Soru

Zorluk: Çok zorDiğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar Hesapları

Gökmen İşletmesi'nin 20262026 yılı dönem sonu işlemleri ve bazı faaliyetlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

* İşletme, kayıtlı maliyeti 40.00040.000 TL olan hisse senetlerini 45.00045.000 TL bedelle banka aracılığıyla satmış; banka bu işlem için 500500 TL komisyon kesintisi yapmıştır.
* İşletmenin iştiraki olan firmadan 12.00012.000 TL tutarında temettü geliri elde edileceği 20.12.202620.12.2026 tarihinde tebliğ edilmiş, ancak söz konusu tutar henüz tahsil edilmemiştir.
* 20252025 yılında 80.00080.000 TL tutarındaki şüpheli ticari alacak için %60\%60 oranında ayrılan karşılığa konu olan alacağın 50.00050.000 TL'lik kısmı 20262026 yılında nakden tahsil edilmiş, kalan kısmın ise tahsil imkanının kalmadığı kesinleşmiştir.
* İşletmenin banka hesabındaki 10.00010.000 USD tutarındaki mevduatın alış kuru 32,0032,00 TL, 31.12.202631.12.2026 tarihindeki değerleme kuru ise 33,5033,50 TL'dir.
* 31.12.202531.12.2025 tarihinde hesaplanan alacak senetleri reeskontu 8.0008.000 TL, 31.12.202631.12.2026 tarihinde hesaplanan reeskont tutarı ise 10.00010.000 TL'dir.

Buna göre, Gökmen İşletmesi'nin 20262026 yılı gelir tablosunda yer alacak "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar" grup toplamı kaç TL'dir?

  1. A
    46.00046.000
  2. B
    57.50057.500
  3. 58.00058.000Cevap
  4. D
    60.00060.000
  5. E
    88.00088.000

Cevap

İşletmenin "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar" grup toplamı 58.00058.000 TL'dir.
Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar grubu; işletmenin ana faaliyeti dışındaki ancak süreklilik arz eden işlemlerinden doğan gelirleri kapsar. Soruda verilen verilere göre; iştirak temettü geliri (12.00012.000), konusu kalmayan karşılık (18.00018.000), hisse senedi satış karı (5.0005.000), kambiyo karı (15.00015.000) ve önceki yılın reeskont iptali (8.0008.000) bu grupta toplanır. Toplam tutar 58.00058.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Menkul kıymet satış karının hesaplanması (645)
45.00040.000=5.00045.000 - 40.000 = 5.000 TL
Satış bedeli ile maliyet arasındaki fark kar olarak kaydedilir; komisyon gideri (653) ayrıca izlenir.
2
İştiraklerden temettü gelirinin belirlenmesi (640)
12.00012.000 TL
Muhasebenin tahakkuk esası gereği, gelir tahsil edilmese dahi tebliğ edildiği dönemde gelir kaydedilir.
3
Konusu kalmayan karşılık tutarının hesaplanması (644)
18.00018.000 TL
Toplam karşılık 48.00048.000 TL'dir (80.000×0,6080.000 \times 0,60). Alacağın 30.00030.000 TL'si (80.00050.00080.000 - 50.000) değersiz hale geldiği için karşılıktan mahsup edilir; kalan 18.00018.000 TL (48.00030.00048.000 - 30.000) gelir kaydedilir.
4
Kambiyo karının hesaplanması (646)
10.000×(33,5032,00)=15.00010.000 \times (33,50 - 32,00) = 15.000 TL
Dönem sonu değerlemesi sonucunda döviz kuru artışından kaynaklanan olumlu fark gelir yazılır.
5
Reeskont faiz gelirinin belirlenmesi (647)
8.0008.000 TL
Önceki dönem sonunda ayrılan ve bilançoda pasif karakterli yer alan alacak senedi reeskontu, yeni dönemin başında iptal edilerek gelir (647) kaydedilir.
6
Grup toplamının hesaplanması
5.000+12.000+18.000+15.000+8.000=58.0005.000 + 12.000 + 18.000 + 15.000 + 8.000 = 58.000 TL
64 grubuna ait tüm olağan gelir kalemleri toplanarak toplam tutara ulaşılır.

Anahtar Kavram

Gelir tablosundaki 64 grubunun (Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar) brüt esas ve tahakkuk ilkesi çerçevesinde oluşturulması.

İpuçları

1
Grup toplamını bulmak için 640 ile 649 arasındaki tüm gelir hesaplarını belirleyin.
2
Şüpheli alacak tahsilatında, ayrılan karşılık ile kesinleşen zarar arasındaki farkın 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına aktarıldığını unutmayın.
3
Alacak senetleri reeskontunda, açılış kaydındaki iptal işleminin bir gelir (647), kapanış kaydındaki yeni reeskontun ise bir gider (657) olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayırma ve reeskont işlemlerinin dönem sonu ve dönem başı kayıtlarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:4m 0s
Bu soruyu puanla