X Mühendislik A.Ş. ve Y İnşaat Ltd. Şti. bir otoyol projesinin ihalesini kazanmıştır. Yapı… — KPSS Muhasebe

$X$ Mühendislik A.Ş. ve $Y$ İnşaat Ltd. Şti. bir otoyol projesinin ihalesini kazanmıştır. Yapılan sözleşme şartlarına göre $X$ firması projenin sadece tünel açma ve sanat yapıları kısmını, $Y$ firması ise sadece üst yapı asfaltlama ve sinyalizasyon işlerini yürütecektir. Her firma kendi üstlendiği işin maliyetlerine katlanacak, hakedişlerini kendi adına düzenleyeceği faturalar ile tahsil edecek ve idareye karşı sadece kendi bölümündeki teknik ve hukuki hatalardan sorumlu olacaktır.

Bu bilgilere göre, söz konusu iş birliği modeli ve muhasebe işleyişi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu yapılanma bir konsorsiyumdur; her ortak kendi uzmanlık alanındaki işten sorumlu olduğundan, projeye ilişkin maliyet ve hakedişlerini kendi yasal defterlerinde takip eder.Cevap
B
Bu bir iş ortaklığı (Joint Venture) modelidir; ortaklar müteselsilen sorumlu oldukları için ortaklık adına ayrı bir vergi kimlik numarası alınması ve ayrı defter tutulması zorunludur.
C
Yapılan iş yıllara yaygın inşaat işi niteliğinde olduğundan, ortakların sorumluluk ayrımına bakılmaksızın konsorsiyum adına tek bir Kurumlar Vergisi mükellefiyeti açılmalıdır.
D
İşin bitiminde tüm maliyetler ortaklar arasında ihale bedeli oranında paylaştırılır ve ortakların defterindeki $170$ ile $350$ nolu hesaplar bu ortak pay üzerinden mahsup edilerek kapatılır.
E
Hakediş bedelleri ortak bir banka hesabına yatırılır ve $\%3$ gelir vergisi stopajı kesintisi konsorsiyum adına yapıldıktan sonra kalan tutar ortaklara hakediş payları oranında dağıtılır.

Cevap

Söz konusu yapılanma bir konsorsiyumdur; bu modelde ortaklar idareye karşı sadece kendi üstlendikleri kısımdan sorumludur ve her ortak kendi payına düşen hakedişler için kendi adına fatura düzenleyerek muhasebe kayıtlarını kendi defterlerinde tutar.

Doğru ifade, bu yapının bir konsorsiyum olduğunu ve ortakların kendi bölümlerinden sorumlu olarak muhasebe kayıtlarını kendi yasal defterlerinde tutması gerektiğini belirtir. Konsorsiyumlarda işin uzmanlık alanlarına göre ayrılması, her ortağın kendi maliyetine katlanması ve kendi hakedişini faturalandırması temel esastır.

Adım Adım Çözüm

İş birliği modelinin özelliklerini analiz etme

İşin uzmanlık alanlarına göre bölünmesi ve sorumluluğun sadece üstlenilen kısımla sınırlı olması, yapının 'Konsorsiyum' olduğunu gösterir.

İş ortaklıklarında (Joint Venture) ortaklar işin tamamından müteselsilen sorumluyken, konsorsiyumda sorumluluk bölünmüştür.

Muhasebe ve belgelendirme düzenini belirleme

Konsorsiyum üyeleri kendi hakedişlerini kendi adlarına faturalandırır.

Konsorsiyumun tüzel kişiliği veya ayrı bir vergi mükellefiyeti bulunmadığı için her ortak kendi ticari kazancını kendi defterlerinde hesaplar.

Vergisel yükümlülükleri değerlendirme

Stopaj ve diğer vergisel yükümlülükler ortaklar bazında bireysel olarak yürütülür.

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakedişlerden yapılan

\%3

stopaj, faturayı kesen ortağın vergi kimlik numarası üzerinden kesilir ve ödenir.

Anahtar Kavram

Konsorsiyum ve İş Ortaklığı Ayrımı

İpuçları

İşin bölümler halinde paylaşıldığı ve sorumluluğun sadece bu bölümlerle sınırlı olduğu ortaklık türünü hatırlayın.

İş Ortaklığı (Joint Venture) ve Konsorsiyum arasındaki en temel fark sorumluluk hukuku ve vergi mükellefiyetidir.

Konsorsiyum üyeleri idareye karşı sadece kendi kısımlarından sorumlu oldukları için, gelir ve giderlerini de kendi bağımsız muhasebe kayıtlarında (genellikle

170

350

nolu hesaplarda) izlerler.

Daha Fazla Pratik

İş ortaklıklarında (Joint Venture) kar dağıtımı ve tasfiye süreci ile konsorsiyumdaki iş bitimi işlemlerini karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'sorumluluğun sınırı' ve 'faturanın kimin adına kesildiği' kriterlerini kullanabilirsiniz. Eğer fatura ortaklık adına değil de ortakların kendi adlarına kesiliyorsa, bu bir konsorsiyumdur.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru