Soru

Zorluk: Çok zorYıllara Yaygın İnşaat İşlerinin Kapsamı ve Özellikleri

Bir inşaat taahhüt işletmesi, bir belediye ile 1515 Ocak 20262026 tarihinde 'şehir parkı düzenleme ve peyzaj' işi için sözleşme imzalamıştır. Sözleşme hükümlerine göre yer teslimi aynı tarihte yapılmış ve işin 1515 Kasım 20262026 tarihinde tamamlanması kararlaştırılmıştır. İşletme; Mart, Haziran ve Ağustos aylarında üç adet ara hakediş tahsil etmiştir. Ancak belediyenin talebi üzerine yapılan proje değişikliği neticesinde 2525 Eylül 20262026 tarihinde ek bir protokol imzalanmış ve işin bitiş tarihi 2020 Mart 20272027 olarak güncellenmiştir. İşletme, Ekim 20262026 ve Ocak 20272027 aylarında da hakediş ödemeleri almaya devam etmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 4242. maddesi (Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşleri) ve ilgili genel tebliğler uyarınca, bu işin vergi ve muhasebe uygulamalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İş, süre uzatımının yapıldığı 2525 Eylül 20262026 tarihinden itibaren 'yıllara yaygın' nitelik kazanır; bu tarihten sonraki hakediş ödemelerinden vergi kesintisi yapılmalı, ancak bu tarihten önce yapılan ödemelerden kesinti aranmamalıdır.Cevap
  2. B
    İşin başlangıçta aynı takvim yılı içinde biteceği öngörüldüğünden, sonradan süre uzatılsa dahi bu iş GVK 4242. madde kapsamına girmez ve hiçbir ödemeden stopaj yapılmaz.
  3. C
    Süre uzatımı protokolünün yapıldığı tarihten itibaren, o güne kadar 740740 No'lu hesapta izlenen tüm maliyetler doğrudan 622622 No'lu hesaba devredilmeli ve 20262026 yılı sonunda kar/zarar tablosuna yansıtılmalıdır.
  4. D
    İşin yıllara yaygın hale gelmesi nedeniyle, Ocak-Eylül döneminde tahsil edilen ilk üç hakediş için de geriye dönük olarak stopaj hesaplanmalı ve pişmanlıkla beyan edilmelidir.
  5. E
    Süre uzatımı işi 'yıllara yaygın' hale getirse de, belediye bir kamu kurumu olduğu için bu faaliyet 'hizmet işi' sayılır ve maliyetler 170170 yerine doğrudan 150150 No'lu hesapta takip edilir.

Cevap

İşin süre uzatımı nedeniyle yıllara yaygın hale geldiği Eylül 2026 tarihinden itibaren yapılan hakedişlerden stopaj yapılmalı, önceki hakedişler ise bu kapsam dışında tutulmalıdır.
Doğru ifadeye göre, işin süre uzatımı protokolüyle takvim yılı sınırını aştığı 2525 Eylül 20262026 tarihinden itibaren GVK 4242. madde kapsamına girdiği kabul edilir. Bu tarihten sonraki ödemeler stopaja tabi olurken, önceki dönemde yasal olarak stopajsız ödenen hakedişler için bir düzeltme yapılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
İşin başlangıçtaki statüsünü değerlendir
Ocak 2026 - Kasım 2026 arası planlandığı için başlangıçta GVK 42 kapsamında değildir.
Aynı takvim yılı içinde başlayan ve biten işler yıllara yaygın sayılmaz.
2
Süre uzatımı etkisini analiz et
Bitiş tarihi Mart 2027'ye çekilmiştir; iş artık farklı takvim yıllarına yayılmaktadır.
Bir takvim yılında başlayıp sonraki takvim yıllarında devam eden inşaat taahhüt işleri GVK 42 kapsamına girer.
3
Yıllara yaygınlık statüsünün başladığı tarihi tespit et
Protokolün imzalandığı 2525 Eylül 20262026 tarihi başlangıç noktasıdır.
İşin niteliğinin değiştiği resmi tarih, süre uzatımının onaylandığı tarihtir.
4
Vergi stopajı (tevkifat) kurallarını uygula
Ekim 20262026 ve Ocak 20272027 hakedişlerinden stopaj yapılır; Mart, Haziran ve Ağustos ödemelerine dokunulmaz.
GVK Genel Tebliğleri uyarınca, sonradan yıllara sari olan işlerde stopaj yükümlülüğü geriye yürümez.
5
Muhasebe kayıt düzenini güncelle
Maliyetler 170170 (Yıllara Yaygın İnşaat Maliyetleri), hakedişler ise 350350 (Yıllara Yaygın İnşaat Hakediş Bedelleri) hesabına taşınır.
İş bitene kadar kar/zarar tespiti yapılmayacağı için maliyet ve gelirler bilanço hesaplarında bekletilmelidir.

Anahtar Kavram

Yıllara Yaygın İnşaat İşlerinde Süre Uzatımı ve GVK 42 Statüsüne Geçiş

İpuçları

1
GVK 42. maddesi sadece başlangıçta planlanan sürelere değil, fiilen takvim yılını aşan inşaat işlerine odaklanır.
2
Süre uzatımı durumunda stopajın (vergi kesintisi) hangi tarihten itibaren başlayacağına dair yasal tebliğlerde 'geriye yürümez' ilkesi mevcuttur.
3
İş yıllara yaygın hale geldiği an, dönem sonunda kar/zarar çıkarmak yerine tüm maliyet ve gelirlerin iş bitimine kadar ertelenmesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

İşin bitiminde (geçici kabul onayı) 170 ve 350 nolu hesapların nasıl kapatıldığını inceleyen bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla