Soru

Zorluk: Çok zorİşin Bitimi, Geçici Kabul ve Kar/Zarar Tespiti

İnşaat A.Ş., 2023 yılında başladığı ve yıllara yaygın inşaat işi kapsamında vergilendirilen bir baraj projesi ile ilgili aşağıdaki verilere sahiptir:

- 15.11.202515.11.2025: Geçici kabul tutanağı teknik heyet tarafından düzenlenmiştir.
- 10.12.202510.12.2025: Düzenlenen tutanak yetkili idare makamınca onaylanmıştır.
- 31.12.202531.12.2025: Proje kapsamında kullanılan 170170 nolu hesap bakiyesi 8.500.0008.500.000 TL, 350350 nolu hesap bakiyesi ise 12.000.00012.000.000 TL'dir.
- Şirket, 10.12.202510.12 .2025 ile 31.12.202531.12 .2025 tarihleri arasında söz konusu işle ilgili 200.000200.000 TL tutarında ek bir çevre düzenleme maliyetine katlanmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin 20252025 yılı dönem sonu işlemleri ve kar/zarar tespitiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşin bitim tarihi 10.12.2025 olarak kabul edilmeli; 350 nolu hesap 12.000.000 TL tutarıyla 600 nolu hesaba, 170 nolu hesap ise ek maliyet dahil edilerek 8.700.000 TL tutarıyla 622 nolu hesaba devredilerek kapatılmalıdır.Cevap
  2. B
    Geçici kabul tutanağının düzenlendiği 15.11.2025 tarihi esas alınmalı; bu tarihten sonraki 200.000 TL'lik harcama maliyet hesaplarına (170) alınmayıp doğrudan 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına borç kaydedilmelidir.
  3. C
    10.12.2025 tarihinde iş bittiği için hakediş bedeli üzerinden %5 stopaj (600.000 TL) düşülerek 600 nolu hesaba net 11.400.000 TL hasılat kaydı yapılmalıdır.
  4. D
    Ek harcama tutarı olan 200.000 TL, işin resmi bitiminden sonra gerçekleştiği için 2025 yılı maliyetlerine dahil edilmemeli, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabında izlenerek 2026 yılında giderleştirilmelidir.
  5. E
    Geçici kabul onayı sadece bir ön aşama olduğundan ve kesin kabul henüz gerçekleşmediğinden, 170 ve 350 nolu hesaplar 2025 yılı sonunda kapatılmamalıdır.

Cevap

İşin bitim tarihi yetkili makamın geçici kabulü onayladığı tarih olan 10.12.2025'tir; hakedişlerin tamamı 600 nolu hesaba, mevcut maliyetler ile yıl sonuna kadar yapılan ek harcamalar toplamı ise 622 nolu hesaba aktarılmalıdır.
Doğru yanıt, işin bitiş tarihini tutanak onayı olan 10 Aralık olarak belirler ve bu tarihten yıl sonuna kadar yapılan ek harcamaları da dönem maliyetine (622) dahil ederek 170 ve 350 nolu hesapları doğru gelir tablosu hesaplarına aktarır.

Adım Adım Çözüm

1
İşin bitim tarihinin tespiti
10.12.2025
GVK Md. 44 uyarınca, geçici kabul usulüne tabi işlerde geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarih işin bitimi sayılır.
2
Toplam maliyetin hesaplanması
8.500.000 + 200.000 = 8.700.000 TL
İşin bittiği tarihten yıl sonuna kadar yapılan aynı işle ilgili harcamalar, o yılın kar/zarar tespitinde maliyete eklenir.
3
Maliyet hesaplarının kapatılması
Borç 622 (8.700.000), Alacak 170 (8.500.000), Alacak 740/710 (200.000)
170 nolu hesapta toplanan maliyetler iş bittiği için Satılan Hizmet Maliyetine devredilir.
4
Hasılat hesaplarının kapatılması
Borç 350 (12.000.000), Alacak 600 (12.000.000)
İş bitimine kadar pasifte bekletilen hakediş bedelleri Yurtiçi Satışlar hesabına devredilerek gelirleştirilir.
5
Brüt Karın Tespiti
12.000.000 - 8.700.000 = 3.300.000 TL
Satışlar ile satışların maliyeti arasındaki fark brüt satış karını verir.

Anahtar Kavram

Yıllara Yaygın İnşaat İşlerinde Geçici Kabul Onayı ve Kar/Zarar İlişkisi

İpuçları

1
Yıllara yaygın inşaat işlerinde işin bitim tarihi vergi kanunlarına göre nasıl tanımlanmıştır?
2
İş bittikten sonra ancak aynı takvim yılı bitmeden yapılan ek maliyetlerin muhasebeleştirilme kuralını hatırlayın.
3
170 (Maliyetler) ve 350 (Hakedişler) hesapları iş bittiğinde hangi gelir tablosu hesaplarına devredilir?

Daha Fazla Pratik

İşin bittiği tarihten sonraki bir yılda yapılan maliyetlerin (örneğin 2026'da) nasıl muhasebeleştirileceğini araştırınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla