Soru

Zorluk: ZorNakil (Aktarma) ve Toplam Hataları

Bir işletmenin dönem sonu genel geçici mizan hazırlıkları kapsamında, yevmiye defteri kayıtlarının büyük deftere ve ardından mizana aktarılması (nakil) sürecinde şu hataların yapıldığı tespit edilmiştir:

1. 121121 Alacak Senetleri hesabının büyük defter borç toplamı olan 135.400135.400 TL, mizanın borç sütununa 153.400153.400 TL olarak aktarılmıştır.
2. 321321 Borç Senetleri hesabının büyük defter alacak toplamı olan 72.00072.000 TL, mizanın alacak sütunu yerine yanlışlıkla borç sütununa kaydedilmiştir.

Bu hatalar sonucunda hazırlanan genel geçici mizanın borç ve alacak toplamları arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Borç toplamı, alacak toplamından 162.000162.000 TL fazladır.Cevap
  2. B
    Borç toplamı, alacak toplamından 90.00090.000 TL fazladır.
  3. C
    Alacak toplamı, borç toplamından 54.00054.000 TL fazladır.
  4. D
    Borç toplamı, alacak toplamından 144.000144.000 TL fazladır.
  5. E
    Mizan toplamları arasında bir fark oluşmaz, hatalar birbirini telafi eder.

Cevap

Borç toplamı, alacak toplamından 162.000162.000 TL fazladır.
Mizanda borç ve alacak toplamları normalde eşittir (B=AB=A). Birinci hatada borç sütunu 18.00018.000 TL artmış, ikinci hatada ise borç sütunu 72.00072.000 TL artarken alacak sütunu 72.00072.000 TL azalmıştır. Son durumda Borç Toplamı =B+18.000+72.000=B+90.000= B + 18.000 + 72.000 = B + 90.000 olurken; Alacak Toplamı =A72.000= A - 72.000 olmuştur. Aradaki fark: (B+90.000)(A72.000)(B + 90.000) - (A - 72.000) işleminden, B=AB=A olduğu için 162.000162.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Meblağ hatasının (1. Hata) mizan üzerindeki etkisini hesapla.
Borç toplamı 153.400135.400=18.000153.400 - 135.400 = 18.000 TL artar.
Rakamın aslından büyük aktarılması mizan borç toplamını aradaki fark kadar yükseltir.
2
Taraf hatasının (2. Hata) mizan üzerindeki etkisini analiz et.
Borç toplamı 72.00072.000 TL artarken, alacak toplamı 72.00072.000 TL azalır.
Bir hesabın alacak toplamının borç sütununa yazılması, borcu artırırken alacağı eksiltir (çift taraflı etki).
3
Her iki hatanın mizan dengesi (BAB - A) üzerindeki net etkisini topla.
(+18.000+72.000)(72.000)=162.000(+18.000 + 72.000) - (-72.000) = 162.000 TL.
Borç tarafındaki toplam 90.00090.000 TL'lik artış ile alacak tarafındaki 72.00072.000 TL'lik azalış arasındaki fark mizan dengesini borç lehine bozar.

Anahtar Kavram

Nakil ve Taraf Hatalarının Mizan Üzerindeki Kümülatif Etkisi
Bu soruyu puanla