Soru

Zorluk: Çok zorGelir Tablosu Kalemlerindeki Değişimlerin Yorumlanması

Bir işletmenin 20242024 ve 20252025 yıllarına ait karşılaştırmalı gelir tablosu verileri aşağıdaki gibidir:

Gelir Tablosu Kalemleri20242024 (TL)20252025 (TL)
Net Satışlar2.400.0002.400.0003.000.0003.000.000
Satışların Maliyeti1.440.0001.440.0001.950.0001.950.000
Faaliyet Giderleri360.000360.000600.000600.000

Bu verilere dayanara yapılan karşılaştırmalı tablo analizi sonucunda, işletmenin performansına ilişkin ulaşılabilecek en kapsamlı ve doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Net satışlardaki %25\%25'lik artışa karşın; satışların maliyetinin yaklaşık %35,4\%35,4 ve faaliyet giderlerinin %66,7\%66,7 oranında artması, işletmenin operasyonel verimliliğini kaybettiğini ve satış büyümesini kâra dönüştüremediğini göstermektedir.Cevap
  2. B
    İşletmenin net satış hacminde %25\%25 oranında bir büyüme gerçekleştiği için faaliyet dönemi başarılı olarak değerlendirilmeli ve gider artışları büyüme stratejisinin doğal bir sonucu olarak kabul edilmelidir.
  3. C
    Satışların maliyetindeki mutlak artış tutarı (510.000510.000 TL), net satışlardaki mutlak artış tutarından (600.000600.000 TL) düşük olduğu için işletmenin brüt satış kâr marjı iyileşme göstermiştir.
  4. D
    Faaliyet kârı her iki dönemde de pozitif seyrettiği için işletmenin maliyet kontrol politikalarında herhangi bir revizyona gitmesine gerek bulunmamaktadır.
  5. E
    Net satışlardaki artışın %25\%25 seviyesinde kalması, işletmenin pazar payını kaybettiğini ve kâr azalışının temel nedeninin düşük satış hacmi olduğunu kanıtlamaktadır.

Cevap

İşletmenin satış büyümesi maliyet ve gider artışlarının gerisinde kaldığı için operasyonel verimlilik azalmış ve kârlılık olumsuz etkilenmiştir.
Doğru yanıt, işletmenin satışlarını %25\%25 artırmasına rağmen, hem doğrudan üretim maliyetlerinin (%35,4\%35,4) hem de dolaylı faaliyet giderlerinin (%66,7\%66,7) bu artıştan çok daha yüksek oranlarda yükseldiğini saptamaktadır. Bu durum, işletmenin ölçek ekonomisinden yararlanamadığını, aksine birim maliyetlerin ve operasyonel harcamaların kontrol edilemez hale geldiğini, sonuç olarak 'verimsiz bir büyüme' yaşandığını akademik ve profesyonel bir dille ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Net satışlardaki değişim oranını hesapla
3.000.0002.400.0002.400.000=%25 \frac{3.000.000 - 2.400.000}{2.400.000} = \%25
Karşılaştırmalı analizde temel baz kalemi olan satışlardaki artış hızını belirlemek için.
2
Satışların maliyetindeki değişim oranını hesapla
1.950.0001.440.0001.440.000%35,4 \frac{1.950.000 - 1.440.000}{1.440.000} \approx \%35,4
Maliyetlerin satışlarla paralel artıp artmadığını kontrol etmek için.
3
Faaliyet giderlerindeki değişim oranını hesapla
600.000360.000360.000%66,7 \frac{600.000 - 360.000}{360.000} \approx \%66,7
Gider yönetimindeki kontrol dışı artışları tespit etmek için.
4
Faaliyet kârı trendini analiz et
2024:600.000TL2025:450.000TL 2024: 600.000 TL \rightarrow 2025: 450.000 TL
Gider ve maliyet artışlarının kâr üzerindeki net etkisini görmek için. (Kâr %25\%25 azalmıştır).

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Gelir Tablosu Analizinde Gider-Satış İlişkisi
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla