Soru

Zorluk: OrtaNakil (Aktarma) ve Toplam Hataları

Bir işletmenin "320 Satıcılar" hesabının büyük defter (defter-i kebir) alacak tarafında yer alan kayıtlar aşağıdaki gibidir:

İşlemAlacak Tutarı (TL)
1. Kayıt14.25014.250
2. Kayıt23.50023.500
3. Kayıt12.25012.250

İşletme personeli dönem sonu genel geçici mizanını hazırlarken bu hesabın alacak tarafı toplamını yanlışlıkla 49.00049.000 TL olarak hesaplamış ve mizan cetveline bu tutarı aktarmıştır. Başka bir hata yapılmadığı varsayıldığında, bu hata sonucunda hazırlanan mizan ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Mizan alacak toplamları sütunu, borç toplamları sütunundan 1.0001.000 TL eksik çıkar.Cevap
  2. B
    Mizan borç toplamları sütunu, alacak toplamları sütunundan 1.0001.000 TL eksik çıkar.
  3. C
    Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ancak Satıcılar hesabının kalanı yanlış olur.
  4. D
    Bu bir meblağ hatasıdır ve yevmiye defterine düzeltme kaydı yapılarak mizan denkleştirilmelidir.
  5. E
    Mizan alacak toplamları sütunu, borç toplamları sütunundan 14.25014.250 TL fazla çıkar.

Cevap

Mizan alacak toplamları sütununun, borç toplamları sütunundan 1.0001.000 TL eksik çıkacağı seçeneği doğrudur.
Satıcılar hesabının alacak tarafındaki doğru toplam 50.00050.000 TL olması gerekirken mizan cetveline 49.00049.000 TL olarak aktarılmıştır. Bu durum, mizan cetvelinin alacak toplamları sütununun, olması gerekenden 1.0001.000 TL daha az görünmesine yol açar. Borç tarafında bir hata yapılmadığı varsayıldığında, mizan alacak toplamı borç toplamından 1.0001.000 TL eksik kalacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Satıcılar hesabının büyük defter alacak tarafındaki kayıtların doğru toplamını hesaplayınız.
14.250+23.500+12.250=50.00014.250 + 23.500 + 12.250 = 50.000 TL
Hatanın miktarını belirlemek için önce gerçek toplamı bulmamız gerekir.
2
Doğru toplam ile mizana aktarılan hatalı toplam arasındaki farkı bulunuz.
50.00049.000=1.00050.000 - 49.000 = 1.000 TL
Mizandaki dengesizliğin boyutunu tespit etmek için fark hesaplanır.
3
Hatanın mizanın hangi sütununu etkilediğini ve dengenin nasıl bozulacağını analiz ediniz.
Alacak toplamı 1.0001.000 TL eksik kaydedildiği için Alacak Sütunu < Borç Sütunu (1.0001.000 TL fark)
Satıcılar hesabı alacak toplamlarını etkilediğinden, mizan cetvelinin alacak tarafı borç tarafına göre eksik kalacaktır.

Anahtar Kavram

Büyük defterdeki toplama hataları veya bu toplamların mizana yanlış aktarılması (nakil hataları) mizanın matematiksel dengesini bozar.

İpuçları

1
Önce verilen üç tutarı toplayarak gerçekte mizana aktarılması gereken doğru toplamı bulun.
2
Bulduğunuz doğru toplam ile soruda belirtilen hatalı toplam (49.00049.000 TL) arasındaki farkı hesaplayın.
3
Satıcılar hesabı alacak kalanlı bir hesaptır ve alacak toplamındaki eksikliğin mizanın alacak sütununu nasıl etkileyeceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'Borç' tarafındaki bir toplama hatasının 'Borç Kalanı' sütununa etkisini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hata miktarını belirlemek için: (Doğru Toplam - Hatalı Toplam) formülü uygulanır. 50.00049.000=1.00050.000 - 49.000 = 1.000 TL. Alacak tarafı az hesaplandığı için mizan alacak sütunu toplamı 1.0001.000 TL eksik olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla