Examkin

Kamu Giderlerinin Sınıflandırılması

233 soru

Soru 181Soru →

Kamu giderlerinin ekonomik sınıflandırması içerisinde yer alan; devletin sosyal güvenliği sağlamak, gelir dağılımını düzenlemek ve toplumsal refahı artırmak amacıyla bireylere (hanehalkına) yaptığı emekli maaşı, öğrenci bursu ve muhtaçlık yardımı gibi karşılıksız ödemeler aşağıdaki transfer harcaması türlerinden hangisi kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sosyal transferler

Cevap

Emekli maaşları, öğrenci bursları ve muhtaçlık yardımları gibi doğrudan bireylerin satın alma gücünü ve sosyal refahını artırmayı hedefleyen ödemeler 'Sosyal Transferler' olarak tanımlanır.
Sosyal transferler, devletin toplumsal adaleti sağlamak ve dar gelirli kesimleri desteklemek amacıyla bireylere yaptığı ödemelerdir. Soruda belirtilen emekli maaşı, öğrenci bursu ve muhtaçlık yardımları bu kategorinin en tipik örnekleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini analiz et
Harcamanın karşılıksız olduğu ve doğrudan bir mal/hizmet alımı içermediği görülmektedir (Transfer harcaması).
Gerçek harcamalar ile transfer harcamalarını birbirinden ayırmak gerekir.
2
Ödemenin alıcısını ve amacını belirle
Alıcılar bireyler (emekli, öğrenci, ihtiyaç sahibi) ve amaç sosyal dayanışmadır.
Transfer harcamasının alt türünü belirlemek için ödemenin kime ve ne amaçla yapıldığına bakılır.
3
Alt tür sınıflandırmasını yap
Bireylere/hanehalkına yönelik bu ödemeler sosyal transferler sınıfına girer.
Ekonomik transferler kurumlara/sektörlere, mali transferler ise diğer kamu birimlerine yöneliktir.

Anahtar Kavram

Sosyal Transferler
Soru 182Soru →

Analitik Bütçe Sistemi'nde, gerçekleştirilen bir kamu harcamasının savunma, eğitim veya sağlık gibi hangi hizmet alanına yönelik olduğunu ve harcamanın temel amacını ortaya koyan sınıflandırma boyutu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fonksiyonel Sınıflandırma

Cevap

Fonksiyonel sınıflandırma, kamu giderlerinin hangi hizmet amacıyla (eğitim, sağlık vb.) yapıldığını gösteren boyuttur.
Fonksiyonel sınıflandırma, devletin sunduğu hizmetleri uluslararası standartlarda gruplandırarak harcamaların hangi amaçla (savunma, eğitim, sağlık gibi) gerçekleştirildiğini raporlamayı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Analitik Bütçe Sistemi (ABS) boyutlarını hatırlayın.
ABS; Kurumsal, Fonksiyonel, Finansman Tipi ve Ekonomik olmak üzere 44 ana boyuttan oluşur.
Soruda istenen cevabın bu dört boyuttan biri olması gerekir.
2
Fonksiyonel boyutun tanımını değerlendirin.
Fonksiyonel sınıflandırma, devletin sunduğu kamu hizmetlerinin (savunma, adalet, sağlık, eğitim vb.) maliyetlerini izlemek için kullanılır.
Harcamanın 'ne için' veya 'hangi hizmet için' yapıldığı sorusunun cevabı fonksiyonel boyuttadır.

Anahtar Kavram

Analitik Bütçe Sınıflandırmasında Fonksiyonel Boyut
Tahmini Süre:45s
Soru 183Soru →

Kamu harcamaları; devletin sunduğu hizmetlerin niteliğine ve ekonomik etkilerine göre cari, yatırım ve transfer harcamaları şeklinde sınıflandırılmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin ödeme karşılığında piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet almadığı bir transfer harcaması örneğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devletin ihtiyaç sahibi yükseköğrenim öğrencilerine sağladığı karşılıksız burslar

Cevap

Devletin ihtiyaç sahibi yükseköğrenim öğrencilerine sağladığı karşılıksız burslar bir transfer harcamasıdır.
Transfer harcamaları, devletin bir mal veya hizmet alımı yapmaksızın, satın alma gücünü sosyal, ekonomik veya mali amaçlarla belirli kesimlere aktarmasıdır. İhtiyaç sahibi öğrencilere verilen karşılıksız burslar, bu tanıma tam olarak uyan ve karşılığında doğrudan bir hizmet talep edilmeyen bir transfer örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Transfer harcamasının temel özelliğini hatırla.
Transfer harcamaları karşılıksızdır; yani devlet bu harcamayı yaparken karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet almaz.
Ekonomik sınıflandırmada transferleri reel (cari ve yatırım) harcamalardan ayıran temel kriter 'karşılıklılık' ilkesidir.
2
Seçeneklerdeki harcamaların 'karşılık' durumunu incele.
Maaşlar hizmet karşılığıdır, faturalar mal/hizmet kullanımı karşılığıdır, inşaatlar ise fiziksel varlık karşılığıdır.
Bu harcamalar piyasadan bir kaynak kullanımı gerektirdiği için 'reel' harcamalardır.
3
Karşılıksız burs ödemesini değerlendir.
Burs alan öğrenci, bu ödeme karşılığında devlete doğrudan bir mal satmaz veya hizmet sunmaz; sadece satın alma gücü öğrencilere aktarılır.
Bu durum, harcamanın 'transfer' (aktarma) niteliğini kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Transfer harcamaları karşılıksızdır (unrequited) ve doğrudan bir üretim talebi yaratmaz, yalnızca satın alma gücünü transfer eder.
Tahmini Süre:45s
Soru 184Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında; devletin sahip olduğu sermaye stokunu artıran, kullanım ömrü genellikle bir yıldan fazla olan ve gelecekteki üretim kapasitesine katkıda bulunan harcamalar 'yatırım giderleri' olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir kamu idaresi için yatırım gideri kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni bir devlet üniversitesi yerleşkesine derslik binası inşa edilmesi

Cevap

Yeni bir devlet üniversitesi yerleşkesine derslik binası inşa edilmesi
Doğru cevap olan yeni bir derslik binası inşaatı, devletin fiziki sermaye stokunu doğrudan artıran, kullanım süresi bir yılı aşan ve bir varlık oluşumuna yol açan tipik bir yatırım (sermaye) gideridir.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırım giderinin tanımını analiz et
Yatırım giderleri, devletin sermaye stokuna (bina, yol, köprü, makine vb.) ekleme yapan ve ömrü bir yılı aşan harcamalardır.
Soruda istenen kategoriyi belirlemek için temel kriterleri saptamak gerekir.
2
Seçenekleri bu kriterlere göre değerlendir
Bina inşaatı fiziksel bir varlık oluştururken; maaş, elektrik ve bakım gibi unsurlar mevcut işleyişi sürdürmeye yöneliktir.
Cari giderler ile yatırım giderleri arasındaki temel fark, harcamanın yeni bir varlık oluşturup oluşturmadığıdır.

Anahtar Kavram

Sermaye Birikimi ve Yatırım Giderleri
Tahmini Süre:45s
Soru 185Soru →

İngiliz iktisatçı A.C. Pigou tarafından geliştirilen kamu giderleri sınıflandırmasında, devletin piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet satın almadığı, bütçeden çıkan fonların toplumun bir kesiminden diğer bir kesimine satın alma gücü aktarımı şeklinde gerçekleştiği harcamalar "verimsiz (transfer) harcamalar" olarak nitelendirilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Pigou'nun bu tanımı çerçevesinde "verimsiz harcama" olarak kabul edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sosyal devlet ilkesi gereği ihtiyaç sahibi öğrencilere verilen karşılıksız burslar

Cevap

Sosyal devlet ilkesi gereği ihtiyaç sahibi öğrencilere verilen karşılıksız burslar
Sosyal yardımlar kapsamında sağlanan karşılıksız eğitim bursları Pigou'nun tanımına göre verimsiz (transfer) bir harcamadır; çünkü bu harcama karşılığında devlet piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet satın almaz, yalnızca bütçedeki kaynakları bir sosyal kesimden diğerine aktararak satın alma gücünü transfer eder.

Adım Adım Çözüm

1
Pigou'nun kamu giderleri ayrımındaki temel kriteri belirle.
Temel kriter, harcamanın karşılığında bir mal veya hizmet alınıp alınmamasıdır.
Pigou, kamu giderlerini üretim faktörlerinin kamuya tahsis edilip edilmemesine göre ikiye ayırır.
2
Seçeneklerdeki harcama kalemlerini 'karşılıklılık' ilkesine göre analiz et.
Maaş, araç alımı, mikroskop alımı ve işletme giderleri bir mal veya hizmetin (emek, sermaye malı vb.) devlet tarafından satın alınmasıdır.
Bu harcamalar sonucunda kaynaklar özel sektörden kamu sektörüne doğrudan transfer edilir ve üretim süreci kamu kontrolüne geçer.
3
Burs ödemesinin niteliğini değerlendir.
Burs ödemesi karşılığında devlet piyasadan bir mal veya hizmet almaz; sadece topladığı vergileri (satın alma gücünü) öğrenciye aktarır.
Herhangi bir mal veya hizmet karşılığı olmayan bu tür ödemeler Pigou tarafından 'verimsiz (transfer)' harcama olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Pigou Sınıflandırmasında Verimsiz (Transfer) Giderler

İpuçları

1
Pigou'nun ayrımında 'verimli' harcama devletin bir şey satın alması, 'verimsiz' harcama ise devletin sadece para dağıtmasıdır.

Daha Fazla Pratik

Faiz ödemeleri ve emekli maaşları gibi örneklerin de Pigou tarafından neden 'verimsiz' olarak nitelendirildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 186Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında; bir harcamanın 'Cari Gider' (özellikle Mal ve Hizmet Alım Giderleri) kategorisinde yer alabilmesi için harcamanın devletin sermaye stokuna kalıcı bir ekleme yapmaması, mevcut varlığın ömrünü uzatmaması ve tüketim niteliğinde olması temel ölçüttür. Buna göre, bir kamu kurumu tarafından gerçekleştirilen aşağıdaki harcama işlemlerinden hangisi bütçe tekniği açısından 'Cari Giderler' kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Standartları Enstitüsü (TSE) bünyesindeki laboratuvar cihazlarının, ölçüm hassasiyetini korumak amacıyla dışarıdan alınan ve cihazın teknolojik kapasitesini yükseltmeyen periyodik kalibrasyon hizmeti bedeli

Cevap

Türk Standartları Enstitüsü tarafından cihazların ölçüm hassasiyetini korumak amacıyla alınan periyodik kalibrasyon hizmeti bedeli, devletin sermaye stokuna ekleme yapmayan rutin bir hizmet alımı olduğu için cari giderdir.
TSE laboratuvar cihazları için alınan kalibrasyon hizmeti, cihazın mevcut işlevini sürdürmesini sağlayan bir operasyonel giderdir. Bu harcama sonucunda yeni bir varlık oluşmaz veya mevcut varlığın bütçe tekniği anlamında 'büyük onarım' kapsamında ömrü uzamaz. Bu nedenle '03 - Mal ve Hizmet Alım Giderleri' kodu altında 'Cari Gider' olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın karşılıklılık durumunu kontrol et.
Harcama karşılığında bir hizmet alınmaktadır (karşılıklı).
Transfer harcamalarını (karşılıksız) elemek için bu adım gereklidir.
2
Harcamanın varlık üzerindeki etkisini analiz et.
Kalibrasyon hizmeti cihazın kapasitesini veya ömrünü artırmaz, sadece mevcut fonksiyonunu korur.
Sermaye gideri (yatırım) ile cari gider ayrımını yapmak için en kritik ölçüttür.
3
Analitik bütçe kodlamasıyla eşleştirme yap.
Rutin bakım ve hizmet alımları '03 - Mal ve Hizmet Alım Giderleri' altında sınıflandırılır.
Yasal ve idari sınıflandırma kurallarına uygunluğu doğrular.

Anahtar Kavram

Cari giderler, faydası bir bütçe yılıyla sınırlı olan ve devletin net mal varlığını artırmayan harcamalardır.
Soru 187Soru →

Devletin, toplumsal refahı artırmak ve fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla ihtiyaç sahibi öğrencilere karşılıksız olarak verdiği eğitim bursları, kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırması içerisinde yer alan transfer harcamalarının hangi alt türüne örnek teşkil eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sosyal transferler

Cevap

Sosyal transferler
Sosyal transferler; devletin sosyal güvenliği sağlamak, gelir dağılımındaki adaletsizlikleri gidermek ve toplumsal refahı artırmak amacıyla bireylere yaptığı karşılıksız ödemelerdir. Emekli maaşları, öğrenci bursları ve sosyal yardımlar bu kategorinin en tipik örnekleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini analiz etme
Öğrenci bursu ödemesi, devletin karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet almadığı bir ödemedir.
Harcamanın 'transfer' kategorisinde olduğunu teyit etmek için karşılıklılık ilkesine bakılır.
2
Harcamanın amacını belirleme
Burs ödemeleri eğitimde fırsat eşitliği, sosyal adalet ve bireylerin refahını artırmayı hedefler.
Amacın toplumsal/insani sermaye gelişimi olması harcamayı sosyal bir kategoriye sokar.
3
Alt tür sınıflandırmasını yapma
Harcama 'Sosyal Transferler' grubuna dahil edilir.
Bireylere yapılan ve sosyal refah amacı güden karşılıksız ödemeler teknik olarak sosyal transferdir.

Anahtar Kavram

Sosyal Transferler

Daha Fazla Pratik

Transfer harcamalarının gerçek (hizmet karşılığı olan) harcamalardan farkını pekiştirmek için Pigou sınıflandırmasını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 188Soru →

Analitik Bütçe Sınıflandırması içerisinde yer alan; bütçe ödeneklerinin devlet teşkilatı içindeki dağılımını gösteren, harcama yetkisinin hangi birimde olduğunu ve idari hiyerarşi içerisindeki mali sorumluluğu belirleyen sınıflandırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumsal sınıflandırma

Cevap

Kurumsal sınıflandırma
Kurumsal sınıflandırma, 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile uyumlu olarak Analitik Bütçe Sisteminde bütçe ödeneklerinin hangi idari birim tarafından kullanılacağını, idari hiyerarşiyi ve harcama yetkisinden doğan sorumluluğu belirlemek amacıyla kullanılır. Türkiye'de bu sınıflandırma 4 düzeyli bir kodlama yapısına sahiptir ve temel amacı 'mali sorumluluğu' netleştirmektir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda istenen temel odağın tespit edilmesi
Soru; bütçe ödeneklerinin idari hiyerarşi, harcama yetkisi ve mali sorumluluk bazlı dağılımını sormaktadır.
Sorumluluk ve yetki odağı 'kim' sorusuna yanıt arandığını gösterir.
2
Analitik bütçe türlerinin tanımlarıyla eşleştirilmesi
Kurumsal sınıflandırma, bütçe sisteminde idari yapıyı esas alan ve harcamanın sorumlu birimini belirleyen tek türdür.
Fonksiyonel amaçla, ekonomik yapı ise harcamanın niteliğiyle ilgilidir.

Anahtar Kavram

Kurumsal sınıflandırma, harcamayı yapan idari birimi ve bu birimin hiyerarşik sorumluluğunu temsil eder.
Tahmini Süre:45s
Soru 189Soru →

Rozenberg Sınıflandırması'nda kamu giderleri; devletin piyasadan mal ve hizmet satın alarak milli gelirdeki kaynak havuzunu doğrudan kullanması (gerçek gider) ile satın alma gücünün toplumsal veya ekonomik amaçlarla fertler veya kurumlar arasında el değiştirmesi (gerçek olmayan gider) ayrımına dayanır. Bu sınıflandırmada temel kriter, harcamanın karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet alınıp alınmadığıdır.

Buna göre, bir mali yıl içerisinde gerçekleştirilen aşağıdaki bütçe harcamalarından hangisi, Rozenberg Sınıflandırması'na göre 'gerçek olmayan gider' (transfer harcaması) kategorisinde yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazine tarafından iç ve dış borç yükümlülükleri kapsamında yapılan faiz ödemeleri

Cevap

Hazine tarafından iç ve dış borç yükümlülükleri kapsamında yapılan faiz ödemeleri, Rozenberg'in 'gerçek olmayan gider' tanımına uygundur.
Doğru yanıt olan borç faiz ödemeleri, Rozenberg Sınıflandırması'na göre 'gerçek olmayan gider' (transfer harcaması) olarak kabul edilir. Çünkü bu harcama türünde devlet, piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet satın almaz; bunun yerine hazinedeki fonları, borç verenlere bir satın alma gücü transferi olarak aktarır. Bu işlem ulusal mal ve hizmet havuzunu doğrudan eksiltmez, sadece gelir dağılımını ve satın alma gücünü etkiler.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet alınıp alınmadığını analiz et.
Faiz ödemelerinde devlet piyasadan bir faktör (işgücü) veya ürün satın almaz; sadece sermayenin kullanım bedelini transfer eder.
Rozenberg'e göre 'karşılıklılık' (quid pro quo) ilkesi temel ayırt edicidir.
2
Harcamanın milli kaynak havuzu üzerindeki etkisini değerlendir.
Borç faizi ödemesi mal ve hizmet havuzunu doğrudan daraltmaz, sadece satın alma gücünün yer değiştirmesine neden olur.
Gerçek olmayan giderler satın alma gücü transferinden ibarettir.

Anahtar Kavram

Rozenberg Sınıflandırması: Karşılıklılık İlkesi

Daha Fazla Pratik

Rozenberg'in 'Gerçek Gider' kavramının Pigou'nun 'Verimli Gider' kavramıyla farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 190Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında; devletin yürüttüğü kamu hizmetlerinin devamlılığını sağlamak amacıyla yapılan, genellikle faydası 11 mali yıl içinde tükenen ve sermaye stokuna ekleme yapmayan harcamalar "cari giderler" olarak adlandırılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi cari giderler kapsamında yer alan bir harcamadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu personelinin maaş ve ücret ödemeleri

Cevap

Kamu personelinin maaş ve ücret ödemeleri
Cari giderler, devletin kamu hizmetlerini yürütebilmesi için yaptığı ve genellikle o yıl içinde tüketilen harcamalardır. Kamu personeline ödenen maaş ve ücretler, bu kategorideki en büyük ve en belirgin harcama kalemidir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini analiz etme
Harcamanın rutin bir hizmet için mi yoksa bir varlık oluşumu için mi yapıldığı belirlenir.
Cari giderler, kamu hizmetlerinin sunumu için her yıl tekrarlanan rutin harcamalardır.
2
Seçeneklerdeki harcama türlerini eşleştirme
Maaş ödemeleri 'Personel Gideri' olarak doğrudan cari giderler grubuna girer.
Personel giderleri ve mal/hizmet alımları (yakacak, kırtasiye vb.) ekonomik sınıflandırmada cari giderlerin ana unsurlarıdır.

Anahtar Kavram

Ekonomik sınıflandırmada cari giderler, devletin üretim kapasitesini doğrudan artırmayan ancak mevcut hizmetlerin sunulmasını sağlayan personel ve tüketim harcamalarıdır.

İpuçları

1
Cari giderler, devletin günlük işleyişi ve rutin hizmet sunumu için yapılan harcamalardır.
2
Bir harcamanın 'cari' olabilmesi için karşılığında bir hizmet veya tüketim malı alınmalı, ancak bu mal dayanıklı olmamalıdır.

Daha Fazla Pratik

Cari giderler ile yatırım giderleri arasındaki farkı daha iyi anlamak için 'Sermaye Giderleri' konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 191Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında; kamu hizmetlerinin üretilmesi ve sürdürülebilmesi amacıyla yapılan, faydası genellikle bir bütçe dönemi ile sınırlı olan ve tüketilebilir nitelikteki harcamalar 'cari giderler' grubunda yer alır. Buna göre, bir kamu üniversitesinin faaliyetlerini yürütürken gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi ekonomik sınıflandırma ilkelerine göre 'cari gider' niteliği taşımaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Laboratuvarlarda eğitim ve araştırma faaliyetleri için kullanılan tek kullanımlık sarf malzemeleri ve kimyasallar

Cevap

Laboratuvarlarda eğitim ve araştırma faaliyetleri için kullanılan tek kullanımlık sarf malzemeleri ve kimyasallar
Laboratuvarlarda kullanılan tek kullanımlık sarf malzemeleri ve kimyasallar, kamu hizmetinin (eğitim ve araştırma) üretimi sırasında doğrudan tüketilen, devletin üretim kapasitesini kalıcı olarak artırmayan ancak hizmetin devamı için zorunlu olan harcamalardır. Ekonomik sınıflandırmada 'Mal ve Hizmet Alım Giderleri' başlığı altında cari giderler grubunda izlenirler.

Adım Adım Çözüm

1
Cari gider kavramının tanımını ve temel özelliklerini hatırlamak.
Cari giderlerin; kamu hizmetlerinin yürütülmesini sağlayan, genellikle bir yıl içinde tüketilen ve devletin sermaye stokuna ekleme yapmayan harcamalar olduğu saptanır.
Soruda istenen harcama türünün karakteristik özelliklerini belirlemek için gereklidir.
2
Seçeneklerde sunulan harcama kalemlerini niteliklerine göre değerlendirmek.
Laboratuvar malzemelerinin tüketilebilir (sarf) nitelikte olduğu, bina ve cihazların yatırım, burs ve ikramiyelerin ise transfer niteliğinde olduğu görülür.
Harcamaların ekonomik etkilerine göre doğru sınıflandırma grubuna yerleştirilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Cari giderler, faydası bir dönemle sınırlı olan ve hizmetin sürekliliğini sağlayan tüketim harcamalarıdır.

Daha Fazla Pratik

Yatırım giderleri ile cari giderler arasındaki temel fark olan 'sermaye stokuna katkı' kriterini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 192Soru →

Analitik Bütçe Sınıflandırması kapsamında, bütçe ödeneklerinin devlet teşkilatı içerisindeki kurumsal hiyerarşiye göre dağıtılmasını sağlayan ve harcama yetkisinin 'kim' tarafından kullanılacağını belirleyen sınıflandırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumsal sınıflandırma

Cevap

Kurumsal sınıflandırma, harcama yetkisinin hangi kamu idaresi veya idari birim tarafından kullanılacağını gösteren sınıflandırmadır.
Kurumsal sınıflandırma, bütçe ödeneklerinin devlet teşkilatı içindeki dağılımını gösterir. Bu sınıflandırma, siyasi ve idari sorumluluğun belirlenmesi ile harcama yetkisinin takibi açısından kritiktir. Türkiye'deki Analitik Bütçe Sistemi'nde kurumsal sınıflandırma; anayasal kurumlar, bakanlıklar ve ilgili birimleri kapsayan dört düzeyli bir kodlama yapısına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcama yetkisinin 'kim' tarafından kullanıldığını belirleyen ölçütü saptayın.
Soru, kurumsal hiyerarşi ve idari birim odaklı bir ayrımı sormaktadır.
Kurumsal sınıflandırma, kamu idaresinin teşkilat yapısını bütçeye yansıtır.
2
Seçenekler arasındaki 'kim', 'niçin' ve 'ne' sorularının karşılığını analiz edin.
Kurumsal = Kim, Fonksiyonel = Niçin/Hangi Hizmet, Ekonomik = Ne.
Analitik bütçe sisteminin temel mantığı bu soruların ayrıştırılmasına dayanır.

Anahtar Kavram

Kurumsal (İdari) Sınıflandırma
Tahmini Süre:45s
Soru 193Soru →

Analitik Bütçe Sınıflandırması’nda yer alan 'Fonksiyonel Sınıflandırma' boyutu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Harcamanın üretim faktörleri üzerindeki etkisini analiz ederek ekonomik niteliğini (cari, yatırım, transfer) belirlemeyi amaçlar.

Cevap

Harcamanın üretim faktörleri üzerindeki etkisini analiz ederek ekonomik niteliğini (cari, yatırım, transfer) belirlemeyi amaçlayan boyut Ekonomik Sınıflandırmadır.
Doğru yanıt olan seçenek, 'Ekonomik Sınıflandırma' boyutuyla ilgilidir. Ekonomik sınıflandırma, harcamaların milli gelir üzerindeki etkilerini ve üretim faktörlerine olan talebi analiz etmek amacıyla oluşturulmuştur. Bu boyutta harcamalar cari giderler, sermaye giderleri (yatırım) ve transferler gibi iktisadi kategorilere ayrılır. Fonksiyonel sınıflandırma ise sadece hizmetin türünü (savunma, eğitim vb.) takip eder.

Adım Adım Çözüm

1
Analitik bütçe boyutlarının amaçlarını karşılaştırın.
Fonksiyonel sınıflandırma hizmetin 'amacını' (savunma, eğitim), ekonomik sınıflandırma ise harcamanın 'etkisini' (personel, mal alımı, yatırım) gösterir.
Her boyutun bütçe analizinde farklı bir analitik soruya cevap vermesi gerekir.
2
Fonksiyonel sınıflandırmanın yapısal özelliklerini inceleyin.
Dört düzeyli olması, teşkilat değişiminden etkilenmemesi ve uluslararası karşılaştırmalara (COFOG) uygun olması temel özellikleridir.
Hizmet odaklı bir izleme için bu yapısal süreklilik esastır.
3
Yanlış olan ifadeyi tespit edin.
Ekonomik nitelik belirleme (cari/yatırım ayrımı) ekonomik sınıflandırmanın tanımıdır.
Fonksiyonel sınıflandırma harcamanın iktisadi sonucuyla değil, toplumsal hizmet alanı ile ilgilenir.

Anahtar Kavram

Fonksiyonel ve Ekonomik Sınıflandırma Ayrımı
Soru 194Soru →

Kamu giderlerinin ekonomik sınıflandırması içerisinde yer alan transfer harcamaları; devletin satın alma gücünü kişiler, kurumlar veya sektörler arasında el değiştirmesi amacıyla yaptığı karşılıksız ödemelerdir. Bu harcamalar sosyal, iktisadi ve mali amaçlarla gerçekleştirilebilir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan üretim yapısını desteklemek ve verimliliği artırmak amacıyla gerçekleştirilen 'iktisadi transferler' (ekonomik transferler) grubunda yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarımsal üreticilere ödenen destekleme primleri

Cevap

Tarımsal üreticilere ödenen destekleme primleri iktisadi transfer harcamasıdır.
İktisadi transferler, devletin piyasa işleyişine müdahale ederek üretim yapısını etkilemek, verimliliği artırmak veya belirli sektörleri desteklemek amacıyla yaptığı harcamalardır. Tarımsal üreticilere ödenen destekleme primleri, doğrudan tarım sektöründeki üretimi ve verimliliği artırmayı hedeflediği için bu kategorinin en tipik örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Transfer harcamasının niteliğini ve alt türlerini belirle.
Transfer harcamaları karşılıksızdır; sosyal, iktisadi ve mali olarak üçe ayrılır.
Soruda istenen 'iktisadi transfer' türünü diğerlerinden ayırt etmek için bu sınıflandırma gereklidir.
2
İktisadi transferlerin temel amacını hatırla.
İktisadi transferler, üretim kapasitesini artırmayı, fiyat istikrarını sağlamayı ve belirli sektörleri (tarım, ihracat vb.) teşvik etmeyi amaçlar.
Tanım gereği iktisadi transferlerin üretim süreciyle doğrudan bağlantılı olması beklenir.
3
Seçenekleri bu amaca göre değerlendir.
Tarımsal destekleme ödemeleri üretimi teşvik ettiği için iktisadi transferdir; diğerleri ise sosyal, mali veya gerçek harcamadır.
Doğru örneğin belirlenmesi için her seçeneğin ekonomik amacı analiz edilmelidir.

Anahtar Kavram

İktisadi Transferler
Tahmini Süre:45s
Soru 195Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile uyumlu analitik bütçe sınıflandırmasına göre; devletin mal ve hizmet üretim kapasitesini artıran, sermaye stokuna ekleme yapan ve kullanım ömrü genellikle bir yıldan uzun olan harcamalar 'yatırım giderleri' (sermaye giderleri) kapsamında değerlendirilir.

Buna göre, bir kamu idaresinin gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi yatırım giderleri kapsamında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni bir tarımsal sulama kanalı projesi kapsamında yapılan yapım harcamaları

Cevap

Yeni bir tarımsal sulama kanalı projesi kapsamında yapılan yapım harcamaları yatırım giderleri kapsamında yer alır.
Yeni bir tarımsal sulama kanalı projesi için yapılan yapım harcamaları, devletin fiziksel sermaye stokunu artıran, ekonomik verimliliği yükselten ve kullanım ömrü uzun olan bir harcamadır. 5018 sayılı Kanun ve analitik bütçe sisteminde bu tür harcamalar doğrudan sermaye (yatırım) giderleri altında kodlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırım gideri kriterlerini hatırla.
Harcamanın yatırım gideri sayılması için; devletin sermaye stokunu artırması, kullanım ömrünün 1 yıldan uzun olması ve üretim kapasitesine katkı sağlaması gerekir.
Sermaye giderleri (yatırım), cari giderlerden (personel, tüketim) bu temel özelliklerle ayrılır.
2
Seçenekleri bu kriterlere göre analiz et.
Maaşlar, temizlik malzemeleri, sigorta primleri ve enerji bedelleri 'tüketim' veya 'hizmet' odaklı olup cari niteliktedir. Sulama kanalı ise kalıcı bir fiziksel varlıktır.
Seçenekler arasındaki temel fark, harcamanın sonucunda ortaya çıkan varlığın kalıcılığı ve stok artışıdır.

Anahtar Kavram

Yatırım giderleri, devletin mal ve hizmet üretim kapasitesini artıran sermaye teşkili niteliğindeki harcamalardır.
Tahmini Süre:45s
Soru 196Soru →

Analitik Bütçe Sınıflandırması (ABS) sisteminde; genel bütçe kapsamındaki bir kamu idaresinin, mülkiyetinde bulunan hizmet binasının kullanım ömrünü veya değerini artırmaya yönelik olmayan, sadece mevcut durumun korunmasını amaçlayan rutin boya, badana ve basit onarım giderleri, "Ekonomik Sınıflandırma" boyutunda aşağıdaki kodlardan hangisi kapsamında yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0303 - Mal ve Hizmet Alım Giderleri

Cevap

Mevcut varlıkların rutin bakım ve onarımına yönelik harcamalar, ekonomik sınıflandırmada Mal ve Hizmet Alım Giderleri (0303) kodu altında yer alır.
Mal ve Hizmet Alım Giderleri (0303) kodu; kamu idarelerinin faaliyetlerini sürdürmeleri için ihtiyaç duydukları, kullanım ömrü bir yıldan az olan mallar ile hizmetlerin alımını ve mevcut gayrimenkullerin korunmasına yönelik rutin bakım-onarım harcamalarını kapsar. Soruda belirtilen boya ve basit onarım işlemleri, binanın değerine ekleme yapan bir yatırım değil, mevcut halini korumaya yönelik bir hizmet alımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini analiz etme
Harcama rutin bakım, boya ve basit onarım (mevcut durumu koruma) amaçlıdır.
Varlığın değerini artıran bir yatırım mı yoksa kullanımını sürdüren bir gider mi olduğunu belirlemek gerekir.
2
Analitik Bütçe Sınıflandırması'ndaki ekonomik kodları eşleştirme
Varlığın ömrünü artırmayan rutin işlemler 0303 koduna, ömrünü artıran büyük onarımlar 0606 koduna girer.
ABS rehberine göre mal ve hizmet alımı ile sermaye gideri arasındaki temel fark, varlığın değerine veya ömrüne yapılan katkıdır.

Anahtar Kavram

Analitik Bütçe Sınıflandırması'nda Cari Gider (Mal ve Hizmet Alımı) ve Sermaye Gideri ayrımı

İpuçları

1
Harcamanın binanın ömrünü mü uzattığına yoksa sadece mevcut durumu mu koruduğuna dikkat edin.
2
Gayrimenkul büyük onarımları ile rutin bakım giderleri farklı kodlar altında izlenir.

Daha Fazla Pratik

Binaların deprem güçlendirmesi (modernizasyon) harcamalarının hangi ekonomik kodda yer aldığını araştırın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 197Soru →

Kamu harcamalarının hukuki sınıflandırmasında "olağan" ve "olağanüstü" gider ayrımı yapılırken; harcamanın düzenliliği, bütçede yer alma sürekliliği ve finansmanında başvurulan kaynakların niteliği temel kriterler olarak kabul edilir. Buna göre, bir kamu kurumunun gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi maliye literatüründe "olağanüstü gider" kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyük ölçekli bir sanayi kazası sonrası oluşan çevresel felaketi gidermek amacıyla, bütçede öngörülmeyen ve özel bir kanunla yetki verilerek borçlanma yoluyla finanse edilen acil temizleme maliyetleri

Cevap

Büyük ölçekli bir sanayi kazası sonrası ortaya çıkan, bütçede öngörülmeyen ve borçlanma gibi kaynaklarla finanse edilen acil temizleme maliyetleri olağanüstü giderdir.
Doğru seçenek, olağanüstü giderin temel özelliklerini tam olarak karşılamaktadır. Sanayi kazası gibi öngörülemeyen ve arızi bir olay neticesinde ortaya çıkması, normal bütçe ödeneklerinin yetersiz kalması ve finansmanının borçlanma gibi olağanüstü yollarla yapılması, bu harcamayı hukuki anlamda 'olağanüstü' kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın sürekliliğini analiz etme
Sanayi kazası gibi olaylar her yıl tekrarlanmayan, arızi (tesadüfi) durumlardır.
Olağan giderler her mali yılda düzenli olarak yapılırken, olağanüstü giderler sadece istisnai durumlarda ortaya çıkar.
2
Finansman kaynağını kontrol etme
Harcama için özel kanun çıkarılması ve borçlanmaya gidilmesi.
Olağan giderler normal kamu gelirleriyle (vergiler vb.) karşılanırken, olağanüstü giderler genellikle borçlanma veya emisyon gibi olağanüstü gelirlerle finanse edilir.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Döviz artışı veya personel farkı gibi durumlar rutin işleyişin sapmalarıdır; ancak kaza müdahalesi sisteme dışsal ve beklenmedik bir müdahaledir.
Tahmin edilemezlik ve istisnai durum kriterine en uygun seçenek sanayi kazası senaryosudur.

Anahtar Kavram

Hukuki Sınıflandırma: Olağan vs. Olağanüstü Gider Ayrımı
Soru 198Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında; kamu hizmetlerinin üretilmesi, idari birimlerin işleyişi ve mevcut kapasitenin korunması amacıyla yapılan, devletin net varlıklarında kalıcı bir artış meydana getirmeyen harcamalar 'cari gider' olarak nitelendirilmektedir.

Buna göre, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen aşağıdaki harcamalardan hangisi, Analitik Bütçe Sınıflandırması'ndaki 'Cari Giderler' (Mal ve Hizmet Alım Giderleri) grubu içerisinde yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hava tahmin modellerinin geliştirilmesi sürecinde veri analizi için dışarıdan alınan kısa süreli teknik danışmanlık hizmeti bedeli

Cevap

Hava tahmin modellerinin geliştirilmesi için dışarıdan alınan kısa süreli teknik danışmanlık hizmeti bedeli, mal ve hizmet üretim sürecinde tüketilen bir unsur olduğu için cari giderdir.
Hava tahmin modelleri için alınan teknik danışmanlık hizmeti bedeli, kamu hizmetinin (meteorolojik bilgi üretimi) yürütülmesi için dışarıdan satın alınan bir hizmettir. Bu harcama sonucunda devletin net fiziksel varlıklarında kalıcı bir artış (bina, makine vb.) meydana gelmez, aksine hizmetin üretim sürecinde bu bilgi/hizmet tüketilir. Analitik Bütçe Rehberi'ne göre bu tür hizmet alımları 0303 kodlu 'Mal ve Hizmet Alım Giderleri' (Cari Giderler) grubunda yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın amacını ve niteliğini analiz etmek
Harcama, mevcut bir hizmetin (hava tahmini) üretimi için gerekli olan bir hizmet alımıdır.
Cari giderler, net varlık artışı sağlamayan, üretimin sürdürülebilirliği için yapılan harcamalardır.
2
Alternatif harcama türlerini elemek
Ölçüm cihazları, arsa alımı ve mantolama 'sermaye gideri'; çiftçi yardımları ise 'transfer gideri' olarak sınıflanmıştır.
Sermaye giderleri varlık artırır, transfer giderleri ise karşılıksızdır.
3
Analitik Bütçe Sınıflandırması kodlarına göre eşleştirme yapmak
Teknik danışmanlık hizmeti, 0303 - Mal ve Hizmet Alım Giderleri kodunda yer alır.
Hizmet alımları ekonomik sınıflandırmada temel bir cari gider kalemidir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sınıflandırma: Cari vs. Sermaye Gideri Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 199Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında; kamu hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, idari birimlerin günlük işleyişini devam ettirmek ve mevcut üretim kapasitesini korumak amacıyla yapılan, faydası genellikle bir bütçe yılı ile sınırlı olan harcamalar "Cari Giderler" olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, bir devlet üniversitesi hastanesinde gerçekleştirilen aşağıdaki harcamalardan hangisi doğrudan Cari Giderler (Mal ve Hizmet Alım Giderleri) kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tıbbi tahlil laboratuvarlarında analizlerin gerçekleştirilmesi için satın alınan kimyasal solüsyonlar ve tek kullanımlık sarf malzemeleri

Cevap

Tıbbi tahlil laboratuvarlarında analizlerin gerçekleştirilmesi için satın alınan kimyasal solüsyonlar ve tek kullanımlık sarf malzemeleri
Laboratuvarlarda kullanılan kimyasal solüsyonlar ve sarf malzemeleri, kamu hizmetinin (sağlık hizmeti) sunulması sırasında doğrudan tüketilen ve yerine yenisinin konulması gereken kalemlerdir. Bu tür harcamalar, kamu kurumunun mevcut kapasitesini korumaya ve idari işleyişi sürdürmeye yönelik olduğu için ekonomik sınıflandırmada cari giderler (özellikle mal ve hizmet alımları) içinde değerlendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın amacını ve ekonomik niteliğini analiz etme
Cari giderler; personel giderleri ile mal ve hizmet alımlarını kapsayan, üretim sürecinde tüketilen harcamalardır.
Ekonomik sınıflandırmanın temel ayrımı harcamanın sermaye stokuna mı yoksa tüketime mi yönelik olduğudur.
2
Seçeneklerdeki harcamaları sınıflarına ayırma
Tahlil kitleri/solüsyonlar (Cari), Bina güçlendirme/Sunucu alımı (Yatırım), Burs/İkramiye (Transfer).
Sarf malzemelerinin kullanımı doğrudan hizmet üretimiyle (tahlil yapılması) ilişkilidir ve kısa ömürlüdür.

Anahtar Kavram

Cari Giderler, kamu hizmetlerinin yürütülmesi için gereken ve yapıldığı dönemde tüketilen (sarf edilen) harcamalardır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 200Soru →

Kamu maliyesinde devletin piyasadan herhangi bir mal veya hizmet alımı yapmaksızın, bütçeden kişi veya kurumlara karşılıksız olarak yaptığı ödemeler transfer harcaması olarak tanımlanır. Bu harcamalar yapılış amaçlarına göre sosyal, iktisadi ve mali olmak üzere üç farklı kategoride incelenir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi mali (finansal) transfer harcamaları grubuna giren bir örnek teşkil eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Merkezi yönetim bütçesinden mahalli idarelere ve fonlara aktarılan paylar

Cevap

Merkezi yönetim bütçesinden mahalli idarelere ve fonlara aktarılan paylar, mali (finansal) transferler kapsamındadır.
Merkezi yönetim bütçesinden mahalli idarelere ve fonlara aktarılan paylar, devlet borçlarının faiz ödemeleri ve kamu iktisadi teşebbüslerine (KİT) yapılan sermaye teşkili gibi ödemelerle birlikte mali (finansal) transferler grubunda yer alır. Bu harcamalar kamu kesiminin kendi içindeki kaynak dağılımını ve borç servisinin yürütülmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın karşılıksız (transfer) olup olmadığını belirle.
Seçeneklerdeki harcamaların çoğu transfer niteliğindedir (maaş ödemesi hariç).
Transfer harcamaları karşılığında mal veya hizmet alımı gerektirmeyen ödemelerdir.
2
Transfer harcamalarının alt kategorilerini (sosyal, iktisadi, mali) ayırt et.
Mali transferler; faiz ödemeleri, sermaye teşkili ve yerel yönetimlere aktarılan payları içerir.
Mali transferlerin temel amacı idari yapılar arası denge ve kamu finansmanının yürütülmesidir.
3
Mali transfer tanımına uyan seçeneği tespit et.
Mahalli idarelere ve fonlara aktarılan paylar bu gruba girmektedir.
Bu ödemeler ne sosyal bir yardım ne de doğrudan bir üretim teşviki niteliğindedir; kamu mali sisteminin işleyişiyle ilgilidir.

Anahtar Kavram

Transfer Harcamalarının Ekonomik Sınıflandırması ve Alt Türleri

Daha Fazla Pratik

Transfer harcamalarının faiz ödemeleri gibi türlerinin ekonomide çarpan etkisinin neden düşük olduğunu araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 10 / 12Sonraki
Kamu Giderlerinin Sınıflandırılması Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 10 | Examkin