Soru

Zorluk: ZorDiğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar Hesapları

İşletmenin 150.000150.000 TL tutarındaki senetli ticari alacağı vadesinde ödenmemiş ve yapılan yasal takiplere rağmen tahsil edilememiştir. Alacağın 60.00060.000 TL'lik kısmı için gayrimenkul rehni (teminat) bulunmaktadır. İşletme, dönem sonunda ihtiyatlılık kavramı gereği ayırabileceği maksimum tutarda karşılık ayırmıştır. Bir sonraki dönemde, rehinli gayrimenkul icra yoluyla 35.00035.000 TL'ye satılmış, borçludan nakit olarak 5.0005.000 TL daha tahsil edilmiş ve geri kalan kısmın tahsil imkanının kalmadığı hukuksal olarak kesinleşmiştir.

Bu bilgilere göre, alacağın tasfiyesine ilişkin yapılacak günlük defter kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    654 Karşılık Giderleri hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.
  3. C
    129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 110.000110.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 20.00020.000 TL alacaklandırılır.
  5. E
    689 Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Alacağın tasfiyesi sırasında, gerçekleşen net zarar ile önceden ayrılmış olan karşılık arasındaki fark '659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar' hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletme ilk yılın sonunda sadece teminatsız kısım olan 90.00090.000 TL için karşılık ayırmıştır. İkinci yıl gerçekleşen tahsilat 40.00040.000 TL'de kaldığı için alacağın 110.000110.000 TL'lik kısmı batmıştır. Daha önce gider yazılan 90.00090.000 TL bu zararı karşılamaya yetmediğinden, aradaki 20.00020.000 TL fark cari dönemin bir gideri olarak 'Diğer Olağan Gider ve Zararlar' hesabına kaydedilerek alacak hesabı kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılık ayrılacak tutarın (Karşılık Matrahı) hesaplanması
150.00060.000=90.000150.000 - 60.000 = 90.000 TL
İhtiyatlılık kavramı ve Tekdüzen Hesap Planı gereği, şüpheli alacakların sadece teminatsız kısmı için karşılık ayrılabilir.
2
Dönem sonunda ayrılan karşılık kaydının tespiti
654 Karşılık Giderleri: 90.00090.000 (B) / 129 Şüpheli Tic. Alac. Karşılığı: 90.00090.000 (A)
İlk yılın sonunda yapılan bu kayıtla alacağın riskli kısmı giderleştirilmiştir.
3
İkinci yıldaki toplam tahsilatın ve gerçekleşen zararın hesaplanması
Tahsilat: 35.000+5.000=40.00035.000 + 5.000 = 40.000 TL; Zarar: 150.00040.000=110.000150.000 - 40.000 = 110.000 TL
Alacağın ana parası ile yapılan toplam tahsilat arasındaki fark, işletmenin bu alacaktan ettiği nihai zarardır.
4
Ayrılan karşılık ile gerçekleşen zarar arasındaki farkın belirlenmesi
110.00090.000=20.000110.000 - 90.000 = 20.000 TL (Ek gider)
Önceki dönemde 90.00090.000 TL gider yazılmıştı, ancak gerçekleşen zarar 110.000110.000 TL olduğu için kalan 20.00020.000 TL cari dönemde gider yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Şüpheli alacak tasfiyesinde yetersiz kalan karşılık tutarının Diğer Olağan Gider ve Zararlar hesabında izlenmesi.
Bu soruyu puanla