Soru

Zorluk: ZorBilanço: Yapısı, İlkeleri ve Kalemleri

Bir işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla düzenlenen mizanından alınan bazı hesap kalanları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap AdıTutar (TLTL)
500500 Sermaye1.200.0001.200.000
501501 Ödenmemiş Sermaye300.000300.000
520520 Hisse Senetleri İhraç Primleri150.000150.000
542542 Olağanüstü Yedekler120.000120.000
591591 Dönem Net Zararı80.00080.000
431431 Ortaklara Borçlar200.000200.000
472472 Kıdem Tazminatı Karşılığı90.00090.000

Buna göre, genel kabul görmüş bilanço ilkeleri ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alacak toplam "Özkaynak" tutarı kaç TLTL olmalıdır?

  1. 1.090.0001.090.000Cevap
  2. B
    1.290.0001.290.000
  3. C
    1.380.0001.380.000
  4. D
    1.250.0001.250.000
  5. E
    1.390.0001.390.000

Cevap

İşletmenin toplam özkaynak tutarı 1.090.0001.090.000 TLTL olarak hesaplanmalıdır.
Doğru cevap, bilanço ilkelerine uygun olarak sermaye hesabından ödenmemiş kısmın düşülmesi, sermaye ve kâr yedeklerinin eklenmesi ve son olarak dönem net zararının çıkarılmasıyla elde edilen tutardır. Bu hesaplama mantığı işletmenin gerçek net varlığını ortaya koyar.

Adım Adım Çözüm

1
Özkaynak kalemlerini belirle ve yabancı kaynakları ayıkla.
Sermaye (500500), Ödenmemiş Sermaye (501501), Hisse Senetleri İhraç Primleri (520520), Olağanüstü Yedekler (542542) ve Dönem Net Zararı (591591) özkaynak kalemleridir. Ortaklara Borçlar (431431) ve Kıdem Tazminatı Karşılığı (472472) yabancı kaynaktır.
Bilanço ilkeleri uyarınca varlıklar, yabancı kaynaklar ve özkaynaklar birbirinden net bir şekilde ayrılmalıdır.
2
Ödenmiş sermaye tutarını hesapla.
1.200.0001.200.000 (Sermaye) - 300.000300.000 (Ödenmemiş Sermaye) = 900.000900.000 TLTL.
Bilanço ilkelerine göre sermaye, ödenmemiş kısmı düşüldükten sonraki net değeriyle gösterilmelidir.
3
Yedekleri ve primleri ekle.
900.000+150.000900.000 + 150.000 (İhraç Primleri) + 120.000120.000 (Olağanüstü Yedekler) = 1.170.0001.170.000 TLTL.
Sermaye yedekleri ve kâr yedekleri özkaynakların artırıcı unsurlarıdır.
4
Dönem net zararını indirerek nihai özkaynak tutarına ulaş.
1.170.00080.0001.170.000 - 80.000 (Dönem Net Zararı) = 1.090.0001.090.000 TLTL.
Dönem net zararı, özkaynaklar grubunda bir indirim kalemi (negatif hesap) olarak raporlanır.

Anahtar Kavram

Bilanço Özkaynaklar Grubunun Net Sunum İlkesi

İpuçları

1
Özkaynaklar grubunu hesaplarken sadece 5 ile başlayan hesap kodlarını dikkate alın.
2
Ödenmemiş Sermaye ve Dönem Net Zararı gibi hesapların yanındaki eksi (-) işaretinin bilanço sunumunda indirim anlamına geldiğini unutmayın.
3
Ortaklara Borçlar ve Kıdem Tazminatı Karşılığı, işletmenin yükümlülükleridir; öz varlığına dahil edilemezler.

Daha Fazla Pratik

Özkaynaklar grubundaki indirim kalemlerinin (501, 580, 591 vb.) bilanço toplamı üzerindeki etkilerini farklı senaryolarla tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla