Soru

Zorluk: ZorMüşterek Giderlerin ve Amortismanların Dağıtımı

Bir inşaat işletmesi 2026 yılı içerisinde aşağıda belirtilen üç farklı faaliyeti eş zamanlı olarak yürütmektedir:

- Proje X: Yıllara yaygın inşaat ve onarım işi
- Proje Y: Yıllara yaygın inşaat ve onarım işi
- Z Bölümü: İnşaat malzemeleri perakende satış birimi (Diğer ticari faaliyet)

İşletmenin yıl sonu verileri şöyledir:

FaaliyetYıl İçindeki Harcamalar (TL)Makine Kullanım Süresi (Gün)
Proje X1.200.0001.200.000180180
Proje Y1.800.0001.800.000120120
Z Bölümü3.000.0003.000.000-

İşletmenin 2026 yılına ait müşterek genel giderleri toplamı 450.000450.000 TL, Proje X ve Proje Y'de ortak kullanılan bir iş makinesinin yıllık amortisman gideri ise 150.000150.000 TL'dir. (İş makinesi Z bölümünde hiç kullanılmamıştır).

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre, Proje X'e yüklenmesi gereken toplam müşterek gider (genel gider + amortisman) payı kaç TL'dir?

  1. 180.000Cevap
  2. B
    120.000
  3. C
    270.000
  4. D
    165.000
  5. E
    240.000

Cevap

Proje X'e yüklenmesi gereken toplam müşterek gider payı 180.000 TL'dir.
Vergi Usul Kanunu'na göre müşterek genel giderler, her bir iş için yapılan harcamaların toplam harcamalara (tüm projeler ve yan faaliyetler dahil) oranı üzerinden dağıtılır (1.200.000/6.000.000=0,201.200.000 / 6.000.000 = 0,20). Ortak kullanılan makinelerin amortismanı ise yalnızca o makinenin kullanıldığı işler arasındaki toplam kullanım gün sayısı baz alınarak paylaştırılır (180/300=0,60180 / 300 = 0,60). Bu hesaplamalar sonucunda Proje X'e 90.000 TL genel gider ve 90.000 TL amortisman yüklenerek toplam 180.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Müşterek genel giderlerin dağıtım oranını (katsayısını) hesaplayınız.
Toplam Harcamalar = 1.200.000+1.800.000+3.000.000=6.000.0001.200.000 + 1.800.000 + 3.000.000 = 6.000.000 TL. Proje X Oranı = 1.200.000/6.000.000=0,201.200.000 / 6.000.000 = 0,20.
VUK Madde 43 uyarınca müşterek genel giderler, o yıl içinde yapılan harcamaların toplam harcamalara oranı dahilinde dağıtılır.
2
Proje X'e düşen genel gider payını hesaplayınız.
450.000×0,20=90.000450.000 \times 0,20 = 90.000 TL.
Genel gider toplamının ilgili projeye ait katsayı ile çarpılması gerekir.
3
İş makinesi amortismanı için gün esaslı dağıtım oranını hesaplayınız.
Toplam Kullanım Süresi = 180+120=300180 + 120 = 300 gün. Proje X Oranı = 180/300=0,60180 / 300 = 0,60.
VUK Madde 43 uyarınca amortismanlar, makinenin her işte kullanıldığı gün sayısına göre dağıtılır.
4
Proje X'e düşen amortisman payını hesaplayınız.
150.000×0,60=90.000150.000 \times 0,60 = 90.000 TL.
Amortisman tutarı, projenin kullanım süresinin toplam kullanım süresine oranıyla çarpılır.
5
Toplam payı hesaplayınız.
90.00090.000 (Genel Gider) + 90.00090.000 (Amortisman) = 180.000180.000 TL.
Her iki kalemden gelen payların toplamı istenen nihai tutardır.

Anahtar Kavram

Yıllara yaygın inşaat işlerinde müşterek genel giderler harcama tutarları oranına göre; müşterek amortismanlar ise fiili kullanım günü esasına göre dağıtılır.

İpuçları

1
VUK'a göre genel giderler ile amortismanların dağıtım anahtarları birbirinden farklıdır.
2
Genel giderler için işletmedeki tüm faaliyetlerin harcama tutarlarını toplayarak bir katsayı belirleyin.
3
Amortisman dağıtımında makinenin boşta kaldığı süreler veya kullanılmadığı bölümler dikkate alınmaz; sadece kullanıldığı günlerin toplamı paydayı oluşturur.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, iş makinesinin inşaat dışı bir faaliyette de kullanıldığı bir senaryo için çözmeyi deneyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla