaları tamamlandığında ekonominin üretim sınırlarını genişletir.
Daha fazla mal ve hizmet üretimi, artan talebi karşılayarak enflasyonist baskıyı hafifletir.

Anahtar Kavram

Kamu harcamalarının arz ve talep yönlü etkilerinin zaman içindeki değişimi ve fiyat istikrarı ile ilişkisi.

Daha Fazla Pratik

Kamu harcamalarının 'arz esnekliği' düşük olan tarım gibi sektörlere yönlendirilmesi durumunda fiyatlar üzerindeki etkisini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 182Soru →

Kamu maliyesi teorisinde kamu giderlerinin tüketim üzerindeki etkileri incelenirken, harcamaların niteliği bu etkinin gücünü belirleyen temel unsurdur. "Reel harcamalar" devletin mal ve hizmet talebini doğrudan oluştururken, "transfer harcamaları" hanehalkı bütçesini "harcanabilir gelir" (disposable income) üzerinden dolaylı olarak etkilemektedir. Buna göre, transfer harcamalarının toplam tüketimi artırma gücünün (çarpan etkisi bağlamında) reel harcamalara oranla daha kısıtlı kalmasının temel iktisadi nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Transfer ödemelerinin bir kısmının hanehalkı tarafından tasarruf edilerek tüketim dışı kalması

Cevap

Transfer ödemelerinin bir kısmının hanehalkı tarafından tasarruf edilmesi, bu harcamaların tüketim üzerindeki genişletici etkisinin reel harcamalardan daha düşük olmasına neden olan temel faktördür.
Kamu maliyesi analizlerinde, reel harcamaların (cari ve yatırım) çarpan etkisi transfer harcamalarının çarpan etkisinden daha büyüktür. Bunun temel nedeni, reel harcamaların piyasada doğrudan bir talep yaratması, transfer harcamalarının ise hanehalkı tarafından bir kısmının tasarruf edilmesi (sızıntı) nedeniyle tüketim harcamalarına tam olarak yansımamasıdır. Tüketim kararı hanehalkının marjinal tüketim eğilimine bırakıldığı için toplam tüketim üzerindeki etki 'c' (marjinal tüketim eğilimi) katsayısı kadar kısıtlanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcama türlerinin tüketim üzerindeki etki mekanizmasını karşılaştırın.
Reel harcamalar (GG) doğrudan toplam talebin bir parçasıdır (AE=C+I+G+X−MAE = C + I + G + X - M). Transfer harcamaları (TrTr) ise hanehalkının harcanabilir gelirini (Yd=Y−T+TrY_d = Y - T + Tr) artırır.
Mekanizma farkı, harcamanın tüketim kararına ne aşamada girdiğini belirler.
2
Hanehalkının tüketim fonksiyonunu analiz edin.
Tüketimdeki değişim (ΔCΔC), marjinal tüketim eğilimi (cc) ile gelirdeki değişimin çarpımına eşittir: ΔC=c×ΔYdΔC = c \times ΔY_d.
Bireylerin ellerine geçen ek gelirin tamamını harcamadıkları varsayılır.
3
Tasarruf sızıntısını belirleyin.
Marjinal tüketim eğilimi birden küçük olduğu için (c<1c < 1), transfer ödemesinin bir kısmı tasarruf edilir (s=1−cs = 1 - c).
Reel harcamalarda harcamanın %100'ü doğrudan talebe dönüşürken, transferlerde bu oran 'c' kadar kısıtlanır.

Anahtar Kavram

Tasarruf Eğilimi ve Transfer Çarpanı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 183Soru →

Kamu maliyesi literatüründe, devletin piyasa tarafından belirlenen birincil gelir dağılımına müdahale ederek sosyal adaleti ve dikey adaleti sağlama fonksiyonu büyük önem taşır. Bu bağlamda, hükümetin Gini katsayısını düşürerek gelir dağılımını daha adil bir yapıya kavuşturma hedefi doğrultusunda; kamu giderlerinin türü ve hedef kitlesi belirleyici bir rol oynamaktadır. Buna göre, kamu giderlerinin kompozisyonunda yapılacak aşağıdaki düzenlemelerden hangisinin gelir dağılımındaki eşitsizliği azaltma (yeniden dağıtım) potansiyeli en yüksektir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düşük gelirli hanehalklarına yönelik yapılan ve karşılıksız nitelik taşıyan sosyal transfer harcamalarının artırılması

Cevap

Düşük gelirli hanehalklarına yönelik yapılan ve karşılıksız nitelik taşıyan sosyal transfer harcamalarının artırılması
Düşük gelirli hanehalklarına yönelik yapılan sosyal transfer harcamaları, piyasa mekanizması tarafından oluşan eşitsizliği gidermek için kullanılan en doğrudan araçtır. Bu harcamalar karşılıksız olduğu için toplumun en alt kesiminin kullanılabilir gelirini artırarak Lorenz eğrisini eşitlik doğrusuna yaklaştırır ve Gini katsayısını düşürür.

Adım Adım Çözüm

1
Yeniden dağıtım mekanizmasını analiz etme
Gini katsayısının düşürülmesi için gelirin yüksek olandan alınıp düşük olana aktarılması gerekir.
Dikey adalet, farklı gelir seviyesindeki kişilere farklı mali muamele yapılmasını gerektirir.
2
Harcama türlerini karşılaştırma
Reel harcamalar (cari ve yatırım) üretim faktörlerini kullanırken, transfer harcamaları sadece satın alma gücünü kaydırır.
Karşılıksız nitelikteki transferler (sosyal yardımlar, burslar, sübvansiyonlar) doğrudan geliri artırıcı etki yapar.
3
Etki derecesini belirleme
En yüksek iyileşme, doğrudan en alt gelir grubunu hedefleyen transferlerle sağlanır.
Hedeflenmiş sosyal transferler, Lorenz eğrisini mutlak eşitlik doğrusuna en çok yaklaştıran gider türüdür.

Anahtar Kavram

Sosyal Transfer Harcamalarının Yeniden Dağıtımcı Etkisi
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 10 / 10