Özgün Yapı A.Ş., Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzaladığı yıllara yaygın "Güneşli Viyadü… — KPSS Muhasebe

Özgün Yapı A.Ş., Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzaladığı yıllara yaygın "Güneşli Viyadüğü" inşaat ve onarım işi kapsamında Şubat $2026$ tarihinde bir ara hakediş düzenlemiştir. Söz konusu hakediş raporuna ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Hakediş Kalemi	Tutar (TL)
Brüt Hakediş Bedeli	$2.500.000$
Hakedişe Dahil Edilen Fiyat Farkı	$500.000$
Teminat Kesintisi ( $\%10$ )	$300.000$
Malzeme Bedeli Mahsubu	$150.000$

Bu bilgilere göre, inşaat işletmesinin yapacağı muhasebe kaydında tahakkuk eden gelir vergisi stopajı tutarı ve bu tutarın kaydedileceği hesap aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? (Gelir vergisi stopaj oranı $\%5$ olarak dikkate alınacaktır.)

$150.000$ TL tutarında "193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar" hesabının borcunaCevap
B
$125.000$ TL tutarında "193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar" hesabının borcuna
C
$127.500$ TL tutarında "193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar" hesabının borcuna
D
$150.000$ TL tutarında "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacağına
E
$90.000$ TL tutarında "193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar" hesabının borcuna

Cevap

Hakediş ödemesinde stopaj matrahı brüt hakediş ve fiyat farkı toplamı olan

3.000.000

TL'dir; bu tutar üzerinden hesaplanan

150.000

TL stopaj, yüklenici tarafından "193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar" hesabına borç kaydedilir.

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde vergi kesintisi, brüt hakediş bedeli ile hakedişe eklenen her türlü gelir (fiyat farkı, prim vb.) toplamı üzerinden hesaplanır. Örnekte matrah

2.500.000 + 500.000 = 3.000.000

TL'dir.

\%5

oranındaki kesinti tutarı olan

150.000

TL, yüklenici işletme adına peşin ödenen bir vergi olduğundan "193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar" hesabına borç yazılır.

Adım Adım Çözüm

Stopaj matrahının belirlenmesi

2.500.000 + 500.000 = 3.000.000

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş bedeline ek olarak ödenen fiyat farkları da vergi kesintisi matrahına dahildir.

Gelir vergisi stopaj tutarının hesaplanması

3.000.000 \times \%5 = 150.000

Mevcut düzenlemelere göre yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakediş ödemelerinden yapılacak vergi kesintisi oranı

\%5

'tir.

Muhasebe hesabının ve kayıt yönünün tespiti

193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar (Borç)

İşletme için bu kesinti, yıl sonunda ödenecek vergiden mahsup edilmek üzere peşin ödenen bir vergidir ve aktif karakterli bir hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

Yıllara Yaygın İnşaat Stopaj Matrahı ve Oranı

İpuçları

Yıllara yaygın inşaat işlerinde stopaj matrahına sadece ana hakediş bedeli değil, fiyat farkları da dahil edilir.

Teminat kesintisi ve malzeme mahsubu gibi kalemler brüt hakedişten indirilir ancak stopaj matrahını etkilemez.

Brüt matrahı

3.000.000

TL olarak bulduktan sonra güncel stopaj oranı olan

\%5

ile çarpmalısınız.

Daha Fazla Pratik

İşin yıl içinde bitmesi durumunda, bu 193 nolu hesapta biriken tutarların dönem sonu yansıtmalarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncelikle hakediş raporundaki tüm artış kalemlerini (Brüt hakediş + Fiyat farkı) toplayıp matrahı bulun, ardından indirim kalemlerini dikkate almadan doğrudan vergi oranını uygulayın.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru