Hazır Değerler Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2

Soru 21Soru →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında ve envanter çalışmalarında hazır değerler grubuna ilişkin şu bilgiler tespit edilmiştir:

* $100$ Kasa hesabının borç kalanı $8.000$ TL'dir; yapılan fiili sayımda kasada $7.900$ TL olduğu görülmüştür.
* $102$ Bankalar hesabında $2.000$ Avro bulunmaktadır (Kayıt kuru: $1$ Avro = $32$ TL). Dönem sonu değerleme kuru $1$ Avro = $35$ TL'dir.
* $103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının alacak kalanı $12.000$ TL'dir.
* İşletmenin portföyünde vadesi gelmiş $2.500$ TL tutarında tahvil kuponu tespit edilmiştir.
* İşletmenin banka hesabına aktarılmak üzere yolda olan $3.000$ TL nakit mevcudu bulunmaktadır.
* İşletmenin elinde $05.02.2026$ vadeli $6.000$ TL tutarında bir çek bulunmaktadır.

Bu bilgilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL'dir?

65.400

71.400

71.500

77.400

95.400

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $71.400$

Cevap

İşletmenin bilançosundaki Hazır Değerler grubu toplamı

71.400

TL'dir.

Hazır değerler grubu; kasa, alınan çekler, bankalar ve diğer hazır değerlerin toplamından oluşan ancak verilen çekler hesabının düşüldüğü bir gruptur. Bu soruda; kasadaki fiili tutar (

7.900

), bankadaki Avro'nun güncel kur değeri (

70.000

), vadesi gelmiş kuponlar ve yoldaki paraların toplamı (

5.500

) toplanmış; aktif düzenleyici hesap olan verilen çekler (

12.000

) ise bu toplamdan çıkarılmıştır.

2026

vadeli çek ise dönem sonu itibarıyla bir hazır değer değil, ticari alacak (senet) hükmündedir.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabının fiili envanter sonucunu belirle.

7.900

TL

Bilançoda varlıklar fiili (gerçek) mevcudu ile gösterilmelidir; sayım noksanı olan

100

TL düşülmelidir.

2

Bankadaki yabancı parayı dönem sonu kuruyla değerle.

2.000 \times 35 = 70.000

TL

Yabancı paralı varlıklar dönem sonunda değerleme günündeki kur üzerinden bilançoda yer alır.

3

Diğer hazır değerler (108) unsurlarını topla.

2.500 + 3.000 = 5.500

TL

Vadesi gelmiş kuponlar ve yoldaki paralar hazır değerler grubu içinde izlenir.

4

Hazır değerler grubunun net toplamını hesapla.

7.900 + 70.000 + 5.500 - 12.000 = 71.400

TL

Verilen çekler (103), aktif karakterli bir grup olmasına rağmen pasif (eksi) çalışan düzenleyici bir hesap olduğu için grup toplamından indirilir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu Bileşenleri ve Düzenleyici Hesapların Etkisi

Soru 22Soru →

İşletmenin $2025$ yılı sonu itibarıyla hazır değerler grubunda yer alan bazı unsurlara ve ilgili diğer kalemlere ilişkin verileri şu şekildedir:

Kalem	Tutar (TL)
Kasa Mevcudu	$25.000$
Vadesiz Banka Mevduatı	$45.000$
Vadesi Gelmiş Tahvil Kuponları	$4.000$
İşletme Tarafından Düzenlenen Çekler	$10.000$
Müşteriden Alınan $2026$ Vadeli Çek	$12.000$
Posta Pulları	$1.000$

Buna göre, işletmenin bilanço tarihindeki hazır değerler grubunun toplam tutarı kaç TL'dir?

64.000

65.000

75.000

77.000

85.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $65.000$

Cevap

Hazır değerler grubunun toplam tutarı

65.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan altmış beş bin TL tutarına; nakit mevcudu, vadesiz banka mevduatı ve 'Diğer Hazır Değerler' kapsamında değerlendirilen vadesi gelmiş kuponlar ile posta pullarının toplanıp, bu toplamdan aktif düzenleyici nitelikteki verilen çeklerin çıkarılmasıyla ulaşılır. Müşteriden alınan ileri tarihli çek ise hazır değerler grubuna değil, ticari alacaklar grubuna dahil edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Hazır değerler grubuna (10) dahil edilecek hesapları belirleyin.

100 Kasa (

25.000

), 102 Bankalar (

45.000

), 108 Diğer Hazır Değerler (Kuponlar:

4.000

ve Pullar:

1.000

).

Hazır değerler; nakit para, bankadaki mevduatlar ve nakit benzeri değerleri kapsar.

2

Gruptan hariç tutulacak kalemleri belirleyin.

Müşteriden alınan

2026

vadeli çek (

12.000

TL) gruptan çıkarılmalıdır.

Özün önceliği kavramı gereği, ileri tarihli çekler özü itibarıyla alacak senedi (121) hükmündedir ve hazır değer sayılamaz.

3

Aktif düzenleyici hesapların etkisini hesaplayın.

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) hesabı

10.000

TL olarak gruptan düşülmelidir.

Bu hesap, grubun net değerini gösteren indirim kalemidir.

4

Net grup toplamını hesaplayın.

25.000 + 45.000 + 4.000 + 1.000 - 10.000 = 65.000

TL.

Hazır Değerler Toplamı = Kasa + Bankalar + Diğer Hazır Değerler - Verilen Çekler formülü uygulanmıştır.

Anahtar Kavram

Hazır değerler grubunda yer alan aktif düzenleyici hesaplar ve özün önceliği gereği vadeli çeklerin sınıflandırılması.

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda yer alan tüm hesapların kodlarını hatırlayın (100-108 arası).

2

Grupta sonunda eksi (-) işareti olan hesapların toplam tutarı nasıl etkilediğine dikkat edin.

3

Henüz vadesi gelmemiş (ileri tarihli) bir çekin nakit mi yoksa senetli bir alacak mı olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Verilen çeklerin dönem sonunda pasif karakterli borçlar grubuna aktarılması durumunu inceleyen 'Özün Önceliği' sorularına göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 23Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan hazır değerler grubuyla ilgili hesap kalanları şu şekildedir:

Hesap Adı	Kalan (TL)
$100$ Kasa	$25.000$
$101$ Alınan Çekler	$12.000$
$102$ Bankalar	$40.000$
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$10.000$
$108$ Diğer Hazır Değerler	$3.000$

Envanter çalışmaları sırasında; alınan çeklerin $8.000$ TL’lik kısmının, verilen çeklerin ise tamamının ileri tarihli ( $2026$ vadeli) olduğu saptanmıştır.

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

62.000

70.000

72.000

80.000

90.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $72.000$

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alacak Hazır Değerler grubu toplamı

72.000

TL'dir.

Hazır Değerler grubunun dönem sonu bilançosunda gösterilmesi sırasında, nakit niteliği taşımayan (vadesi izleyen yıla sarkan) unsurlar gruptan çıkarılır. Alınan çeklerin

8.000

TL'lik kısmı senede dönüştüğü için 101 hesabı

4.000

TL olarak dikkate alınır. Verilen çeklerin tamamı (

10.000

TL) senede dönüştüğü için 103 hesabı gruptan tamamen çıkar (bakiyesi

0

olur). Bu durumda

25.000

(Kasa) +

4.000

(Alınan Çek) +

40.000

(Bankalar) +

3.000

(Diğer) toplamı

72.000

TL sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1

Hazır değerler grubundaki hesapların mizan değerlerini belirle.

100

Kasa:

25.000

TL,

101

Alınan Çekler:

12.000

TL,

102

Bankalar:

40.000

TL,

103

Verilen Çekler (-):

10.000

TL,

108

Diğer Hazır Değerler:

3.000

TL.

Hesaplama öncesi mevcut bakiyelerin tespiti gerekir.

2

İleri tarihli alınan çekleri gruptan ayır.

101

Alınan Çekler yeni bakiye:

12.000 - 8.000 = 4.000

TL.

Özün önceliği kavramı gereği, ileri tarihli (vadesi henüz gelmemiş) alınan çekler dönem sonunda "121 Alacak Senetleri" hesabına aktarılarak hazır değerlerden çıkarılır.

3

İleri tarihli verilen çekleri gruptan ayır.

103

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri yeni bakiye:

0

TL.

Verilen çeklerin tamamı ileri tarihli olduğu için "321 Borç Senetleri" hesabına aktarılır. Bu hesap hazır değerler grubunu azaltan (-) bir hesap olduğundan, bakiyesi sıfırlandığında grubun toplam değeri artar.

4

Düzeltilmiş tutarları topla.

25.000 + 4.000 + 40.000 + 3.000 = 72.000

TL.

Hazır Değerler grubu (

10

) toplamına ulaşmak için grubun aktif kalemleri toplanır.

Anahtar Kavram

Hazır değerler grubunda yer alan çeklerin dönem sonu envanterinde 'Özün Önceliği' kavramı uyarınca senetleşmesi.

İpuçları

1

Hazır Değerler grubunda yer alan bir hesabın yanında (-) işareti varsa, bu hesap grup toplamını azaltır.

2

Dönem sonu işlemlerinde ileri tarihli (vadesi gelmemiş) çekler özün önceliği kavramı gereği 121 Alacak Senetleri veya 321 Borç Senetleri hesabına aktarılır.

3

Bilançoda Hazır Değerler toplamını bulurken, 103 hesabının bakiyesinin envanter notuna göre sıfırlandığını (çünkü tamamı ileri tarihli) ve 101 hesabının sadece cari kısmının kaldığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

İleri tarihli çeklerin dönem sonu aktarma kayıtlarını (121 ve 321 hesaplarını kullanarak) yapmayı deneyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 24Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları ve dönem sonu envanter bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kodu ve Adı	Kalan (TL)
$100$ Kasa	$25.000$
$101$ Alınan Çekler	$40.000$
$102$ Bankalar	$55.000$
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$15.000$
$108$ Diğer Hazır Değerler	$5.000$

Envanter çalışmaları sırasında şu hususlar tespit edilmiştir:
* " $101$ Alınan Çekler" hesabında kayıtlı tutarın $12.000$ TL'lik kısmının vadesinin $2026$ yılına ait (ileri tarihli) olduğu belirlenmiştir.
* İşletmenin kasasında bulunan $2.000$ TL tutarındaki vadesi gelmiş tahvil kuponları ile $1.000$ TL tutarındaki posta pullarının henüz muhasebe kayıtlarına alınmadığı anlaşılmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grup toplamı kaç TL'dir?

101.000

113.000

131.000

98.000

116.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $101.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu bilançosundaki Hazır Değerler grup toplamı

101.000

TL olmalıdır.

Doğru seçenek olan tutar hesaplanırken; mizan kalanları temel alınmış, ileri tarihli çekler gruptan düşülmüş (

28.000

TL), envanterde saptanan ancak kaydedilmemiş tahvil kuponu ve posta pulları Diğer Hazır Değerler hesabına eklenmiş (

8.000

TL) ve Verilen Çekler hesabı (

15.000

TL) gruptan indirilmiştir. Sonuçta

25.000 + 28.000 + 55.000 - 15.000 + 8.000 = 101.000

TL rakamına ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabı mevcudunu belirle

100

Kasa:

25.000

TL

Mizanda yer alan kasa kalanı envanterle uyumludur.

2

Alınan Çekler hesabını 'Özün Önceliği' kavramı uyarınca düzenle

101

Alınan Çekler:

40.000 - 12.000 = 28.000

TL

İleri tarihli (vadesi gelmemiş) çekler özü itibarıyla senet hükmünde olduğundan

121

Alacak Senetleri hesabına aktarılmalıdır.

3

Bankalar ve Verilen Çekler hesaplarını dahil et

102

Bankalar:

55.000

TL;

103

Verilen Çekler:

-15.000

TL

103

nolu hesap aktif düzenleyici bir hesap olup grup toplamını azaltır.

4

Diğer Hazır Değerler hesabını envanter sonuçlarına göre güncelle

108

Diğer Hazır Değerler:

5.000 + 2.000 + 1.000 = 8.000

TL

Vadesi gelmiş tahvil kuponları ve posta pulları likit değer olduklarından bu grupta izlenir.

5

Hazır Değerler (

10

) grubunu topla

25.000 + 28.000 + 55.000 - 15.000 + 8.000 = 101.000

TL

Grup içindeki tüm unsurların net bakiyesi hazır değerler toplamını verir.

Anahtar Kavram

Hazır değerler grubunda yer alan varlıkların dönem sonu bilançosunda likidite esasına ve özün önceliği kavramına göre raporlanması.

İpuçları

1

Hazır değerler grubu

10

ile başlayan tüm hesapları kapsar ancak bazı hesaplar düzenleyicidir.

2

İleri tarihli alınan çekler, bilançoda dönen varlıklar içindeki 'Hazır Değerler' yerine 'Ticari Alacaklar' grubuna aktarılmalıdır.

3

Grup toplamını hesaplarken

103

kodlu hesabın bakiyesini çıkarmayı, envanterde bulunan kaydedilmemiş pulları ve kuponları ise

108

hesabına eklemeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

İleri tarihli çeklerin reeskont işlemine tabi tutulup tutulmayacağı konusunu VUK ve TMS açısından inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 25Soru →

İşletmenin $31.12.2026$ tarihli genel geçici mizanında ve envanter çalışmalarında "Hazır Değerler" grubuna ilişkin şu veriler tespit edilmiştir:

Hesap Adı	Tutar (TL)
$100$ Kasa	$30.000$
$101$ Alınan Çekler	$12.000$
$102$ Bankalar (Vadesiz)	$45.000$
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$15.000$

Envanter çalışmaları sırasında ayrıca şu bilgiler edinilmiştir:
- Kasa sayımında, vadesi gelmiş $5.000$ TL tutarında tahvil kuponu bulunduğu ancak henüz muhasebe kaydının yapılmadığı görülmüştür.
- $101$ Alınan Çekler hesabındaki tutarın tamamının vadesinin $2027$ yılına ait olduğu saptanmıştır.

Buna göre, işletmenin $31.12.2026$ tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak raporlanmalıdır?

60.000

65.000

77.000

80.000

92.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $65.000$

Cevap

İşletmenin bilançosunda raporlanacak hazır değerler toplamı

65.000

TL olmalıdır.

Doğru yanıt olan tutar, bilançoda nakit ve nakit benzeri kalemlerin net değerini yansıtır.

100

Kasa (

30.000

TL) ve

102

Bankalar (

45.000

TL) kalemlerine, nakit hükmündeki

5.000

TL'lik vadesi gelmiş kuponlar (108 hesabı) eklenmiş; grubun değerini azaltan

15.000

TL'lik verilen çekler (103 hesabı) ise düşülmüştür. Vadesi

2027

yılına ait olan alınan çekler ise hazır değer tanımına uymadığı için hesaplamaya dahil edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa mevcudunu belirle.

30.000

TL

Mizanda yer alan kasa bakiyesi temel hazır değerdir.

2

Bankalar hesabını kontrol et.

45.000

TL

Vadesiz mevduatlar likiditesi en yüksek hazır değerler arasındadır.

3

Verilen çekleri gruptan düş.

-15.000

TL

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı aktif düzenleyici bir hesaptır ve hazır değerler grubunun net değerini azaltır.

4

Vadesi gelmiş kuponları ekle.

+5.000

TL

Vadesi gelmiş faiz veya temettü kuponları nakit hükmünde olduğu için 108 Diğer Hazır Değerler hesabında izlenmelidir.

5

İleri vadeli alınan çekleri gruptan çıkar.

0

TL

Özün önceliği kavramı gereği, vadesi izleyen döneme ait olan çekler bilançoda 121 Alacak Senetleri hesabına aktarılır; hazır değer sayılmaz.

6

Toplamı hesapla.

30.000 + 45.000 - 15.000 + 5.000 = 65.000

TL

Grubun net bilanço değerine ulaşmak için tüm unsurlar birleştirilir.

Anahtar Kavram

Hazır değerler grubunda özün önceliği kavramı ve aktif düzenleyici hesapların etkisi.

İpuçları

1

Bilançoda 'Hazır Değerler' grubu hesaplanırken, grubun yanındaki eksi işaretli hesaplara dikkat edin.

2

İşletmenin vadesi gelmiş alacak kuponları ile ileri tarihli çekleri arasında likidite farkı vardır; sadece hemen paraya çevrilebilir olanları dahil edin.

Daha Fazla Pratik

İleri vadeli çeklerin bilançoda hangi hesapta (

121

veya

321

) gösterilmesi gerektiğini ve bunun hangi muhasebe temel kavramıyla açıklandığını tekrar edin.

Alternatif Yöntem

Önce aktif karakterli artışları (

30.000 + 45.000 + 5.000 = 80.000

) toplayıp, ardından gruptan çıkarılması gerekenleri (

15.000

verilen çek ve

12.000

ileri vadeli çekin gruptan elenmesi) analiz ederek sonuca ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 26Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihi itibarıyla mizanında yer alan bazı hesapların kalanları ve envanter bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap Adı	Tutar (TL)
$100$ Kasa (TL)	$20.000$
$100$ Kasa (USD) ( $1.000$ USD)	$30.000$
$101$ Alınan Çekler (Vadesi $2026$ yılına ait)	$10.000$
$102$ Bankalar	$50.000$
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri	$15.000$
$108$ Diğer Hazır Değerler	$10.000$

Envanter Bilgileri:
- Dönem sonu değerlemesinde döviz kuru $1$ USD = $35$ TL olarak belirlenmiştir.
- Yapılan fiili sayımda kasada $900$ USD olduğu tespit edilmiş, noksanlığın nedeni dönem sonunda belirlenememiştir.
- Diğer Hazır Değerler hesabının tamamı vadesi gelmiş tahvil kuponları ve yoldaki paralardan oluşmaktadır.

Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grup toplamı kaç TL'dir?

92.000

96.500

100.000

106.500

126.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $96.500$

Cevap

Hazır Değerler grup toplamı

96.500

TL olarak hesaplanır.

Hazır Değerler grubu hesaplanırken, öncelikle yabancı para birimleri dönem sonu kuruna (

1

USD =

35

TL) göre değerlenir. Değerleme sonrası

35.000

TL olan USD kasasında fiili sayım sonucu ortaya çıkan

100

USD tutarındaki (

3.500

TL) noksanlık hesaptan düşülür (

31.500

TL). Grup toplamına; Kasa TL (

20.000

TL), net Kasa USD (

31.500

TL), Bankalar (

50.000

TL) ve Diğer Hazır Değerler (

10.000

TL) eklenir. Bu toplamdan, grubun düzenleyici hesabı olan Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (

15.000

TL) çıkarılır. Vadesi ertesi yıla sarkan çekler özün önceliği kavramı gereği alacak senetlerine aktarılacağından toplama dahil edilmez. Sonuç

96.500

TL olur.

Adım Adım Çözüm

1

Döviz kasasının dönem sonu kuruna göre değerlenmesi

1.000

USD

\times 35

TL =

35.000

TL

Yabancı paralı varlıklar dönem sonunda güncel kur üzerinden değerlenerek bilanço günündeki TL karşılığına getirilmelidir.

2

Kasa noksanlığının hesaplanması ve düşülmesi

(

1.000

USD -

900

USD)

\times 35

TL =

3.500

TL noksanlık

Fiilen mevcut olmayan tutar '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına alınarak kasa hesabından çıkarılmalıdır. Kalan tutar:

35.000 - 3.500 = 31.500

TL.

3

Hazır Değerler grubuna girecek hesapların belirlenmesi

20.000

(Kasa TL) +

31.500

(Kasa USD) +

50.000

(Bankalar) -

15.000

(Verilen Çekler) +

10.000

(Diğer)

Verilen Çekler hesabı aktifte eksi (-) olarak yer alan bir düzenleyici hesaptır. Vadeli çekler ise 'Özün Önceliği' gereği bu grupta yer almaz.

4

Grup toplamının hesaplanması

96.500

TL

Tüm hazır değer unsurlarının net bakiyelerinin toplamı bilanço değerini verir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunun (10) Bilanço İlkelerine Göre Raporlanması

Daha Fazla Pratik

Kasa noksanlığının daha sonra saptandığı (örneğin kaydı unutulan bir banka masrafı) durumlar için düzeltme kayıtlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 27Soru →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında ve dönem sonu sayım sonuçlarında "100 Kasa" hesabı ile ilgili şu bilgiler tespit edilmiştir:

Kalem	Tutar / Bilgi
100 Kasa Hesabı Borç Kalanı	$50.000$ TL
Döviz Kasası Alt Hesabı ( $1.000$ USD)	$30.000$ TL (Kayıt Kuru: $1$ USD = $30$ TL)
TL Kasası Alt Hesabı	$20.000$ TL
Sayım Sonucu: Döviz Mevcudu	$1.000$ ABD Doları
Sayım Sonucu: Nakit TL Mevcudu	$19.200$ TL
Dönem Sonu Döviz Kuru ( $31.12.2025$ )	$1$ ABD Doları = $33$ TL

Bu bilgilere göre, işletmenin yapacağı dönem sonu envanter ve değerleme kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 800 TL borçlandırılır.

646 Kambiyo Karları hesabı 2.200 TL alacaklandırılır.

397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı 2.200 TL alacaklandırılır.

656 Kambiyo Zararları hesabı 800 TL borçlandırılır.

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı 800 TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 800 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin yapacağı envanter kaydında 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 800 TL borçlandırılmalıdır.

İşletmenin dönem sonu değerleme işlemleri iki aşamadan oluşur. İlk olarak döviz kasasındaki kur artışı (

1.000

USD

\times

(

33-30

) =

3.000

TL) '100 Kasa' borçlu ve '646 Kambiyo Karları' alacaklı olacak şekilde kaydedilir. Bu kayıtla birlikte kasanın defter bakiyesi

53.000

TL olur. İkinci aşamada kasa mevcudu sayıldığında toplam değerin

52.200

TL olduğu görülür. Defter bakiyesi (

53.000

) fiili mevcutla (

52.200

) eşitlenmelidir. Bu durumda kasada

800

TL noksanlık olduğu tespit edilir ve '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı

800

TL borçlandırılarak kayıt altına alınır.

Adım Adım Çözüm

1

Döviz kasasının dönem sonu kuruna göre değerlemesini yapınız.

1.000

USD

\times

33

TL =

33.000

TL (Yeni değer).

33.000 - 30.000 = 3.000

TL Kambiyo Kârı.

Yabancı paralar dönem sonunda Merkez Bankası döviz alış kuru ile değerlenir.

2

Kasa hesabının değerleme sonrası güncel defter bakiyesini hesaplayınız.

50.000

(Eski bakiye) +

3.000

(Kur farkı artışı) =

53.000

TL.

Kasa mevcudundaki artışın defter değerine yansıtılması gerekir.

3

Fiili sayım sonucunda kasada bulunan toplam tutarı belirleyiniz.

1.000

USD (

33.000

TL karşılığı) +

19.200

TL nakit =

52.200

TL.

Sayım sonucu, kasa hesabının gerçekte ne kadar olması gerektiğini gösterir.

4

Defter değeri ile fiili sayım sonucunu karşılaştırarak farkı bulunuz.

53.000

(Defter) -

52.200

(Sayım) =

800

TL Noksanlık.

Defter değeri fiili sayımdan büyükse noksanlık, küçükse fazlalık vardır.

Anahtar Kavram

Hazır değerlerde yabancı para değerlemesi ve sayım noksanlıklarının muhasebeleştirilmesi.

Daha Fazla Pratik

Kasada döviz olduğu durumlarda noksanlık/fazlalık hesabından önce mutlaka değerleme kaydının yapılması gerektiğini unutmayınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 28Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları şu şekildedir:

Hesap Kodu ve Adı	Tutar (TL)
100 Kasa	$40.000$
101 Alınan Çekler	$60.000$
102 Bankalar (4.000 ABD Doları)	$120.000$
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$15.000$
108 Diğer Hazır Değerler	$7.000$

Dönem sonu envanter çalışmaları sonucunda aşağıdaki bilgiler tespit edilmiştir:
* Kasa sayımında fiili envanterin $39.800$ TL olduğu belirlenmiş, farkın nedeni araştırılmak üzere ilgili hesaba kaydedilmiştir.
* ABD Doları kuru dönem sonunda $1$ USD = $33$ TL olarak gerçekleşmiştir (İşletme doları $1$ USD = $30$ TL kuruyla kaydetmiştir).
* Alınan çeklerin $25.000$ TL'lik kısmının vadesinin $2026$ yılına ait olduğu anlaşılmıştır.

**Bu bilgilere göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olmalıdır?**

186.800

198.800

199.000

213.800

223.800

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $198.800$

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alacak Hazır Değerler grubu toplamı

198.800

TL'dir.

Hazır Değerler grubu toplamı hesaplanırken; kasa hesabı fiili sayım sonucuna (

39.800

TL) indirgenir, bankadaki dövizli hesaplar dönem sonu efektif alış kuruyla (

132.000

TL) değerlenir, alınan çekler hesabından vadesi gelecek yıla sarkan tutarlar (

25.000

TL) düşülür ve diğer hazır değerler (

7.000

TL) eklenir. Son olarak, grubun düzenleyici hesabı olan '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' (

15.000

TL) bu toplamdan düşülerek net bilanço değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabının bilanço değerini belirle

39.800

TL

Bilançoda varlıklar fiili (gerçek) durumlarıyla gösterilir. Sayım noksanı olan

200

TL (

40.000 - 39.800

), 197 nolu hesaba aktarılır.

2

Banka hesabındaki dövizli mevduatı dönem sonu kuruyla değerle

132.000

TL

Yabancı paralar dönem sonunda değerlenmelidir.

4.000 \text{ USD} \times 33 \text{ TL} = 132.000 \text{ TL}

(

12.000

TL kur farkı geliri doğar).

3

Alınan çekler hesabındaki vadeli çekleri ayıkla

35.000

TL

Özün Önceliği kavramı gereği vadesi dolmamış çekler '121 Alacak Senetleri' hesabına aktarılmalı, Hazır Değerler grubunda gösterilmemelidir (

60.000 - 25.000 = 35.000

).

4

Grup toplamını hesapla

198.800

TL

Grup toplamı:

39.800 \text{ (Kasa)} + 132.000 \text{ (Banka)} + 35.000 \text{ (Çekler)} + 7.000 \text{ (Diğer)} - 15.000 \text{ (Verilen Çekler)} = 198.800 \text{ TL}

.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunun dönem sonu envanter işlemleri ve bilanço sunum ilkeleri.

İpuçları

1

Hazır Değerler grubunda yer alan (-) işaretli hesapların grup toplamını azalttığını unutmayın.

2

Kasada mizan bakiyesi ile sayım sonucu farklıysa, bilançoda her zaman 'fiili durum' yani sayım sonucu raporlanır.

3

Çeklerin vadesinin gelecek yıla ait olması, bu çeklerin 'Özün Önceliği' kavramı gereği Hazır Değerler grubundan çıkarılmasını gerektirir.

Daha Fazla Pratik

Kasa sayım noksanının nedeninin bulunamaması durumunda yapılacak dönem sonu kaydını (689 nolu hesabın kullanımı) gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 29Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihi itibarıyla mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri ve envanter bilgileri şöyledir:

Varlık Kalemi / Bilgi	Tutar (TL)
Kasa mevcudu	$10.000$
Bankaya tahsilat için gönderilen müşteri çekleri	$6.000$
Düzenlenen ve henüz bankadan çekilmemiş ödeme emirleri	$4.000$
Posta pulları ve vadesi dolmuş tahvil kuponları toplamı	$1.500$
Vadesi dolmuş ancak henüz hesaba geçmemiş mevduat faiz tahakkuku	$2.000$

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" hesap grubu toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

13.500

15.500

17.500

19.500

21.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $13.500$

Cevap

İşletmenin hazır değerler grubu toplamı

13.500

TL'dir.

İşletmenin bilançosunda "Hazır Değerler" (10) grubu; 100 Kasa, 101 Alınan Çekler, 102 Bankalar, 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) ve 108 Diğer Hazır Değerler hesaplarından oluşur. Soruda verilen kalemlerden Kasa (

10.000

), tahsildeki çekler (

6.000

) ve diğer hazır değer kapsamındaki pullar ile kuponlar (

1.500

) toplanır. Ancak "Verilen Ödeme Emirleri" (

4.000

) aktif karakterli bir grup olmasına rağmen düzenleyici bir hesap (pasif karakterli) olduğu için bu toplamdan düşülmelidir. Faiz tahakkuku ise hazır değer değil, bir gelir tahakkukudur. Sonuç:

10.000 + 6.000 - 4.000 + 1.500 = 13.500

TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Hazır Değerler (10) grubuna giren hesapların belirlenmesi

100 Kasa (

10.000

), 101 Alınan Çekler (

6.000

), 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) (

4.000

), 108 Diğer Hazır Değerler (

1.500

)

Tekdüzen Hesap Planı'na göre 10 grubu hazır değerleri temsil eder.

2

Grup dışı kalemlerin ayıklanması

Mevduat faiz tahakkuku (

2.000

) hazır değer değil, 181 Gelir Tahakkukları hesabıdır.

Tahakkuk esaslı gelirler nakit veya nakit benzeri hazır değer niteliği taşımaz.

3

Net grup toplamının hesaplanması

10.000 + 6.000 - 4.000 + 1.500 = 13.500

TL

103 nolu hesap aktif düzenleyici (pasif karakterli) olduğu için toplamdan indirilir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu ve Aktif Düzenleyici Hesapların Bilançoda Gösterimi

İpuçları

1

Bilançodaki hazır değerler grubu (10), parayı ve her an paraya çevrilebilen değerleri kapsar.

2

Hesap kodunun yanındaki eksi işareti (-), o hesabın grup toplamından çıkarılması gerektiğini gösterir.

3

103 nolu hesabın (Verilen Ödeme Emirleri) toplamı azalttığını, faiz tahakkukunun ise bu grupta yer almadığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, vadesi gelmiş olsa dahi henüz tahsil edilmemiş senetlerin hazır değer değil, alacak senedi olarak sınıflandırılması gerektiğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce artı karakterli hesapları (100+101+108) toplayıp (

17.500

), ardından eksi karakterli düzenleyici hesapları (103) bu toplamdan düşerek (

17.500 - 4.000

) sonuca ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 30Soru →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihi itibarıyla hazırlanan genel geçici mizanında yer alan bazı hesapların borç/alacak kalanları ve dönem sonu envanter dökümünde tespit edilen bulgular aşağıda sunulmuştur:

Mizan Verileri:
- $100$ Kasa Hesabı: $10.000$ TL (Borç Kalanı)
- $101$ Alınan Çekler Hesabı: $25.000$ TL (Borç Kalanı)
- $102$ Bankalar Hesabı: $50.000$ TL (Borç Kalanı)
- $103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabı: $10.000$ TL (Alacak Kalanı)
- $108$ Diğer Hazır Değerler Hesabı: $5.000$ TL (Borç Kalanı)

Envanter Bulguları:
- Kasa hesabının fiziki sayımında kasada $9.700$ TL nakit olduğu tespit edilmiştir.
- Alınan çeklerin $8.000$ TL'lik kısmının vadesinin $2026$ yılına ait olduğu anlaşılmıştır.
- Bankalar hesabındaki tutarın $30.000$ TL'si yerli mevduat, kalanı ise $2.000$ USD tutarındaki dövizli mevduattır ( $1$ USD mizan tarihindeki kayıtlı değeri $10$ TL'dir). Dönem sonu değerleme kuru $1$ USD = $13$ TL olarak belirlenmiştir.
- Verilen çeklerin $4.000$ TL'lik kısmının vadesi $2026$ yılına aittir.

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

81.700

89.700

77.700

75.700

93.700

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 81.700

Cevap

81.700 TL olan seçenek doğrudur.

İşletmenin hazır değerler grubu hesaplanırken kasadaki fiili tutar (

9.700

TL), vadesi gelmemiş çeklerin düşüldüğü alınan çekler bakiyesi (

17.000

TL), kur farkı eklenmiş banka bakiyesi (

56.000

TL) ve vadesi ertesi yıla sarkan tutarların ayıklandığı verilen çekler (

6.000

TL indirim olarak) ile diğer hazır değerler (

5.000

TL) toplanmalıdır. Bu işlem sonucunda toplam tutar

81.700

TL olur.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabı düzeltmesi

9.700 TL

Bilanço, varlıkların fiili durumunu yansıtmalıdır; bu nedenle sayım noksanı sonrası gerçek nakit mevcudu dikkate alınır.

2

Alınan çekler düzeltmesi

17.000 TL

25.000 - 8.000 = 17.000

TL. Vadesi ertesi yıla sarkan çekler özün önceliği kavramı gereği 121 Alacak Senetleri hesabına aktarılır.

3

Bankalar hesabı değerlemesi

56.000 TL

Dövizli mevduat değerlemesi:

2.000 \text{ USD} \times 13 \text{ TL} = 26.000

TL. Toplam:

30.000 + 26.000 = 56.000

TL.

4

Verilen çekler düzeltmesi

(6.000) TL

10.000 - 4.000 = 6.000

TL. Vadeli verilen çekler 321 Borç Senetleri hesabına aktarılır; kalan tutar bilançoda eksi karakterli gösterilir.

5

Grup toplamının hesaplanması

81.700 TL

9.700 + 17.000 + 56.000 - 6.000 + 5.000 (108) = 81.700

TL.

Anahtar Kavram

Bilanço gününde hazır değerler grubundaki hesapların fiili mevcudu ve likidite durumuna göre doğru sınıflandırılması.

Soru 31Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri şöyledir:

Hesap Kodu ve Adı	Tutar (TL)
100 Kasa	$25.000$
101 Alınan Çekler	$40.000$
102 Bankalar	$60.000$
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$20.000$
108 Diğer Hazır Değerler	$5.000$

Envanter işlemleri sırasında; alınan çeklerin $15.000$ TL'lik, verilen çeklerin ise $10.000$ TL'lik kısmının $2026$ yılı vadeli olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grup toplamı kaç TL'dir?

105.000

110.000

125.000

95.000

120.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 105.000

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alacak Hazır Değerler grup toplamı 105.000 TL'dir.

Doğru hesaplamada, dönem sonu envanter bilgileri ışığında 'Özün Önceliği' kavramı uygulanmıştır. 101 Alınan Çekler hesabındaki 15.000 TL'lik vadeli kısım ve 103 Verilen Çekler hesabındaki 10.000 TL'lik vadeli kısım gruptan çıkarılarak ticari borç/alacak senetlerine aktarılmalıdır. Kalan tutarlar (25.000 TL nakit alınan çek ve 10.000 TL nakit ödeme emri) diğer hazır değerler olan Kasa (25.000 TL), Bankalar (60.000 TL) ve Diğer Hazır Değerler (5.000 TL) ile konsolide edilir. 103 hesabı aktif düzenleyici olduğu için çıkarıldığında toplam 105.000 TL'ye ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Alınan Çekler hesabının bilançodaki net değerini hesapla

40.000 - 15.000 = 25.000 TL

Özün önceliği kavramı gereği vadesi izleyen yıla sarkan çekler bilançoda 121 Alacak Senetleri hesabında gösterilir, Hazır Değerler grubuna dahil edilmez.

2

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının bilançodaki net değerini hesapla

20.000 - 10.000 = 10.000 TL

Vadesi izleyen yıla sarkan verilen çekler bilançoda 321 Borç Senetleri hesabında gösterilir, 103 hesabının bakiyesi azaltılır.

3

Hazır Değerler (10) grup toplamını hesapla

25.000 (100) + 25.000 (101) + 60.000 (102) - 10.000 (103) + 5.000 (108) = 105.000 TL

Gruptaki aktif hesaplar toplanır, aktif düzenleyici olan Verilen Çekler hesabı ise çıkarılır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunda Dönem Sonu Sınıflandırma ve Özün Önceliği

İpuçları

1

Bilançoda 'Hazır Değerler' grubunu hesaplarken 103 hesabının işaretine dikkat edin.

2

Envanter bilgilerinde yer alan '2026 yılı vadeli' ifadesi, bu çeklerin özün önceliği gereği senet olarak kabul edilmesi gerektiğini hatırlatır.

3

101 hesabından 15.000 TL, 103 hesabından ise 10.000 TL düşerek gruptaki yeni net bakiyeleri bulup toplamayı deneyin.

Daha Fazla Pratik

Bu işlemin ardından yapılacak yevmiye kayıtlarında 121 ve 321 hesaplarının nasıl kullanılacağını gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Önce tüm mizan toplamını (110.000 TL) bulup, ardından gruptan çıkması gereken net çek tutarını (15.000 vadeli alınan - 10.000 vadeli verilen = 5.000 TL net çıkış) mizan toplamından düşerek (110.000 - 5.000 = 105.000 TL) sonuca ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 32Soru →

İşletmenin $31.12.2026$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların borç ve alacak kalanları aşağıda verilmiştir:

Hesap Kodu ve Adı	Borç Kalanı (TL)	Alacak Kalanı (TL)
100 Kasa	$45.000$	-
101 Alınan Çekler	$60.000$	-
102 Bankalar	$85.000$	-
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri	-	$25.000$
108 Diğer Hazır Değerler	$15.000$	-

Dönem sonu yapılan envanter çalışmaları sonucunda şu bilgiler tespit edilmiştir:
- Alınan çeklerin $20.000$ TL'lik kısmının, verilen çeklerin ise $10.000$ TL'lik kısmının vadesinin $2027$ yılına ait olduğu belirlenmiştir.
- "108 Diğer Hazır Değerler" hesabının tamamının vadesi gelmiş faiz kuponları ve kredi kartı sliplerinden oluştuğu anlaşılmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin $31.12.2026$ tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grup toplamı kaç TL'dir?

170.000

180.000

160.000

200.000

185.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $170.000$

Cevap

İşletmenin hazır değerler grup toplamı

170.000

TL olarak hesaplanır.

Hazır Değerler grubu toplamı hesaplanırken öncelikle vadesi sonraki yıla sarkan çeklerin (

20.000

TL alınan,

10.000

TL verilen) gruptan çıkarılması gerekir. Bu işlemden sonra bilançoda yer alacak tutarlar; Kasa (

45.000

), Alınan Çekler (

40.000

), Bankalar (

85.000

), Diğer Hazır Değerler (

15.000

) ve eksi karakterli olan Verilen Çekler (

-15.000

) şeklindedir. Toplam:

45.000 + 40.000 + 85.000 + 15.000 - 15.000 = 170.000

TL olur.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem sonu envanterine göre alınan çeklerin bilançodaki değerini hesaplayın.

60.000 - 20.000 = 40.000

TL

Özün önceliği kavramı gereği, vadesi sonraki yıla sarkan çekler Hazır Değerler (101) grubundan çıkarılarak Ticari Alacaklar (121) grubuna aktarılmalıdır.

2

Dönem sonu envanterine göre verilen çeklerin bilançodaki değerini hesaplayın.

25.000 - 10.000 = 15.000

TL (Eksi karakterli)

Aynı şekilde vadesi sonraki yıla sarkan verilen çekler Hazır Değerler (103) grubundan çıkarılarak Ticari Borçlar (321) grubuna aktarılmalıdır.

3

Hazır Değerler (10) grubu kalemlerini bilanço değerleri üzerinden toplayın.

45.000 + 40.000 + 85.000 - 15.000 + 15.000 = 170.000

TL

Hazır Değerler toplamı; Kasa + Alınan Çekler + Bankalar - Verilen Çekler + Diğer Hazır Değerler formülü ile bulunur.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunda Dönem Sonu Sınıflandırma ve Düzenleyici Hesapların Etkisi

İpuçları

1

Hazır değerler grubu 10 ile başlayan hesapları kapsar, ancak verilen çekler hesabının işaretine dikkat edin.

2

Özün önceliği kavramını hatırlayın; mizan tarihindeki vadesi gelmemiş çekler bilanço gününde hangi hesaba aktarılır?

3

Bilançodaki tutar için:

100 + (101 - vadeliler) + 102 - (103 - vadeliler) + 108

formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Verilen ve alınan çeklerin yıl sonunda senetlere aktarılmasının mali tabloların analizi (likidite oranları) üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 33Soru →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihinde banka hesapları ve nakit hareketleri ile ilgili yaptığı envanter çalışmaları sonucunda aşağıdaki durumlar tespit edilmiştir:

* İşletme lehine tahakkuk eden $2.400$ TL tutarındaki mevduat faizinin banka tarafından hesaba aktarıldığı ancak işletme kayıtlarına alınmadığı belirlenmiştir.
* İşletmenin satıcılara olan borcu için keşide ettiği (düzenlediği) $5.000$ TL'lik çekin henüz bankadan tahsil edilmediği görülmüştür.
* İşletmenin merkezinden şubesine gönderilen $3.500$ TL nakdin henüz şubeye ulaşmadığı tespit edilmiştir.

Bu bilgilere dayanarak yapılacak dönem sonu düzeltme kayıtları sonucunda, işletmenin "Hazır Değerler" grubu toplamındaki net değişim ne yönde olur?

2.400

TL artış

1.100

TL azalış

2.600

TL azalış

5.900

TL artış

900

TL artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2.400$ TL artış

Cevap

İşletmenin Hazır Değerler grubu toplamında

2.400

TL artış meydana gelir.

Mevduat faizi tahakkuku, bankadaki mevduat tutarını artıran bir işlem olduğu için

102

Bankalar hesabına borç kaydedilir ve bu durum Hazır Değerler grubunda net bir artış sağlar. Keşide edilen çekler zaten firma kayıtlarında

103

hesabında indirim olarak yer aldığı için bankanın henüz ödeme yapmaması firmada yeni bir kayıt gerektirmez. Yoldaki paralar ise Kasa hesabından çıkıp Diğer Hazır Değerler hesabına girdiği için grup içi bir değişimdir ve toplamı etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1

Mevduat faizi gelirinin kaydı

102

Bankalar hesabı

2.400

TL borçlandırılır,

642

Faiz Gelirleri hesabı alacaklandırılır.

Bankadaki artışın Hazır Değerler grubuna dahil edilmesi gerekir.

2

Keşide edilen çeklerin kontrolü

Herhangi bir düzeltme kaydı yapılmaz.

İşletme çeki düzenlediği anda

103

hesabına kaydetmiştir; bankanın henüz ödeme yapmamış olması işletme kayıtlarını değiştirmez.

3

Yoldaki paraların kaydı

108

Diğer Hazır Değerler (Yoldaki Paralar) borçlandırılır,

100

Kasa alacaklandırılır.

Gönderilen para hala işletme mülkiyetinde olduğundan Hazır Değerler grubu içinde sadece hesaplar arası yer değiştirme olur, grup toplamı değişmez.

4

Net değişimin hesaplanması

+2.400 + 0 + 0 = 2.400

TL artış.

Sadece mevduat faizi grup toplamını artıran bir unsurdur.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu ve Dönem Sonu Mutabakat İşlemleri

İpuçları

1

Hazır Değerler grubu

100

ile

108

arasındaki hesapları kapsar. Grup içi yer değiştirmeler toplamı etkilemez.

2

İşletmenin kestiği çekler zaten

103

hesabında kayıtlıdır. Bankanın henüz ödememiş olması işletmenin mizanını etkileyen bir durum değildir.

3

Sadece işletme kayıtlarında olmayan varlık girişlerini (faiz gibi) dikkate alarak grup toplamındaki değişimi hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda yabancı paralı kasa noksanının grup üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 34Soru →

Bir işletmenin $31.12.2026$ tarihli envanter çalışmaları sırasında tespit edilen bazı varlık kalemleri ve mizan bilgileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Kalemi / Varlık Adı	Tutar (TL)
100 Kasa	$60.000$
101 Alınan Çekler	$45.000$
102 Bankalar	$80.000$
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$30.000$
Kredi Kartı Slipleri	$15.000$
Posta Pulları	$2.000$
Vadesi Gelmiş Faiz Kuponları	$8.000$

İşletmede yapılan detaylı incelemede; alınan çeklerin $20.000$ TL'lik kısmının, verilen çeklerin ise $10.000$ TL'lik kısmının vadesinin $2027$ yılına ait olduğu (ileri vadeli) tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin $31.12.2026$ tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

145.000

160.000

170.000

180.000

210.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $170.000$

Cevap

İşletmenin bilançosundaki Hazır Değerler grubu toplamı

170.000

TL olmalıdır.

Doğru yanıt olan tutar, işletmenin nakit ve nakit benzeri varlıklarının bilanço günündeki gerçek değerini yansıtmaktadır. Bu hesaplamada 100 Kasa (

60.000

), dönem içi vadesi olan 101 Alınan Çekler (

25.000

), 102 Bankalar (

80.000

) ve 108 Diğer Hazır Değerler (

25.000

) kalemleri toplanmış; dönem içi vadesi olan 103 Verilen Çekler (

20.000

) tutarı ise düzenleyici hesap mantığıyla bu toplamdan düşülmüştür. İleri vadeli çeklerin gruptan arındırılması finansal tabloların dürüst sunumu için esastır.

Adım Adım Çözüm

1

101 Alınan Çekler hesabının bilançodaki net tutarını hesapla

45.000 - 20.000 = 25.000

TL

Özün önceliği kavramı gereği, vadesi izleyen yıla sarkan çekler bilançoda '121 Alacak Senetleri' hesabına aktarılır.

2

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının bilançodaki net tutarını hesapla

30.000 - 10.000 = 20.000

TL

Vadesi izleyen yıla sarkan verilen çekler bilançoda '321 Borç Senetleri' hesabına aktarılarak Hazır Değerler grubundan çıkarılır.

3

108 Diğer Hazır Değerler kalemlerinin toplamını belirle

15.000

(Slip) +

2.000

(Pul) +

8.000

(Kupon) =

25.000

TL

Kredi kartı slipleri, posta pulları ve vadesi gelmiş faiz kuponları THP gereği 108 nolu hesapta izlenir.

4

Grup toplamını (100+101+102-103+108) hesapla

60.000 + 25.000 + 80.000 - 20.000 + 25.000 = 170.000

TL

Hazır değerler grubundaki aktif karakterli hesaplar toplanır, düzenleyici pasif karakterli hesap (103) çıkarılır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunda Dönem Sonu Sınıflandırma ve Düzenleyici Hesapların Etkisi

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda 103 nolu hesabın yanındaki eksi (-) işaretinin işleyiş üzerindeki etkisini hatırlayın.

2

Bilanço günü itibarıyla vadesi dolmamış çekler, özün önceliği kavramı gereği senetli alacak veya borç olarak sınıflandırılmalıdır.

3

Grup toplamını hesaplarken Kasa + Alınan Çekler (güncel) + Bankalar - Verilen Çekler (güncel) + Diğer Hazır Değerler (Slipler, pullar ve kuponlar) formülünü uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Verilen çeklerin dönem sonunda borç senetlerine aktarılması sırasında yapılacak muhasebe kaydını (103 Borçlu, 321 Alacaklı) inceleyerek pasif karakterli hesapların bilanço sunumunu pekiştirin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 35Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında "100 Kasa" hesabının borç kalanı $110.000$ TL, "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)" hesabının alacak kalanı $15.000$ TL'dir. Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında şu hususlar tespit edilmiştir:

* Kasa mevcudunda $3.000$ ABD Doları ve $10.000$ TL nakit bulunmaktadır.
* Doların kayıt kuru $1$ USD = $32$ TL iken, dönem sonu değerleme kuru $1$ USD = $35$ TL olarak belirlenmiştir.
* $15.000$ TL tutarındaki verilen çeklerin $5.000$ TL'lik kısmının vadesi $2026$ yılına aittir.

Bu bilgilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak gösterilmelidir?

105.000

100.000

109.000

125.000

110.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 105.000

Cevap

Hazır değerler grubu toplamı

105.000

TL olmalıdır.

Hazır değerler grubu hesaplanırken, öncelikle yabancı paralı kasa mevcudu güncel kur üzerinden değerlenir ve kasa hesabının bilançodaki değeri fiili sayım sonucuna (

115.000

TL) eşitlenir. Ayrıca, '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabında yer alan tutarlardan vadesi ertesi yıla sarkanlar (

5.000

TL) gruptan çıkarılarak ticari borçlara aktarılır. Dolayısıyla grupta kalan net çek tutarı

10.000

TL'dir. Toplam hazır değerler ise

115.000 - 10.000 = 105.000

TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabının dönem sonu değerlemesini yapın.

3.000

USD

\times (35 - 32) = 9.000

TL Kambiyo Karı. Yeni defter değeri:

110.000 + 9.000 = 119.000

TL.

Yabancı paralar dönem sonunda güncel kur üzerinden değerlenmelidir.

2

Fiili kasa mevcudunu hesaplayın.

3.000

USD

\times 35 + 10.000

TL =

115.000

TL.

Bilançoda varlıklar fiili sayım değerleri ile temsil edilir.

3

Kasa sayım farkını tespit edin (Bilgi amaçlı).

119.000

(Defter) -

115.000

(Fiili) =

4.000

TL Sayım Noksanı.

Defter değeri ile fiili sayım arasındaki fark noksanlık olarak kaydedilir.

4

Verilen çeklerin bilanço değerini belirleyin.

15.000 - 5.000

(Vadeli) =

10.000

TL.

Özün önceliği kavramı gereği, vadesi izleyen yıla sarkan çekler bilançoda ticari borçlar altında (Borç Senetleri) sınıflandırılır.

5

Grup toplamını hesaplayın.

115.000

(Kasa) -

10.000

(Verilen Çekler) =

105.000

TL.

Hazır Değerler grubu toplamı, ilgili aktif hesapların borç kalanlarından düzenleyici hesapların (103 gibi) düşülmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Envanteri ve Özün Önceliği

Soru 36Soru →

İşletme, bir satıcıya olan $20.000$ TL tutarındaki ticari borcunu ödemek amacıyla bankadaki mevduat hesabına bağlı olarak bir çek düzenlemiş ve ilgili tarafa teslim etmiştir. Bu işlemin muhasebeleştirilmesinde alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

102 Bankalar

101 Alınan Çekler

321 Borç Senetleri

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

Cevap

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

İşletme kendi adına bir çek düzenleyip teslim ettiğinde, bu durum bankadaki mevduatı üzerinde bir yükümlülük oluşturur. Tekdüzen Hesap Planı kuralları gereği, bankadaki paradan yapılacak bu ödeme emri '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabının alacağına kaydedilerek muhasebeleştirilir. Bu hesap, bilançonun aktifinde yer alan ancak pasif karakterli (düzenleyici) bir hesaptır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin niteliğini analiz et

İşletme bir borç ödemesi için çek düzenlemiş ve teslim etmiştir.

Çek düzenlenmesi, bankadaki paradan gelecekte yapılacak bir ödemeyi temsil eder.

2

İlgili hesapları belirle

Borç azaldığı için '320 Satıcılar' borçlandırılır; ödeme emri verildiği için '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' alacaklandırılır.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre düzenlenen çekler 103 numaralı hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda yer alan verilen çeklerin muhasebeleştirilmesi

Tahmini Süre:45s

Soru 37Soru →

İşletme, elinde bulundurduğu ve vadesi dolmuş olan $3.000$ TL tutarındaki hisse senedi temettü kuponlarını tahsil edilmek üzere bankaya göndermiştir. Bu işlemin muhasebe kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

108 Diğer Hazır Değerler

110 Hisse Senetleri

640 İştiraklerden Temettü Gelirleri

102 Bankalar

100 Kasa

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 108 Diğer Hazır Değerler

Cevap

İşletmenin elindeki vadesi dolmuş temettü kuponları 108 Diğer Hazır Değerler hesabında izlenmelidir.

Hazır değerler grubu, işletmenin elindeki nakit para ile her an nakde çevrilebilecek varlıkları kapsar. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca; pullar, vadesi gelmiş tahvil faiz kuponları, hisse senedi temettü kuponları ve yoldaki paralar gibi kalemler 108 Diğer Hazır Değerler hesabında izlenir. Bu nedenle, vadesi dolmuş temettü kuponları tahsil edilmek üzere bankaya gönderildiğinde bu hesap borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

İşleme konu olan varlığın niteliğini belirlemek.

Vadesi dolmuş temettü kuponları, hazır değer niteliğindedir.

Hazır değerler grubu; nakit para, bankadaki mevduatlar ve vadesi gelmiş olup hemen nakde çevrilebilen kıymetleri kapsar.

2

Tekdüzen Hesap Planı'na göre uygun hesabı seçmek.

Vadesi gelmiş kuponlar (tahvil faizi veya temettü), pullar ve yoldaki paralar 108 Diğer Hazır Değerler hesabında takip edilir.

100, 101, 102 ve 103 hesaplarının kapsamına girmeyen ancak hazır değer niteliği taşıyan tüm kalemler bu hesapta toplanır.

3

Muhasebe kaydının yönünü belirlemek.

İlgili varlık hesabı (108) borçlandırılır.

Varlık hesaplarında meydana gelen artışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunda Sınıflandırma

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda 100, 101, 102 ve 103 dışında kalan özel kalemleri hatırlayın.

2

Vadesi dolmuş kuponlar, pullar ve kredi kartı slipleri genellikle aynı hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde işletmenin posta pulu veya damga pulu satın alması durumunda hangi hesabın kullanılacağını çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 38Soru →

İşletme, $31.12.2025$ tarihinde bankadaki vadesiz ticari mevduat hesabından, işletmenin bir başka bankada bulunan hesabına aktarılmak üzere $40.000$ TL tutarında EFT talimatı vermiştir. Dönem sonu banka ekstreleri incelendiğinde; paranın ilgili bankadan çıkış yaptığı, ancak karşı banka hesabına henüz ulaşmadığı (yolda olduğu) tespit edilmiştir. Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, dönem sonunda yapılması gereken düzeltme kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

100 Kasa Hesabı

101 Alınan Çekler Hesabı

108 Diğer Hazır Değerler Hesabı

102 Bankalar Hesabı

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları Hesabı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı

Cevap

Dönem sonunda yapılması gereken düzeltme kaydında borçlandırılacak hesap 108 Diğer Hazır Değerler hesabıdır.

İşletmenin banka hesapları arasındaki para transferlerinde, tutarın bir bankadan çıkıp diğerine henüz ulaşmadığı durumlar 'Yoldaki Paralar' olarak adlandırılır. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca bu tür varlıklar '108 Diğer Hazır Değerler' hesabının altında izlenir. Dönem sonunda banka mutabakatı yapılırken, kaydi bakiye ile fiili bakiyeyi eşitlemek için bu tutar 108 hesabına borç, 102 hesabına alacak kaydedilerek düzeltilir.

Adım Adım Çözüm

1

Paranın durumunu analiz etme

Para bankadan çıkmış ancak karşı hesaba henüz girmemiştir (Yoldaki Paralar).

Gerçekleşen ancak henüz sonuçlanmayan varlık hareketlerinin doğru sınıflandırılması gerekir.

2

Uygun muhasebe hesabını belirleme

Tekdüzen Hesap Planı'na göre yoldaki paralar '108 Diğer Hazır Değerler' hesabında takip edilir.

Hazır değerler grubundaki diğer kalemlerin (pul, kupon, yoldaki para vb.) izlendiği ana hesap budur.

3

Muhasebe kaydını oluşturma

108 Diğer Hazır Değerler Hesabı Borçlu (

40.000

TL), 102 Bankalar Hesabı Alacaklı (

40.000

TL).

Aktif karakterli bir hesabın artışı borç taraflı, azalışı ise alacak taraflı kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yoldaki Paralar (108)

İpuçları

1

Paranın bir yerden çıktığı ancak hedefe henüz varmadığı 'transit' durumları düşünün.

2

Hazır değerler grubunda (10), Kasa, Banka ve Çek dışında kalan likit varlıklar hangi hesapta toplanır?

3

Yoldaki paralar, vadesi gelmiş kuponlar ve kredi kartı slipleri aynı ana hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu 'vadesi gelmiş tahvil kuponları' veya 'kredi kartı slipleri' için de kurgulayarak 108 hesabının diğer kullanım alanlarını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Muhasebe kaydını kağıt üzerinde yaparak sağlamasını yapabilirsiniz: Borç tarafına 'henüz elimizde olmayan ama yolda olan varlığı', alacak tarafına ise 'azalan banka mevcudunu' yazmalısınız.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 39Soru →

İşletme, ticari yazışmalarında ve resmi belgelerinde kullanılmak üzere $800$ TL tutarında posta pulu ve damga pulunu nakit ödeyerek satın almıştır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu işlemin kaydedileceği yevmiye maddesinde borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

108 Diğer Hazır Değerler

100 Kasa

770 Genel Yönetim Giderleri

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

121 Alacak Senetleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 108 Diğer Hazır Değerler

Cevap

İşlem sonucunda posta ve damga pulları hazır değer niteliği taşıdığı için 108 Diğer Hazır Değerler hesabı borçlandırılmalıdır.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre posta pulları, damga pulları, vadesi gelmiş kuponlar ve yoldaki paralar gibi hazır değerler 108 Diğer Hazır Değerler hesabında takip edilir. İşletme bu pulları satın aldığında varlıklarında bir artış meydana geldiği için ilgili hesap borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Satın alınan varlığın niteliğini belirlemek.

Posta ve damga pulları 'Hazır Değerler' grubu içinde yer alan kalemlerdir.

İşletmenin elinde bulunan ve nakit gibi işlem gören veya kısa sürede nakde dönebilen pullar bu grupta sınıflandırılır.

2

Hesap planındaki karşılığını bulmak.

Bu tür kıymetler için kullanılan hesap 108 Diğer Hazır Değerler hesabıdır.

Kasa, banka veya çek hesaplarına girmeyen hazır değerler bu hesapta toplanır.

3

Yevmiye kaydını oluşturmak.

108 Diğer Hazır Değerler hesabı borçlu, ödeme nakit olduğu için 100 Kasa hesabı alacaklı kaydedilir.

Varlık artışları borç tarafına, varlık azalışları alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerlerin Kapsamı (108 Diğer Hazır Değerler)

İpuçları

1

Posta pulları ve damga pulları hangi muhasebe grubuna girer?

2

Hazır değerler (10 grubu) içinde, kasa ve banka dışında kalan likit değerler için hangi yardımcı hesap kullanılır?

3

Pullar satın alındığında bir varlık artışı olur; 108 kodlu hesabı borçlandırmayı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Vadesi gelmiş tahvil kuponlarının tahsili durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 40Soru →

İşletme, bir müşterisinden olan $15.000$ TL tutarındaki senetsiz ticari alacağına karşılık müşteri çekini tahsil amacıyla teslim almıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

101 Alınan Çekler

100 Kasa

102 Bankalar

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

121 Alacak Senetleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 101 Alınan Çekler

Cevap

Müşteriden çek teslim alındığında yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılması gereken hesap 101 Alınan Çekler hesabıdır.

İşletmenin ticari faaliyetleri kapsamında müşterilerinden teslim aldığı çekler, Tekdüzen Hesap Planı gereği '101 Alınan Çekler' hesabında izlenir. Aktif bir hesap olan bu hesaba, çek girişi olduğunda artış kuralı gereği borç kaydı yapılır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin niteliğini ve ilgili hesapları belirleme

Alacağın çekle tahsil edilmesi sonucunda 'Alınan Çekler' ve 'Alıcılar' hesapları etkilenmektedir.

Müşteriden (alıcıdan) bir varlık (çek) teslim alındığı için alacak azalırken hazır değerler artmaktadır.

2

Hesapların işleyiş kurallarını uygulama

101 Alınan Çekler (Aktif) hesabı artış nedeniyle borçlandırılır; 120 Alıcılar (Aktif) hesabı azalış nedeniyle alacaklandırılır.

Aktif karakterli hesaplarda meydana gelen artışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alınan çeklerin muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1

Müşteriden alınan değerin ne olduğuna odaklanın: Nakit mi, senet mi, yoksa çek mi?

2

Aktif bir varlık hesabı olan hazır değerlerdeki artışlar her zaman borç tarafına kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Bu çekin daha sonra bankaya tahsil için gönderilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Hazır Değerler

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar