Soru

Zorluk: Çok zorPeşin ve Mal Mukabili İhracat İşlemleri

Mavi Dış Ticaret A.Ş., 2020 Kasım 20252025 tarihinde ihraç edeceği 80.00080.000 ABD Doları tutarındaki mallar için 20.00020.000 ABD Doları tutarında peşin avansı banka aracılığıyla tahsil etmiştir. İşletme, ihracat bedelinin kalan kısmının "mal mukabili" ödeme şekliyle tahsil edilmesi konusunda alıcı ile anlaşmıştır. İşletme, 3131 Aralık 20252025 tarihinde yasal kayıtlarında yabancı paralı hesapların dönem sonu değerleme işlemlerini gerçekleştirmiştir. Söz konusu ihracat işlemi ise 20262026 yılının Mart ayında tamamlanmıştır.

İşlem tarihlerindeki kur bilgileri aşağıdaki gibidir:

Tarihİşlem Detayı11 ABD Doları / TL Kuru
20.11.202520.11.2025Avansın Tahsili31,0031,00 TL
31.12.202531.12.2025Dönem Sonu Değerleme33,0033,00 TL
10.03.202610.03.2026Fatura Düzenleme Tarihi34,5034,50 TL
15.03.202615.03.2026Gümrük Beyannamesi Kapanış Tarihi35,0035,00 TL

Buna göre, işletmenin 1515 Mart 20262026 tarihindeki fiili ihraç (hasılat) kaydında "656 Kambiyo Zararları" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

  1. 40.00040.000Cevap
  2. B
    80.00080.000
  3. C
    30.00030.000
  4. D
    10.00010.000
  5. E
    2.800.0002.800.000

Cevap

İşletmenin fiili ihraç kaydında kaydedeceği kambiyo zararı 40.00040.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, ihracatın gerçekleştiği 2026 yılında, pasif nitelikteki 'Alınan Sipariş Avansları' hesabının kapanış değeri ile yıl sonu bilançosunda taşındığı değer arasındaki farktır. 2025 sonunda 11 USD = 33,0033,00 TL kuruyla 660.000660.000 TL olarak değerlenen avans, 2026 Mart ayında fiili ihraç gerçekleştiğinde 35,0035,00 TL kurundan 700.000700.000 TL değerine ulaşmıştır. Aradaki 40.00040.000 TL'lik artış, işletmenin borç yükümlülüğü niteliğindeki avansın TL karşılığını artırdığı için kambiyo zararı olarak borç tarafına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Avansın 2025 yıl sonu değerlenmiş tutarını hesapla
20.000 USD×33,00 TL=660.000 TL20.000 \text{ USD} \times 33,00 \text{ TL} = 660.000 \text{ TL}
Dönemsellik kavramı gereği yabancı paralı borçlar yıl sonunda değerlenir ve bilançoda güncel kurla yer alır.
2
Fiili ihraç tarihindeki (Gümrük Beyannamesi kapanışı) toplam hasılatı belirle
80.000 USD×35,00 TL=2.800.000 TL80.000 \text{ USD} \times 35,00 \text{ TL} = 2.800.000 \text{ TL}
İhracat gelirleri gümrük beyannamesinin kapandığı (fiili ihraç) tarihteki Merkez Bankası kuru üzerinden 601 Yurtdışı Satışlar hesabına kaydedilir.
3
Avansın fiili ihraç tarihindeki değerini hesapla
20.000 USD×35,00 TL=700.000 TL20.000 \text{ USD} \times 35,00 \text{ TL} = 700.000 \text{ TL}
Hasılatın avansa isabet eden kısmının TL karşılığı, ihracat tarihindeki kurla ölçülmelidir.
4
2026 yılına isabet eden kambiyo zararını hesapla
700.000 TL660.000 TL=40.000 TL700.000 \text{ TL} - 660.000 \text{ TL} = 40.000 \text{ TL}
İşletmenin borç niteliğindeki avansı pasif bir hesaptır; kurun değerlenmiş seviyeden (33,0033,00) daha yukarıya (35,0035,00) çıkması işletme lehine bir ödeme yükümlülüğü artışı (zarar) doğurur.

Anahtar Kavram

İhracat İşlemlerinde Hasılatın Tahakkuku ve Avansların Kapanışı

İpuçları

1
İhracat işlemlerinde hasılatın hangi kur üzerinden kaydedileceğini belirleyen temel belge gümrük beyannamesidir.
2
Avans hesabı bir pasif hesaptır. Kur yükseldiğinde pasif hesapların TL karşılığı artar, bu da işletme için bir kambiyo zararı oluşturur.
3
2026 yılındaki zararı bulmak için, 2025 sonunda güncellenmiş avans bakiyesi ile Mart 2026'daki ihracat kuru arasındaki farkı hesaplamalısınız.

Daha Fazla Pratik

Kurun düştüğü bir senaryoda avansın hasılata dönüşümü sırasında oluşacak kambiyo karı kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla