Yıllara yaygın inşaat ve onarım işi kapsamında bir kamu ihalesini kazanan (A) İnşaat A.Ş. ve (B) Teknoloji Ltd. Şti., işin teknik uzmanlık gerektiren farklı kısımlarını (altyapı ve yazılım entegrasyonu) müstakillen üstlenmek üzere bir 'Konsorsiyum' kurmuşlardır. Proje devam ederken (A) şirketinin taahhüt ettiği altyapı işleri fiziki olarak tamamlanmış ve ilgili kamu idaresi tarafından bu kısma ilişkin 'geçici kabul' onaylanmıştır. (B) şirketinin sistem entegrasyonu ve test işlemleri ise bir sonraki takvim yılına sarkacak şekilde devam etmektedir.
Bu bilgilere göre, konsorsiyum ortaklarının muhasebe kayıtları ve vergi yükümlülüklerinin dönem sonu işlemleri açısından değerlendirilmesine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- (A) şirketi, üstlendiği kısmın geçici kabulü yapıldığı için bu işe ait ve nolu hesaplarını kapatarak ilgili kâr veya zararı, kabulün yapıldığı yılın gelir tablosunda raporlamalıdır.Cevap
- BKonsorsiyum sözleşmesi tek bir proje için düzenlendiğinden, (B) şirketinin işi bitmeden (A) şirketi kendi kısmına ait hesapları kapatamaz ve kâr/zarar tespiti yapamaz.
- CKonsorsiyumun ayrı bir tüzel kişiliği ve Kurumlar Vergisi mükellefiyeti olduğu için kâr dağıtımı yapılana kadar ortakların kendi mali tablolarında bir işlem yapmasına gerek yoktur.
- D(A) şirketi geçici kabulü yapılan işi için hakediş bedellerini doğrudan nolu hesaba kaydetmeli, (B) şirketi ise işi devam ettiği için nolu hesapta takip etmelidir.
- EProje kapsamındaki tüm stopaj kesintileri konsorsiyum adına açılacak ortak bir vergi numarası üzerinden beyan edilmek zorundadır.
Cevap
Konsorsiyumlarda her bir ortak işin belirli bir bölümünü kendi nam ve hesabına yapmayı taahhüt ettiğinden, bir ortağın taahhüt ettiği kısmın geçici kabulünün yapılması o ortak için işin bittiği anlamına gelir ve ilgili yılın kâr/zarar hesaplarına aktarılmasını gerektirir.
Konsorsiyum yapısında ortaklar işin belirli bir bölümünü diğerlerinden bağımsız olarak üstlenirler. Bu nedenle, bir ortağın üstlendiği kısmın idare tarafından geçici kabulünün yapılması, o ortak için inşaat işinin bittiği anlamına gelir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 44. maddesi uyarınca, inşaat ve onarma işlerinde geçici kabul tutanağının onaylandığı tarih işin bitim tarihi olarak kabul edilir. Bu durumda (A) şirketi, biten işine ilişkin nolu maliyet ve nolu hakediş hesaplarını kapatarak o yılın kâr/zararını hesaplamak zorundadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Konsorsiyumlarda İşin Bitimi ve Münferit Muhasebeleştirme
İpuçları
1
Konsorsiyum ve İş Ortaklığı arasındaki en temel fark, işin paylaşılarak (müstakillen) mı yoksa beraber (ortaklaşa) mi yapıldığıdır.
2
Gelir Vergisi Kanunu'na göre inşaat işinin bitimi, 'geçici kabul tutanağının onaylandığı tarih'tir. Konsorsiyumda bu tarih ortaklar için farklı olabilir mi?
3
Konsorsiyumda her ortağın kendi vergi numarası ve kendi muhasebe defteri vardır. Bir ortağın işi biterken diğerininki devam ediyorsa, bitiren ortak kârını hemen o yıl beyan etmelidir.
Daha Fazla Pratik
İş ortaklığı olarak kurulan bir yapının Kurumlar Vergisi mükellefiyeti tesis ettirip ettirmemesinin, dönem sonu kâr dağıtımındaki stopaj (temettü stopajı) üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Alternatif Yöntem
İş ortaklıklarında (Joint Venture) proje tek bir birim olarak ele alınır ve hesapları projenin tamamı bittiğinde kapatılır. Konsorsiyumda ise bu hesaplar her bir ortağın kendi uzmanlık alanındaki işin bitimine göre kapatılır.
Tahmini Süre:3m 0s