Soru

Zorluk: ZorKarşılaştırmalı Tablolar Analizinin Kavramsal Çerçevesi ve Amacı

Karşılaştırmalı tablolar analizinin (yatay analiz) temel amacı, işletmenin birbirini izleyen dönemlerine ait finansal tablo kalemlerindeki değişimleri inceleyerek anlamlı eğilimler saptamaktır. Ancak bu analizin kavramsal olarak 'dinamik' bir nitelik taşıması ve sonuçların güvenilir olması, verilerin belli standartlar çerçevesinde karşılaştırılabilir olmasına bağlıdır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi karşılaştırmalı tablolar analizinin kavramsal amacına hizmet etmekten ziyade, analistin işletmenin gerçek performansı hakkında yanıltıcı bir eğilim saptamasına neden olan temel engeldir?

  1. İşletmenin stok değerleme yöntemini değiştirerek maliyet esaslı değerlemeden piyasa değeri esaslı değerlemeye geçmesi sonucunda stok kalemlerinde meydana gelen ve ekonomik temeli olmayan yapay artışCevap
  2. B
    Analistin sadece cari döneme ait 'Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar' oranını hesaplayarak işletmenin likiditesini tek bir zaman kesitinde değerlendirmeyi yeterli görmesi
  3. C
    İşletmenin satışlarındaki %20\%20'lik mutlak artışın, genel fiyatlar seviyesindeki (enflasyon) %30\%30'luk artışın altında kalması nedeniyle yaşanan reel küçülmenin analiz sonuçlarına yansıtılmaması
  4. D
    İşletmenin kredi değerliliğini ölçmek isteyen bir banka analistinin, sadece kamuya açık tabloları inceleyerek yaptığı çalışmayı 'iç analiz' olarak nitelendirmesi
  5. E
    Analistin, özkaynaklardaki artışı kârlılık performansına bağlaması ancak bu artışın sermaye yedeği kalemlerinden mi yoksa dönem net kârından mı geldiğini kalemler bazında ayrıştıramaması

Cevap

Muhasebe politikalarında yapılan ve finansal tabloların tutarlılığını bozan değerleme yöntemi değişiklikleri, karşılaştırmalı tablolar analizinde yanıltıcı eğilimlere yol açar.
Karşılaştırmalı tablolar analizi, verilerin birbirini izleyen dönemler boyunca aynı muhasebe ilkeleri ve değerleme yöntemleri ile hazırlanmış olması ön koşuluna dayanır. Muhasebe politikalarında yapılan bir değişiklik (örneğin stok değerleme yöntemi değişikliği), finansal tablo kalemlerinde ekonomik bir karşılığı olmayan yapay değişimler yaratır. Bu durum, analizin işletmenin 'gerçek' eğilimlerini saptama amacını doğrudan engeller ve analisti yanıltır.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılaştırmalı tablolar analizinin (yatay analiz) temel şartını belirle.
Analizin geçerli olması için incelenen dönemlerin muhasebe politikaları açısından 'tutarlı' (consistent) olması gerekir.
Farklı yöntemlerle hazırlanan tabloların yan yana getirilmesi, elma ile armudun kıyaslanması gibidir.
2
Muhasebe yöntem değişikliğinin etkisini analiz et.
Stok değerleme yönteminin maliyetten piyasa değerine geçmesi, stok miktarında artış olmasa bile kalem tutarının artmasına neden olur.
Bu artış işletmenin faaliyet başarısından değil, sadece muhasebe kayıt tekniğinden kaynaklanan yapay bir artıştır.
3
Yanıltıcı eğilimin analizin amacına etkisini değerlendir.
Analist, işletmenin stok yönetiminde veya satış hacminde bir iyileşme olduğunu zannederek hatalı bir 'eğilim' (trend) saptar.
Yatay analizin amacı 'gerçek' gelişimleri görmektir; yapay artışlar bu amacı temelden sarsar.

Anahtar Kavram

Karşılaştırılabilirlik ve Tutarlılık İlkesi

İpuçları

1
Analizin anlamlı olması için karşılaştırılan verilerin 'aynı ölçütlerle' ölçülüp ölçülmediğini düşünün.
2
Tutarlılık ilkesi gereği, yöntem değişiklikleri yapılsa bile analiz için tabloların eski yönteme göre düzeltilmesi gerekirdi.
3
Seçenekler arasında hangisi işletmenin faaliyetlerinden bağımsız, sadece 'kağıt üzerinde' bir değişim yaratmaktadır?

Daha Fazla Pratik

Karşılaştırmalı tablolar analizinde baz yılı seçiminde enflasyonun ve olağanüstü olayların etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Analiz sürecinde bir yöntem değişikliği saptandığında, analist 'endeksleme' veya 'yeniden düzenleme' yaparak verileri tek bir yönteme indirgerse bu engeli aşabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla