Soru

Zorluk: Çok zorÖzkaynaklar Değişim Tablosu

Bir işletmenin 01.01.202501.01.2025 tarihindeki özkaynak kalemleri şu şekildedir:

Özkaynak KalemiTutar (TLTL)
Ödenmiş Sermaye1.000.0001.000.000
Yasal Yedekler100.000100.000
Olağanüstü Yedekler200.000200.000
Geçmiş Yıllar Kârları150.000150.000

İşletmenin 20252025 yılı içerisindeki faaliyetlerine ilişkin diğer bilgiler ise şöyledir:
- Dönem net kârı 400.000400.000 TLTL olarak gerçekleşmiştir.
- Ortaklara 120.000120.000 TLTL tutarında nakit temettü ödemesi yapılmıştır.
- Olağanüstü yedeklerin 100.000100.000 TLTL’lik kısmı sermayeye ilave edilerek bedelsiz sermaye artırımı yapılmıştır.
- Nominal değeri 300.000300.000 TLTL olan paylar, 350.000350.000 TLTL bedelle nakit karşılığı ihraç edilmiştir.
- Maddi duran varlıklar için özkaynaklarda izlenen 80.00080.000 TLTL tutarında yeniden değerleme artışı kaydedilmiştir.
- İşletme, piyasadan kendi paylarını 40.00040.000 TLTL bedel ödeyerek geri almıştır.
- Dönem kârından 20.00020.000 TLTL tutarında yasal yedek ayrılmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda raporlanacak olan "Toplam Özkaynak" tutarı kaç TLTL'dir?

  1. A
    2.040.0002.040.000
  2. 2.120.0002.120.000Cevap
  3. C
    2.140.0002.140.000
  4. D
    2.160.0002.160.000
  5. E
    2.220.0002.220.000

Cevap

2.120.0002.120.000 TLTL olan seçenek doğrudur.
Doğru yanıt olan tutar, başlangıçtaki 1.450.0001.450.000 TLTL tutarındaki özkaynak toplamına, dönem içinde özkaynağı reel olarak artıran net kâr (400.000400.000 TLTL), primli nakit sermaye artışı (350.000350.000 TLTL) ve yeniden değerleme artışının (80.00080.000 TLTL) eklenmesi; özkaynağı azaltan nakit temettü (120.000120.000 TLTL) ve pay geri alım bedelinin (40.00040.000 TLTL) çıkarılmasıyla hesaplanır. Bedelsiz sermaye artırımı ve yedek akçe ayrılması gibi işlemler ise özkaynakların sadece kendi içindeki kompozisyonunu değiştirdiği için toplam tutarı etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem başı toplam özkaynak tutarının hesaplanması
1.450.0001.450.000 TLTL
1.000.000(Sermaye)+100.000(YasalY.)+200.000(Olag˘anu¨stu¨Y.)+150.000(G.Y.Ka^rları)=1.450.0001.000.000 (Sermaye) + 100.000 (Yasal Y.) + 200.000 (Olağanüstü Y.) + 150.000 (G.Y. Kârları) = 1.450.000 TLTL.
2
Toplam özkaynakları artıran işlemlerin belirlenmesi
+830.000+830.000 TLTL
Dönem net kârı (+400.000+400.000), Nakit sermaye artışı ve emisyon primi (300.000+50.000=+350.000300.000 + 50.000 = +350.000) ve Yeniden değerleme artışları (+80.000+80.000) toplam özkaynağı artırır.
3
Toplam özkaynakları azaltan işlemlerin belirlenmesi
160.000-160.000 TLTL
Nakit temettü ödemesi (120.000-120.000) ve işletmenin geri aldığı kendi payları (40.000-40.000) toplam özkaynağı azaltır.
4
Toplam özkaynağı değiştirmeyen (içsel) işlemlerin elenmesi
00 TLTL değişim
Bedelsiz sermaye artırımı (100.000100.000) ve kârdan yedek ayrılması (20.00020.000), özkaynak kalemleri arasında yer değiştirme olduğundan toplamı değiştirmez.
5
Dönem sonu toplam tutarın hesaplanması
2.120.0002.120.000 TLTL
1.450.000(Bas\clangıc\c)+830.000(Artıs\clar)160.000(Azalıs\clar)=2.120.0001.450.000 (Başlangıç) + 830.000 (Artışlar) - 160.000 (Azalışlar) = 2.120.000 TLTL.

Anahtar Kavram

Özkaynaklar Değişim Tablosu'nda toplam özkaynak tutarı yalnızca işletme dışından gelen kaynak girişleri (sermaye artışı vb.), işletme dışına çıkan değerler (temettü, pay geri alımı) ve dönemin kapsamlı kâr/zararı ile değişir.

İpuçları

1
Özkaynaklar Değişim Tablosu'nu analiz ederken, hangi işlemlerin grubun toplamını değiştirdiğini, hangilerinin sadece grup içi kalemler arasında yer değiştirme olduğunu ayırt edin.
2
Yedeklerden sermayeye ilave (bedelsiz artırım) ve kârdan yedek ayrılması gibi işlemler 'içsel' işlemlerdir; yani bir cebimizden alıp diğer cebimize koymak gibidir.
3
Emisyon primleri sermaye yedeğidir ve özkaynağı artırır; geri alınan paylar ise özkaynakta eksi değerle yer alarak toplamı azaltır.

Daha Fazla Pratik

Kapsamlı kâr kavramını ve hangi kalemlerin kâr tablosuna gitmeden doğrudan özkaynaklarda değişim yarattığını (OCI kalemleri) incelemek faydalı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, her bir özkaynak kaleminin (Sermaye, Yedekler, Kârlar) dönem sonu bakiyesini tek tek hesaplayıp ardından bu bakiyeleri toplayarak da aynı sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 30s
Bu soruyu puanla