Soru

Zorluk: OrtaHakediş Gelirlerinin Tahakkuku (350-358 Nolu Hesaplar)

(Z)(\text{Z}) İnşaat Taahhüt A.Ş., 20252025 yılında başladığı ve 20272027 yılında tamamlayacağı bir baraj inşaatı projesi yürütmektedir. 20262026 yılı Nisan ayında düzenlenen ve iş sahibi kurum tarafından onaylanan 44. nolu hakediş raporuna göre; hakediş bedeli 12.000.00012.000.000 TL (KDV hariç) olarak belirlenmiştir. Bu hakediş üzerinden %20\%20 KDV hesaplanmış ve %5\%5 oranında gelir vergisi stopajı yapılmıştır.

Buna göre, söz konusu hakedişin tahakkuk kaydında alacaklandırılması gereken hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 350350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabı, 12.000.00012.000.000 TLCevap
  2. B
    600600 Yurtiçi Satışlar hesabı, 12.000.00012.000.000 TL
  3. C
    170170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri hesabı, 12.000.00012.000.000 TL
  4. D
    350350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabı, 11.400.00011.400.000 TL
  5. E
    350350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabı, 14.400.00014.400.000 TL

Cevap

Hakediş bedeli, brüt tutarı olan 12.000.00012.000.000 TL üzerinden '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabının alacağına kaydedilmelidir.
İnşaat işletmesi, yıllara yaygın bir taahhüt işi yürüttüğü için aldığı hakedişleri doğrudan gelir hesaplarına (600) yazamaz. Bunun yerine, geçici kabulün yapılacağı tarihe kadar bu bedelleri '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabının alacağında takip eder. Tahakkuk kaydında hakedişin brüt tutarı olan 12.000.00012.000.000 TL bu hesaba alacak yazılırken, KDV tutarı '391 Hesaplanan KDV' hesabına, stopaj tutarı ise '193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar' hesabına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliğini belirle.
İş 2025'te başlamış ve 2027'de bitecektir, dolayısıyla 'Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşi' kapsamındadır.
Muhasebeleşme kuralları işin süresine göre değişmektedir.
2
Hakediş tutarının kaydedileceği hesabı tespit et.
Hakedişler geçici kabul yapılana kadar 350 nolu hesapta izlenir.
Tek düzen hesap planı gereği hasılat kaydı iş bitiminde yapılır.
3
Kayıt tutarını hesapla.
Brüt hakediş tutarı 12.000.00012.000.000 TL'dir.
Alacak tarafına vergiler hariç brüt hak ediş bedeli yazılır.

Anahtar Kavram

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş bedelleri, iş tamamlanıp geçici kabul onaylanana kadar gelir (600) yazılmayıp, pasif bir hesap olan 350 nolu hesapta takip edilir.

İpuçları

1
Hakediş bedeli, iş bitene kadar işletme için bir nevi 'avans' niteliğindedir ve hasılat olarak görülmez.
2
Yıllara yaygın inşaat işlerinde maliyetler 170'li hesaplarda, hakedişler ise 350'li hesaplarda biriktirilir.

Daha Fazla Pratik

İşin bittiği (geçici kabulün yapıldığı) yıl yapılacak olan kapanış ve devir kayıtlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla