Examkin

Soru

Zorluk: ZorMenkul Değerler İşlemleri

Bir banka, 1 Eylül 2025 tarihinde nominal değeri 400.000400.000 TL olan, yıllık %12\%12 faiz ödemeli ve kupon ödemeleri her yılın 30 Haziran ve 31 Aralık tarihlerinde gerçekleştirilen özel sektör tahvillerini, "Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Menkul Değerler" grubunda sınıflandırmak üzere 402.000402.000 TL temiz fiyat üzerinden satın almıştır. Banka bu işlem için ayrıca 1.5001.500 TL aracı kurum komisyonu ödemiştir. Bu bilgilere göre, satın alma tarihindeki yevmiye kaydında "Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Menkul Değerler" hesabına borç kaydedilecek tutar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 403.500403.500 TLCevap
  2. B
    402.000402.000 TL
  3. C
    411.500411.500 TL
  4. D
    410.000410.000 TL
  5. E
    400.000400.000 TL

Cevap

Satın alma tarihinde ilgili menkul değer hesabına borç kaydedilecek tutar 403.500403.500 TL'dir.
Satın alınan menkul değer "Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Menkul Değerler" (FVOCI) kategorisinde olduğu için, yapılan 1.5001.500 TL'lik işlem komisyonu varlığın maliyetine dahil edilmelidir. Banka muhasebesinde kayıtlar "temiz fiyat" üzerinden yapıldığı ve işlemiş faizler ayrı bir hesapta izlendiği için, 402.000402.000 TL temiz fiyat ile 1.5001.500 TL komisyonun toplamı olan 403.500403.500 TL ilgili hesaba borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Menkul değerin sınıflandırmasını ve işlem maliyeti kuralını belirleyin.
"Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan" (FVOCI) sınıfında işlem maliyetleri varlığın defter değerine eklenir.
Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (TFRS 9) ve Banka Tek Düzen Hesap Planı gereği, gerçeğe uygun değer farkı kâr/zarara yansıtılmayan varlıklarda komisyonlar aktifleştirilir.
2
İşlemiş faiz (accrued interest) tutarını hesaplayın.
400.000×%12×(2/12)=8.000400.000 \times \%12 \times (2/12) = 8.000 TL (Temmuz ve Ağustos ayları için).
Kupon ödemesi 30 Haziran'da yapıldığı için, 1 Eylül'e kadar geçen 2 aylık faiz birikmiştir ve ayrı bir hesapta (103) izlenmelidir.
3
Menkul değer ana hesabına kaydedilecek başlangıç tutarını hesaplayın.
Temiz Fiyat (402.000402.000 TL) + İşlem Komisyonu (1.5001.500 TL) = 403.500403.500 TL.
İşlemiş faiz ana para hesabına dahil edilmez (kirli fiyat üzerinden kayıt yapılmaz), ancak komisyon bu grup için maliyete dahildir.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde menkul değerlerin sınıflarına göre başlangıç değerlemesi ve temiz fiyat/kirli fiyat ayrımı.

İpuçları

1
Menkul değerin hangi portföyde (Alım Satım mı yoksa Diğer Kapsamlı Gelir mi) sınıflandırıldığına dikkat edin.
2
Bankacılıkta faiz ödeme tarihlerinden bağımsız olarak satın alınan tahvillerde, satın alma tarihine kadar biriken faiz 'İşlemiş Faiz' olarak ayrı bir hesapta izlenir.
3
FVOCI grubunda işlem maliyetleri aktifleştirilirken, temiz fiyat üzerinden kayıt yapılır. 402.000+1.500402.000 + 1.500 işlemini yapmanız yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Aynı senaryoyu 'Alım Satım Amaçlı' sınıflandırma için çözerek komisyonun gider hesabına (740) nasıl kaydedileceğini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Toplam ödeme tutarı olan 411.500411.500 TL'den (Kirli Fiyat + Komisyon), 103 nolu hesaba gidecek olan 8.0008.000 TL'lik işlemiş faizi düşerek de ana hesaba (102) gidecek tutara ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Menkul Değerler İşlemleri

Bu konudan daha fazla soru