Soru

Zorluk: OrtaKâr Dağıtım Tablosu

Bir işletmenin 2025 yılı kâr dağıtım sürecine ilişkin muhasebe kayıtları ve mali tablolarından elde edilen veriler şu şekildedir:

Kalem AdıTutar (TL)
Ödenmiş Sermaye3.000.0003.000.000
Birikmiş I. Tertip Yasal Yedek Akçe585.000585.000
Dönem Net Kârı600.000600.000
Geçmiş Yıllar Zararları100.000100.000

Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri ve Kâr Dağıtım Tablosu düzenleme esasları dikkate alındığında, işletmenin 2025 yılı faaliyetleri sonucunda ayırması gereken "I. Tertip Yasal Yedek Akçe" tutarı kaç TL'dir?

  1. 15.000Cevap
  2. B
    25.000
  3. C
    30.000
  4. D
    50.000
  5. E
    600.000

Cevap

İşletmenin bu dönem ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı 15.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 15.000 TL tutarı, TTK'nın belirlediği iki temel kuralın birleşimiyle bulunur. Birincisi, matrahın (Net Kâr - Geçmiş Yıl Zararı) %5'inin hesaplanmasıdır (500.000×0,05=25.000500.000 \times 0,05 = 25.000 TL). İkincisi ise, birikmiş yedeklerin ödenmiş sermayenin %20'sini (600.000600.000 TL) aşamayacağı kuralıdır. Mevcut yedekler 585.000 TL olduğu için sınıra sadece 15.000 TL kalmıştır. Bu durumda hesaplanan 25.000 TL yerine, yasal sınırı dolduracak olan 15.000 TL ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yedek akçe hesaplamasına esas matrahın belirlenmesi
600.000100.000=500.000600.000 - 100.000 = 500.000 TL
TTK uyarınca I. Tertip Yasal Yedek Akçe, dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır.
2
Hesaplanan yedek akçe tutarının bulunması
500.000×0,05=25.000500.000 \times 0,05 = 25.000 TL
I. Tertip Yasal Yedek Akçe oranı, ilgili matrahın %5'idir.
3
Yasal üst sınır kontrolünün yapılması
3.000.000×0,20=600.0003.000.000 \times 0,20 = 600.000 TL
Yasal yedek akçeler, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar ayrılır.
4
Mevcut yedekler ile sınır arasındaki farkın (boşluğun) hesaplanması
600.000585.000=15.000600.000 - 585.000 = 15.000 TL
İşletmenin ayırabileceği maksimum yedek akçe tutarı bu farkla sınırlıdır.
5
Final tutarın belirlenmesi
min(25.000, 15.000) = 15.000 TL
Hesaplanan tutar (25.000 TL), yasal sınıra ulaşmak için gereken tutardan (15.000 TL) fazla olduğu için sadece sınır kadar (15.000 TL) ayrılabilir.

Anahtar Kavram

I. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplamasında net kârdan geçmiş yıl zararlarının düşülmesi ve ödenmiş sermayenin %20'si olan yasal üst sınırın kontrol edilmesi zorunludur.

İpuçları

1
Yasal yedek akçe ayrılırken ödenmiş sermaye ile birikmiş yedekler arasındaki ilişkiye dikkat edin.
2
Önce matrah üzerinden %5 hesaplayın, ardından birikmiş yedeklerin sermayenin %20'sine ne kadar uzaklıkta olduğunu kontrol edin.
3
Matrahın %5'i 25.000 TL çıksa da, yasal sınırın dolmasına sadece 15.000 TL kalmış olması belirleyici unsurdur.

Daha Fazla Pratik

II. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplamasında kullanılan 'dağıtılabilir kârın %10'u' kuralını içeren bir soru çözerek yasal yedekler konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce yasal tavanı (Ödenmiş Sermaye x 0,20) hesaplayıp, mevcut birikmiş yedeği bu tavandan düşerek 'ayrılabilecek maksimum tutarı' bulmak, ardından bu tutarı normal hesaplama sonucuyla karşılaştırmak hata payını azaltır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla