Soru

Zorluk: KolayKarşılaştırmalı Tablolar Analizinin Sınırları ve Kısıtları

İşletmelerin finansal tablolarını zaman serisi içinde inceleyen karşılaştırmalı tablolar analizinde (yatay analiz), kalemlerdeki değişimler mutlak ve oransal olarak hesaplanmaktadır. Ancak yöntemin doğası gereği bazı durumlarda yüzde değişimlerin hesaplanması teknik olarak mümkün olmamakta veya elde edilen sonuç iktisadi bir anlam ifade etmemektedir.

Buna göre, karşılaştırmalı tablolar analizinde yüzde değişim hesaplanmasını teknik olarak imkânsız kılan veya sonuçları tamamen anlamsız hale getiren temel kısıt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Baz yıl değerinin sıfır veya negatif bir tutar olmasıCevap
  2. B
    Paranın satın alma gücündeki değişimlerin (enflasyon) etkisinin arındırılmaması
  3. C
    Analizin sadece iki dönemi kapsayacak şekilde statik olarak yapılması
  4. D
    Mutlak farkın cari yıl değerine bölünerek hesaplama yapılması
  5. E
    Analizin sadece işletme dışındaki taraflarca (dış analiz) yapılıyor olması

Cevap

Karşılaştırmalı tablolar analizinde yüzde değişim hesaplanmasını teknik olarak imkânsız kılan temel kısıt, baz yıl değerinin sıfır veya negatif olmasıdır.
Karşılaştırmalı tablolar analizinde yüzde değişim hesaplanırken baz yıl değeri payda olarak kullanılır. Eğer baz yıl değeri 00 ise matematiksel olarak bölme işlemi yapılamaz (tanımsızlık). Eğer baz yıl değeri negatif ise (örneğin önceki yıl zarar edilmişse), cari yılda elde edilen bir kâr, formül sonucunda negatif bir yüzdeye (azalış varmış gibi) sebep olabilir ki bu durum iktisadi yorumu anlamsız kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Yüzde değişim formülünü hatırlayın.
Yu¨zde Deg˘is¸im=Cari Yıl TutarıBaz Yıl TutarıBaz Yıl Tutarı×100\text{Yüzde Değişim} = \frac{\text{Cari Yıl Tutarı} - \text{Baz Yıl Tutarı}}{\text{Baz Yıl Tutarı}} \times 100
Değişimin oranını bulmak için farkın başlangıç noktasına oranlanması gerekir.
2
Formülün paydasını (baz yıl değerini) inceleyin.
Payda 00 olursa sonuç belirsiz/tanımsız olur; payda negatif olursa sonuç mantıksal olarak yanıltıcı olur.
Matematiksel kısıtlar analizin teknik uygulanabilirliğini sınırlar.

Anahtar Kavram

Yatay Analizde Matematiksel Sınırlar

İpuçları

1
Yüzde değişim formülünü (fark / baz yıl) düşünün.
2
Bir sayının hangi sayıya bölünmesi matematiksel bir tanımsızlık yaratır?

Daha Fazla Pratik

Baz yılın negatif olduğu bir senaryoda (örneğin -100 TL'den 200 TL'ye çıkış) mutlak farkın neden daha güvenilir olduğunu inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla