Soru

Zorluk: Ortaİnşaat Maliyetlerinin Muhasebeleştirilmesi (170-178 Nolu Hesaplar)

(M) İnşaat Taahhüt İşletmesi, 20262026 yılında eş zamanlı olarak üç farklı inşaat projesi yürütmektedir. Bu projelerden ikisi yıllara yaygın taahhüt işi (Proje X ve Proje Y), biri ise kendi arsası üzerine inşa ettiği özel (yap-sat) konut projesidir (Proje Z). İşletmenin dönem sonundaki maliyet verileri ve dağıtıma tabi tutulacak müşterek genel gider tutarı aşağıda verilmiştir:

Proje AdıProje NiteliğiYıllık Harcama Tutarı
Proje XYıllara Yaygın Taahhüt6.000.0006.000.000 TL
Proje YYıllara Yaygın Taahhüt4.000.0004.000.000 TL
Proje ZÖzel (Yap-Sat) İnşaat10.000.00010.000.000 TL

İşletmenin bu projeler için gerçekleştirdiği müşterek genel giderler toplamı 1.200.0001.200.000 TL'dir. Müşterek genel giderler, projelerin o yılki harcama tutarları oranında dağıtılmaktadır.

Buna göre, Proje X için paylaştırılan müşterek genel giderin kaydedileceği hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    151 Yarı Mamuller - Üretim - 360.000360.000 TL
  2. 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri - 360.000360.000 TLCevap
  3. C
    170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri - 720.000720.000 TL
  4. D
    350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri - 360.000360.000 TL
  5. E
    622 Satılan Hizmet Maliyeti - 360.000360.000 TL

Cevap

Proje X bir yıllara yaygın taahhüt işi olduğu için müşterek gider payı olan 360.000360.000 TL, 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri hesabına kaydedilmelidir.
Proje X, 'Yıllara Yaygın Taahhüt İşi' olarak tanımlandığı için, bu projeye ilişkin tüm maliyet unsurları (direkt veya endirekt) işin geçici kabulü yapılana kadar '170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri' hesabında biriktirilmelidir. Hesaplanan 360.000360.000 TL'lik tutar, toplam maliyet olan 20.000.00020.000.000 TL içerisinde Proje X'in sahip olduğu %30'luk payın, toplam müşterek gider olan 1.200.0001.200.000 TL'ye uygulanmasıyla elde edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Dağıtım anahtarı için toplam maliyet tutarını hesaplayınız.
6.000.000+4.000.000+10.000.000=20.000.0006.000.000 + 4.000.000 + 10.000.000 = 20.000.000 TL
Müşterek giderlerin dağıtımında tüm aktif inşaat projelerinin (hem taahhüt hem özel) toplam maliyeti baz alınmalıdır.
2
Proje X'in toplam maliyet içindeki payını (oranını) bulunuz.
6.000.000/20.000.000=0,306.000.000 / 20.000.000 = 0,30 (yani %30)
Giderlerin adil dağıtımı için ilgili projenin toplam içindeki ağırlığı belirlenmelidir.
3
Ortak gider tutarını Proje X'in payı ile çarparak Proje X'e düşen gideri hesaplayınız.
1.200.000×0,30=360.0001.200.000 \times 0,30 = 360.000 TL
Proje X'in payına düşen net gider tutarı bu şekilde hesaplanır.
4
Projenin niteliğine göre uygun muhasebe hesabını belirleyiniz.
170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri
Vergi Usul Kanunu uyarınca yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinin maliyetleri iş bitimine kadar 170-178 nolu hesaplarda takip edilir.

Anahtar Kavram

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde müşterek giderlerin dağıtımı ve 170 nolu hesabın kullanımı.

İpuçları

1
Giderlerin dağıtımı için önce tüm projelerin toplam maliyetini (harcamasını) bulmalısınız.
2
Proje X'in harcaması (6.000.0006.000.000), toplam harcamanın (20.000.00020.000.000) ne kadarlık bir kısmını oluşturuyor?
3
Yıllara yaygın taahhüt işlerinde kullanılan ana maliyet hesabı 170'li gruptur.

Daha Fazla Pratik

İşin geçici kabulünün yapıldığı yıl, 170 nolu hesapta biriken maliyetlerin hangi hesaba devredildiğini araştırınız.

Alternatif Yöntem

Pay/Payda yöntemi yerine doğrudan yüzde hesaplayarak (1.200.000/20.000.000=0,061.200.000 / 20.000.000 = 0,06 katsayısı) ve bu katsayıyı Proje X'in maliyeti olan 6.000.0006.000.000 ile çarparak da sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla