Soru

Zorluk: OrtaKur Farklarının Muhasebeleştirilmesi ve Değerleme

Bir dış ticaret işletmesi, 1515 Aralık 20252025 tarihinde 20.00020.000 ABD Doları tutarındaki ticari malı ihraç etmek amacıyla fatura düzenlemiş; söz konusu mallar 2020 Aralık 20252025 tarihinde gümrük hattını geçerek fiili ihracat işlemi tamamlanmıştır. İhracat bedeli dönem sonunda henüz tahsil edilmemiştir.

İşleme ilişkin döviz kurları şu şekildedir:

Tarihİşlem AşamasıKur (11 USD)
1515 Aralık 20252025Fatura Tarihi32,5032,50 TL
2020 Aralık 20252025Fiili İhracat (Gümrük Kapanış)32,8032,80 TL
3131 Aralık 20252025Dönem Sonu Değerleme33,2033,20 TL

Buna göre, işletmenin 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 646 Kambiyo Karları hesabı 8.0008.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    646 Kambiyo Karları hesabı 14.00014.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    656 Kambiyo Zararları hesabı 8.0008.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    601 Yurtdışı Satışlar hesabı 8.0008.000 TL alacaklandırılır.
  5. E
    646 Kambiyo Karları hesabı 6.0006.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

İhracatın fiili gerçekleşme tarihindeki kur (32,8032,80 TL) ile dönem sonu kuru (33,2033,20 TL) arasındaki olumlu fark üzerinden 8.0008.000 TL kambiyo karı kaydedilmelidir.
Doğru cevap, ihracatın fiili gerçekleşme tarihindeki kur olan 32,8032,80 TL ile yıl sonu değerleme kuru olan 33,2033,20 TL arasındaki 0,400,40 TL'lik farkın 20.00020.000 dolar ile çarpılması sonucu bulunan 8.0008.000 TL'lik kambiyo karıdır. Dövizli alacakların kur artışı nedeniyle değer kazanması işletme için bir gelir unsurudur ve 646 Kambiyo Karları hesabına alacak yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
İhracat gelirinin kayda alınacağı kurun belirlenmesi
11 USD = 32,8032,80 TL (Fiili İhracat Tarihi)
Muhasebe uygulamaları uyarınca ihracat geliri, malların gümrükten geçip fiili ihracatın gerçekleştiği (Gümrük Beyannamesi kapanış) tarihteki kur üzerinden TL'ye çevrilerek kaydedilir.
2
Dönem sonu alacak tutarının değerlenmesi
Değerleme Farkı = (33,2032,80)×20.000(33,20 - 32,80) \times 20.000 USD = 8.0008.000 TL
31 Aralık tarihinde işletmenin elindeki dövizli alacağın (120 Alıcılar) TL karşılığı, başlangıçtaki kayıt değerinden daha yüksek olduğu için kur farkı karı oluşur.
3
Yevmiye kaydının yapılması
120 Alıcılar (Borçlu) 8.0008.000 TL / 646 Kambiyo Karları (Alacaklı) 8.0008.000 TL
Artış gösteren alacak hesabı borçlandırılırken, ortaya çıkan olumlu fark kambiyo karı olarak gelir kaydedilir.

Anahtar Kavram

İhracat işlemlerinde hasılatın fiili ihraç tarihinde (fatura tarihi değil) tanınması ve dönem sonunda dövizli alacakların TCMB döviz alış kuru ile değerlenerek kur farklarının sonuç hesaplarına aktarılması.
Bu soruyu puanla