Soru

Zorluk: ZorKur Farklarının Muhasebeleştirilmesi ve Değerleme

İşletme, 1010 Kasım 20252025 tarihinde 30.00030.000 ABD Doları tutarındaki ticari malı kredili olarak ithal etmiş ve mallar aynı gün gümrükten çekilerek işletme depolarına alınmıştır. İthalat işleminin gerçekleştiği tarihte kur 11 USD = 32,0032,00 TL'dir. İşletme, 3131 Aralık 20252025 tarihi itibarıyla borcun tamamının henüz ödenmediğini ve stoklardaki malların satılmadığını tespit etmiştir. Dönem sonu değerleme kuru 11 USD = 34,2034,20 TL'dir. İşletme, Vergi Usul Kanunu genel tebliğleri hükümleri uyarınca dönem sonuna kadar oluşan kur farklarını varlığın maliyetine ekleme yöntemini tercih etmiştir.

Buna göre, işletmenin 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 153 Ticari Mallar hesabı 66.00066.000 TL borçlu, 320 Satıcılar hesabı 66.00066.000 TL alacaklıCevap
  2. B
    656 Kambiyo Zararları hesabı 66.00066.000 TL borçlu, 320 Satıcılar hesabı 66.00066.000 TL alacaklı
  3. C
    320 Satıcılar hesabı 66.00066.000 TL borçlu, 646 Kambiyo Karları hesabı 66.00066.000 TL alacaklı
  4. D
    153 Ticari Mallar hesabı 1.026.0001.026.000 TL borçlu, 320 Satıcılar hesabı 1.026.0001.026.000 TL alacaklı
  5. E
    780 Finansman Giderleri hesabı 66.00066.000 TL borçlu, 320 Satıcılar hesabı 66.00066.000 TL alacaklı

Cevap

Kur farkının maliyete eklendiği yöntemde; 66.00066.000 TL tutarındaki artış 153 Ticari Mallar hesabına borç, 320 Satıcılar hesabına alacak kaydedilir.
Vergi Usul Kanunu (163163 ve 238238 nolu tebliğler) gereği, ithal edilen malların işletme stoklarına girdiği yılın sonuna kadar bu mallara ait borçlar nedeniyle ortaya çıkan kur farklarının malın maliyetine eklenmesi zorunludur. Soruda işletmenin bu yöntemi tercih ettiği belirtilmiştir. Kurun 32,0032,00 TL'den 34,2034,20 TL'ye çıkması sonucunda ortaya çıkan 66.00066.000 TL tutarındaki borç artışı, malın maliyetini artıracağından 153 Ticari Mallar hesabının borcuna ve satıcıya olan borcu artıracağından 320 Satıcılar hesabının alacağına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İthalat tarihindeki orijinal borç tutarının TL karşılığını hesaplayın.
30.000 USD×32,00 TL/USD=960.000 TL30.000 \text{ USD} \times 32,00 \text{ TL/USD} = 960.000 \text{ TL}
Borcun başlangıçtaki kayıtlı değerini belirlemek için.
2
Dönem sonundaki güncel borç tutarını hesaplayın.
30.000 USD×34,20 TL/USD=1.026.000 TL30.000 \text{ USD} \times 34,20 \text{ TL/USD} = 1.026.000 \text{ TL}
Kapanış kuru üzerinden borcun bilançoda görünmesi gereken değerini bulmak için.
3
Kur farkı tutarını ve niteliğini belirleyin.
1.026.000960.000=66.000 TL1.026.000 - 960.000 = 66.000 \text{ TL} (Kur artışı nedeniyle borç artmıştır, yani kur zararı oluşmuştur).
Muhasebeleştirilecek tutarı saptamak için.
4
VUK 163163 nolu tebliğ uyarınca (maliyete ekleme yöntemi) yevmiye kaydını oluşturun.
Borcun artışı için 320 hesabı alacaklandırılırken, bu fark malın maliyetine dahil edileceği için 153 hesabı borçlandırılır.
Vergi mevzuatına ve işletme politikasına uygun kaydı tamamlamak için.

Anahtar Kavram

VUK 163 nolu Genel Tebliği uyarınca ithal edilen emtiada dönem sonuna kadar oluşan kur farklarının maliyete eklenmesi

İpuçları

1
İthalatta kur artarsa borcunuz artar. Bu artışın nereye kaydedileceği VUK tebliğlerine göre belirlenir.
2
İthalatın yapıldığı ilk yıl sonuna kadar olan kur farklarını malın maliyetine (153 hesabı) eklemek zorunludur.
3
Hesaplama: 30.000×(34,2032,00)=66.00030.000 \times (34,20 - 32,00) = 66.000 TL. Bu tutarı borç artışı olarak 320'nin alacağına, maliyet artışı olarak 153'ün borcuna yazmalısınız.

Daha Fazla Pratik

İthalat borcunun bir sonraki yılda (2026) ödendiği ve kurun tekrar değiştiği bir senaryoda, ikinci yılın kur farklarının gider yazılma ihtiyariliğini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Önce toplam borcu (1.026.0001.026.000 TL) ve eski borcu (960.000960.000 TL) ayrı ayrı hesaplayıp aradaki farkı bulmak, hata payını azaltan sağlam bir sağlamadır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla