Yakamoz Dış Ticaret A.Ş., 10 Aralık 2025 tarihinde ihraç etmeyi planladığı 80.000 ABD Dola… — KPSS Muhasebe

Yakamoz Dış Ticaret A.Ş., $10$ Aralık $2025$ tarihinde ihraç etmeyi planladığı $80.000$ ABD Doları tutarındaki mallar için banka aracılığıyla $30.000$ ABD Doları tutarında peşin avans tahsil etmiştir. Şirket, kalan tutarı "mal mukabili" ödeme şekliyle gerçekleştirecektir. İşlemle ilgili tarihler ve TCMB döviz alış kurları aşağıdaki gibidir:

Tarih	İşlem / Durum	TCMB Döviz Alış Kuru (1 USD)
$10$ Aralık $2025$	Avansın Tahsil Edilmesi	$32,40$ TL
$31$ Aralık $2025$	Dönem Sonu Değerleme	$33,00$ TL
$10$ Ocak $2026$	İhracat Faturasının Düzenlenmesi	$33,40$ TL
$15$ Ocak $2026$	Malların Gümrük Hattını Geçmesi (İntibak)	$33,80$ TL

Buna göre, işletmenin $15$ Ocak $2026$ tarihinde gerçekleştirdiği ihracat işlemine ilişkin yevmiye kaydında ortaya çıkan kambiyo karı veya zararı tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

$24.000$ TL Kambiyo ZararıCevap
B
$24.000$ TL Kambiyo Karı
C
$12.000$ TL Kambiyo Zararı
D
$42.000$ TL Kambiyo Zararı
E
$12.000$ TL Kambiyo Karı

Cevap

İhracat işleminin gerçekleştiği tarihteki kayıtta

24.000

TL kambiyo zararı oluşmaktadır.

İhracat hasılatı gümrük çıkış (intibak) tarihindeki kur olan

33,80

TL üzerinden hesaplanır (

80.000 \times 33,80 = 2.704.000

TL). 2025 yılında alınan avans, yıl sonunda

33,00

TL üzerinden değerlendiği için 2026 yılındaki kayda bu değerle girer (

30.000 \times 33,00 = 990.000

TL). İhracat kaydında '120 Alıcılar' hesabı

50.000 \times 33,80 = 1.690.000

TL borçlandırılırken, '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabı

990.000

TL borçlandırılarak kapatılır. Toplam borç

2.680.000

TL iken '601 Yurtdışı Satışlar'

2.704.000

TL alacaklandırıldığı için aradaki

24.000

TL'lik fark '656 Kambiyo Zararları' hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

2025 yılı sonu itibarıyla avans hesabının değerlenmiş bakiyesinin bulunması

30.000

USD

\times 33,00 = 990.000

Dış para cinsinden alınan avanslar, dönem sonunda güncel kur üzerinden değerlenerek bilançoda gösterilmelidir.

Fiili ihraç tarihindeki (15 Ocak 2026) toplam hasılatın hesaplanması

80.000

USD

\times 33,80 = 2.704.000

İhracat işlemlerinde hasılat, malların gümrük hattını geçtiği (intibak) tarihteki TCMB döviz alış kuru ile muhasebeleştirilir.

Kalan tutar için mal mukabili alacağın hesaplanması

50.000

USD

\times 33,80 = 1.690.000

Henüz tahsil edilmemiş olan

50.000

dolarlık kısım, intibak tarihindeki kur üzerinden alıcılar hesabına kaydedilir.

Yevmiye kaydı dengesinin kurularak kambiyo farkının bulunması

Borç Toplamı (

120 + 340

) =

1.690.000 + 990.000 = 2.680.000

TL; Alacak (

601

) =

2.704.000

TL. Fark =

24.000

TL (Borç tarafına)

Hasılat değeri, avans ve alacak toplamından yüksek olduğu için dengeyi sağlamak adına borç tarafına kambiyo zararı yazılır.

Anahtar Kavram

İhracat işlemlerinde hasılatın intibak tarihi kuruyla kaydı ve kur farklarının dönemsellik esasına göre muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

İhracat kaydını yaparken 'Yurtdışı Satışlar' hesabının hangi kurdan kaydedilmesi gerektiğini hatırlayın.

2025 yılında alınan avansın yıl sonu değerlemesi yapıldığına göre, 2026 başındaki bakiyesinin ne olduğunu hesaplayın.

Yevmiye kaydında borç ve alacak tarafını karşılaştırın; hasılat değeri, tahsil edilen avansın defter değeri ve beklenen alacağın toplamından yüksekse aradaki fark borç tarafına yazılır.

Daha Fazla Pratik

İlerleyen tarihte alacak bakiyesi (

50.000

USD) tahsil edildiğinde oluşacak kur farkını hesaplayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam farkı parça parça da hesaplayabilirsiniz: Avansın TL değerindeki artış (

33,80 - 33,00 = 0,80

TL)

\times 30.000

USD =

24.000

TL zarar. Alacak kısmı henüz doğduğu için o günkü kurla kaydedilir ve o anda fark yaratmaz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru