Stoklar

155 soru

Soru 141Soru

Bir ticari işletmenin stok hareketlerine ilişkin dönem sonu mizan ve envanter bilgileri aşağıda sunulmuştur:

İşlemTutar (TL)
Dönem Başı Mal Stoku50.00050.000
Dönem İçi Alışlar120.000120.000
Alış Nakliye Giderleri4.0004.000
Alıştan İadeler8.0008.000
Alış iskontoları6.0006.000
Dönem Sonu Mal Stoku45.00045.000

İşletme aralıklı envanter yöntemini uyguladığına göre, dönem sonu itibarıyla Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) kaç TL olarak hesaplanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 115.000115.000

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) 115.000115.000 TL'dir.
Net alışlar hesaplanırken Brüt Alışlara (120.000120.000 TL) nakliye giderleri (4.0004.000 TL) eklenmiş, iadeler (8.0008.000 TL) ve iskontolar (6.0006.000 TL) düşülerek 110.000110.000 TL sonucuna ulaşılmıştır. Bu tutara Dönem Başı Stok (50.00050.000 TL) eklendiğinde Satışa Hazır Mal Maliyeti 160.000160.000 TL olur. Dönem Sonu Stok (45.00045.000 TL) bu toplamdan çıkarıldığında ise maliyet 115.000115.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Net Alışların hesaplanması
120.000+4.0008.0006.000=110.000120.000 + 4.000 - 8.000 - 6.000 = 110.000 TL
Alış maliyetine alış giderleri eklenir; alıştan iadeler ve iskontolar ise maliyetten düşülür.
2
Satışa Hazır Mal Maliyetinin hesaplanması
50.000+110.000=160.00050.000 + 110.000 = 160.000 TL
Dönem başı stok ile dönem içi net alışların toplamı, işletmenin dönem boyunca satabileceği toplam mal mevcudunu verir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) bulunması
160.00045.000=115.000160.000 - 45.000 = 115.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde, satışa hazır mal maliyetinden dönem sonu fiili stok mevcudu çıkarılarak satılan malların maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM; Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok formülüyle hesaplanır.

İpuçları

1
Öncelikle '153 Ticari Mallar' hesabının dönem sonu mizan bakiyesini (Satışa Hazır Mal Maliyeti) bulmalısınız.
2
Net alış tutarını hesaplarken nakliye giderlerini eklemeyi, iade ve iskontoları çıkarmayı unutmayın.
3
STMM = (Dönem Başı Stok + Dönem İçi Alışlar + Alış Giderleri - Alış İadeleri - Alış İskontoları) - Dönem Sonu Stok

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle aralıksız envanter yöntemi kullanılsaydı ve dönem içinde satış yapılsaydı, her satış anında maliyet kaydı yapılması gerekeceğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 142Soru

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin stok hareketlerine ilişkin veriler şöyledir:

İşlemMiktar (Adet)Birim Maliyet (TL)
Dönem Başı Stok2.0002.0001010
1. Alış3.0003.0001212
Alış İadesi (1. Alıştan)5005001212
2. Alış2.5002.5001414

Dönem sonunda yapılan fiziki sayımda depoda 2.0002.000 adet mal bulunduğu tespit edilmiştir.

İşletme stok değerlemesinde FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) yöntemini kullandığına göre, Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 57.00057.000

Cevap

57.00057.000 TL tutarındaki seçenek doğrudur.
FIFO yöntemi uygulandığında, dönem sonu stokta kalan 2.0002.000 adet malın en son alınan 2.5002.500 adetlik kafileden (birim maliyeti 1414 TL olan) kaldığı kabul edilir. Bu durumda dönem sonu stok değeri 2.000×14=28.0002.000 \times 14 = 28.000 TL olur. İşletmenin elindeki toplam mal maliyeti ise dönem başı stok (20.00020.000 TL), net 1. alış (30.00030.000 TL) ve 2. alış (35.00035.000 TL) toplamı olan 85.00085.000 TL'dir. Aradaki fark olan 57.00057.000 TL satılan malların maliyetini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam satılabilir mal miktarını ve net maliyetini hesaplayınız.
Miktar: 2.000+(3.000500)+2.500=7.0002.000 + (3.000 - 500) + 2.500 = 7.000 adet. Maliyet: (2.000×10)+(2.500×12)+(2.500×14)=20.000+30.000+35.000=85.000(2.000 \times 10) + (2.500 \times 12) + (2.500 \times 14) = 20.000 + 30.000 + 35.000 = 85.000 TL.
STMM hesaplaması için öncelikle eldeki tüm malların toplam maliyeti bulunmalıdır.
2
FIFO yöntemine göre dönem sonu stok değerini hesaplayınız.
2.0002.000 adet ×14\times 14 TL = 28.00028.000 TL.
FIFO yönteminde depoda kalan malların en son satın alınan mallardan (2. alış kafilesi) olduğu varsayılır.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) formülünü uygulayınız.
85.00085.000 TL (Toplam) - 28.00028.000 TL (Kalan) = 57.00057.000 TL.
Aralıklı envanter sisteminde STMM, satılabilir mal maliyetinden dönem sonu stok değerinin çıkarılmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanter ve FIFO Yöntemi

İpuçları

1
Önce işletmenin elindeki toplam 'Satılabilir Mal Maliyeti'ni, iadeleri dikkate alarak hesaplayın.
2
FIFO yönteminde kalan stok, en son alınan mallardan oluşur. 2.0002.000 adetlik stoğu en güncel maliyetle değerleyin.
3
STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle 'Ağırlıklı Ortalama Maliyet' yöntemini kullanarak STMM hesaplaması yapmayı deneyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 143Soru

Aralıksız envanter yöntemini benimseyen bir ticari işletmenin dönem başı stok bilgileri ve dönem içindeki stok hareketleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlemMiktar (Adet)Birim Fiyat / Tutar (TL)
Dönem Başı Stok1.0001.0004040
Ticari Mal Alışı2.0002.0006060
Alışla İlgili Nakliye Gideri-10.00010.000
Alış İadesi (Son Alıştan)500500-

İşletme stok değerleme yöntemi olarak Hareketli Ortalama Maliyet yöntemini kullandığına göre, dönem içinde yapılan 1.5001.500 adetlik satışın maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 84.00084.000

Cevap

Satılan ticari malların maliyeti (STMM) 84.00084.000 TL olarak hesaplanır.
Doğru yanıt olan 84.00084.000 TL, işletmenin sahip olduğu tüm stokların toplam maliyetinin (140.000140.000 TL) mevcut stok miktarına (2.5002.500 adet) bölünmesiyle elde edilen 5656 TL'lik birim maliyetin, satılan 1.5001.500 adet ile çarpılması sonucu elde edilmiştir. Bu hesaplamada nakliye gideri maliyete eklenmiş, iade edilen malların sadece alış bedeli (30.00030.000 TL) toplam maliyetten düşülmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem başı stok ve alış tutarlarının belirlenmesi
Dönem Başı Stok: 1.000×40=40.0001.000 \times 40 = 40.000 TL; Mal Alışı: 2.000×60=120.0002.000 \times 60 = 120.000 TL
Stokların toplam maliyetini bulmak için başlangıç değerleri ve alış bedelleri netleştirilmelidir.
2
Alış giderinin maliyete eklenmesi ve iadenin düşülmesi
Net Maliyet: 40.000+120.000+10.000(Nakliye)30.000(I˙ade:500×60)=140.00040.000 + 120.000 + 10.000 (Nakliye) - 30.000 (İade: 500 \times 60) = 140.000 TL
Ticari malların maliyet bedeline alışla ilgili giderler eklenirken, alış iadeleri maliyetten düşülür.
3
Hareketli ortalama birim maliyetin hesaplanması
Kalan Miktar: 1.000+2.000500=2.5001.000 + 2.000 - 500 = 2.500 adet; Birim Maliyet: 140.000/2.500=56140.000 / 2.500 = 56 TL
Aralıksız envanter sisteminde her hareket sonrası veya satış anında birim maliyet güncellenir.
4
Satış maliyetinin (STMM) bulunması
1.500×56=84.0001.500 \times 56 = 84.000 TL
Satılan miktarın en güncel ortalama maliyetle çarpılmasıyla satışın maliyet kaydı yapılır.

Anahtar Kavram

Aralıksız envanter sisteminde hareketli ortalama maliyet yöntemi kullanıldığında, nakliye giderleri stok maliyetine dahil edilir ve iadeler birim maliyeti etkiler.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle FIFO yöntemi kullanıldığında STMM'nin nasıl değişeceğini hesaplayarak yöntemler arası farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 144Soru

Bir işletme, maliyet bedeli 120.000120.000 TL olan ticari mallarının piyasa değerinin 95.00095.000 TL'ye düştüğünü tespit etmiştir. İşletme, değer düşüklüğüne uğrayan bu malları ana stoklarından fiziksel olarak ayırmış ve tamamı için karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, değer düşüklüğü tespiti ve karşılık ayrılması aşamasında yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 157 DİĞER STOKLAR 120.000120.000 (B), 153 TİCARİ MALLAR 120.000120.000 (A) ve 654 KARŞILIK GİDERLERİ 25.00025.000 (B), 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 25.00025.000 (A)

Cevap

Değer düşüklüğüne uğrayan malların 157 Diğer Stoklar hesabına aktarılması ve maliyet ile piyasa değeri arasındaki 25.00025.000 TL fark için 654 Karşılık Giderleri borçlu, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı alacaklı olacak şekilde kayıt yapılması gerekir.
Doğru seçenek, değer düşüklüğü tespiti yapıldığında stokların 'Diğer Stoklar' hesabına aktarıldığı ve maliyet ile piyasa değeri arasındaki fark olan 25.00025.000 TL için 'Karşılık Giderleri' borçlandırılıp 'Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' alacaklandırıldığı kayıttır. Bu işlem, hem maliyet esası hem de ihtiyatlılık kavramına tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların ana depodan ayrılmasını kaydedin.
153 Ticari Mallar hesabı alacaklandırılarak 120.000120.000 TL tutar 157 Diğer Stoklar hesabının borcuna aktarılır.
Değeri düşen ve fiziksel olarak ayrılan stoklar Tekdüzen Hesap Planı gereği Diğer Stoklar hesabında izlenir.
2
Değer düşüklüğü tutarını hesaplayın.
120.000120.000 (Maliyet) - 95.00095.000 (Piyasa Değeri) = 25.00025.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği stoklar maliyet veya piyasa değerinden düşük olanı ile değerlenir.
3
Karşılık kaydını yapın.
654 Karşılık Giderleri hesabına 25.00025.000 TL borç, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabına 25.00025.000 TL alacak kaydedilir.
Muhtemel değer kayıpları için karşılık ayrılarak dönem gideri yazılır.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı ve Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı

İpuçları

1
Malların piyasa değeri, maliyetinin altına düştüğünde hangi muhasebe temel kavramını hatırlamalısınız?
2
Fiziksel olarak ayrılan mallar için hangi stok alt hesabı kullanılır?
3
Karşılık tutarı her zaman maliyet bedeli ile piyasa değeri arasındaki farktır (120.00095.000120.000 - 95.000).

Daha Fazla Pratik

Stoklardaki değer düşüklüğünün ileride ortadan kalkması durumunda yapılacak iptal kaydı (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar) üzerine çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 145Soru

İşletme, satın aldığı ticari malların işletmeye getirilmesi ve ambara girişi için 1.2001.200 TL tutarında nakliye bedelini nakit olarak ödemiştir. (KDV ihmal edilecektir.)

Muhasebenin temel kavramlarından "Maliyet Esası" uyarınca, bu harcamanın kaydedileceği hesap ve kayıt yönü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar hesabının borcuna

Cevap

Maliyet esası kavramı uyarınca, mal alışıyla ilgili nakliye giderleri 153 Ticari Mallar hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Muhasebenin temel kavramlarından Maliyet Esası gereğince, ticari malların satın alınıp işletme ambarına girene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar (nakliye, gümrük vergileri, sigorta, komisyonlar vb.) malın maliyetine eklenir. Bu nedenle, alışla ilgili nakliye bedeli 153 Ticari Mallar hesabının borç tarafına kaydedilerek malın maliyeti artırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini belirlemek
Giderin malın alımı ve işletmeye getirilmesiyle ilgili olduğu tespit edildi.
Muhasebede giderlerin hangi aşamada (alış, üretim, satış) gerçekleştiği kayıt yöntemini belirler.
2
Maliyet esası kavramını uygulamak
Nakliye bedelinin malın maliyetine eklenmesi gerektiği anlaşıldı.
Maliyet esası gereği; varlığın iktisap edilmesi için yapılan ödemeler maliyete dahil edilir.
3
Yevmiye kaydını oluşturmak
153 Ticari Mallar hesabına borç, 100 Kasa hesabına alacak kaydı yapılır.
Stok değerindeki artış aktif hesabın borcuna, nakit azalışı ise aktif hesabın alacağına yazılır.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası ve Stok Alış Giderleri

İpuçları

1
Malın işletmeye getirilmesi için yapılan harcamalar malın değerini artırır mı yoksa doğrudan bir gider midir?
2
Maliyet esası kavramına göre, bir varlığın ambarınıza girene kadar yapılan tüm masrafları onun maliyetine eklemeniz gerekir.

Daha Fazla Pratik

Stokların satışına ilişkin nakliye giderlerinin (760 hesabı) muhasebeleştirilmesi konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 146Soru

Stok hareketlerini "aralıksız (sürekli) envanter" yöntemine göre izleyen bir işletme, maliyet bedeli 18.00018.000 TL olan ticari malları 30.00030.000 TL + %20\%20 KDV bedelle veresiye satmıştır. Bu satış işleminin ardından işletmenin yapması gereken "maliyet kaydı" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "153153 Ticari Mallar" hesabı 18.00018.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Sürekli envanter yönteminde satış sonrası yapılan maliyet kaydında, maliyet bedeli olan 18.00018.000 TL tutarında "153153 Ticari Mallar" hesabı alacaklandırılır.
Aralıksız (sürekli) envanter yönteminde, her satış işleminin ardından eş zamanlı olarak maliyet kaydı yapılır. Bu kaydın amacı, satılan malların stoklardan çıkışını ve buna bağlı oluşan gideri belgelemektir. Maliyet bedeli olan 18.00018.000 TL tutarında gider artışı için "621621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabı borçlandırılırken, stok azalışı için "153153 Ticari Mallar" hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Satışın maliyet tutarını belirle.
18.00018.000 TL
Maliyet kaydı her zaman maliyet bedeli üzerinden yapılır.
2
Aralıksız envanter yönteminde maliyet kaydı mantığını uygula.
Borç: 621621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti, Alacak: 153153 Ticari Mallar
Varlık azalışı alacağa, gider artışı borca kaydedilir.
3
Seçeneklerdeki hesap ve tutar eşleşmesini kontrol et.
153153 hesabının 18.00018.000 TL alacaklandırılması.
Maliyet kaydında stok çıkışı doğru tutar ve yönle ifade edilmiştir.

Anahtar Kavram

Aralıksız Envanter Yönteminde Satış Maliyeti Kaydı

Daha Fazla Pratik

Aynı işlemin aralıklı envanter yöntemine göre nasıl kaydedildiğini düşünerek aradaki farkı pekiştirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 147Soru

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları kapsamında yapılan fiili sayım sonucunda, ambardaki ticari mal mevcudunun 92.00092.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Aynı tarihte düzenlenen genel geçici mizanda "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanının 88.50088.500 TL olduğu görülmüştür. Aradaki farkın nedeni o an belirlenememiş ve araştırılmak üzere ilgili hesaba aktarılmıştır.

Buna göre, farkın tespiti anında yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "153 Ticari Mallar" hesabı 3.5003.500 TL borçlandırılır; "397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları" hesabı 3.5003.500 TL alacaklandırılır.

Cevap

Fiili sayım tutarı (92.00092.000 TL), kayıtlı tutardan (88.50088.500 TL) fazla olduğu için "153 Ticari Mallar" hesabı borçlandırılarak "397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları" hesabı alacaklandırılır.
İşletmenin fiili stok mevcudunun kayıtlı stok mevcudundan fazla olması durumuna 'Stok Sayım Fazlası' denir. Bu durumda, kayıtlardaki stok tutarını gerçek seviyesine getirmek için '153 Ticari Mallar' hesabı 3.5003.500 TL borçlandırılır. Farkın nedeni o an bilinmediği için bu tutar araştırılmak üzere '397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Fiili ve kaydi envanter arasındaki farkı hesapla.
92.00088.500=3.50092.000 - 88.500 = 3.500 TL.
Ambardaki gerçek mevcudun kayıtlardan ne kadar farklı olduğunu belirlemek için.
2
Farkın niteliğini belirle (Noksan mı, Fazla mı?).
92.000>88.50092.000 > 88.500 olduğu için Sayım Fazlası.
Fiili stokun kaydi stoktan büyük olması durumuna 'Sayım Fazlası' denir.
3
Muhasebe kaydını gerçekleştir.
153 Ticari Mallar (Borç) 3.5003.500 / 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları (Alacak) 3.5003.500.
Kayıtlarda eksik görünen stok tutarını artırmak için varlık hesabı borçlandırılır, neden araştırılacağı için geçici pasif karakterli hesap alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Stok Sayım ve Tesellüm Fazlaları

İpuçları

1
Önce ambardaki gerçek tutar ile defterdeki tutar arasındaki farkın yönünü belirleyin: Stoklar olması gerekenden fazla mı yoksa eksik mi?

Daha Fazla Pratik

Farkın nedeni sonradan bulunursa (örneğin bir alım kaydının unutulduğu anlaşılırsa) yapılacak düzeltme kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 148Soru

İşletme, aralıksız envanter yöntemini kullanmaktadır. Daha önce veresiye olarak satın aldığı 15.00015.000 TL tutarındaki ticari malların borcunu vadesinden önce ödediği için satıcı işletme tarafından kendisine 1.0001.000 TL tutarında "kasa iskontosu" uygulanmıştır.

Buna göre, yapılan bu iskonto işlemi için işletmenin yapacağı muhasebe kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar

Cevap

Aralıksız envanter yönteminde yapılan alış iskontoları doğrudan 153 Ticari Mallar hesabının alacağına kaydedilir.
Doğru yanıt olan hesap, aralıksız envanter yönteminin temel işleyiş kuralı gereği seçilmiştir. Bu yöntemde stoklara ilişkin her türlü artış (alış, nakliye vb.) stok hesabının borcuna; her türlü azalış (satış maliyeti, iade, iskonto vb.) ise doğrudan stok hesabının alacağına kaydedilerek envanterin güncel kalması sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Daha önce yapılan bir alış işlemi için nakit ödeme sırasında sağlanan bir iskonto (alış iskontosu) söz konusudur.
Alış iskontoları, malın işletmeye olan maliyet bedelini doğrudan etkileyen bir unsurdur.
2
Envanter yöntemi kurallarını uygulama
Aralıksız (sürekli) envanter yönteminde stok giriş-çıkışları ve maliyet değişimleri anlık olarak izlenir.
Bu yöntemde malın maliyetini azaltan iade ve iskonto gibi işlemler doğrudan stok hesabı üzerinden yürütülür.
3
Muhasebe kaydını oluşturma
Borç ödemesi nedeniyle 320 Satıcılar hesabı borçlandırılırken, maliyet azalışı için 153 Ticari Mallar hesabı alacaklandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre aralıksız envanterde stok maliyetini düşüren her türlü işlem ilgili aktif hesabın alacağına yazılır.

Anahtar Kavram

Aralıksız Envanter Yönteminde Alış İskontoları

Daha Fazla Pratik

Aralıklı envanter yönteminde alış iskontolarının doğrudan 153 hesabın içinde takip edildiğini (veya yardımcı hesaplarda izlendiğini) ancak dönem sonu STMM hesaplamasında dikkate alındığını hatırlayınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 149Soru

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında stoklarında bulunan ticari mallara ilişkin tespit ettiği veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Stok KalemiMaliyet BedeliPiyasa DeğeriTahmini Satış Gideri
A Grubu Mallar160.000160.000 TL175.000175.000 TL5.0005.000 TL
B Grubu Mallar60.00060.000 TL45.00045.000 TL3.0003.000 TL

Buna göre, işletmenin ihtiyatlılık kavramı gereği ayırması gereken toplam "Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18.00018.000

Cevap

İşletmenin ayırması gereken toplam karşılık tutarı 18.00018.000 TL'dir.
Doğru hesaplamada, A grubu malların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin üzerinde olduğu için bir değer düşüklüğü söz konusu değildir. Ancak B grubu malların maliyeti (60.00060.000 TL), net gerçekleşebilir değerinden (42.00042.000 TL) yüksek olduğu için aradaki 18.00018.000 TL'lik fark kadar karşılık ayrılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
A Grubu mallar için Net Gerçekleşebilir Değerin hesaplanması
175.0005.000=170.000175.000 - 5.000 = 170.000 TL
Net Gerçekleşebilir Değer, piyasa değerinden tahmini satış giderlerinin düşülmesiyle bulunur.
2
B Grubu mallar için Net Gerçekleşebilir Değerin hesaplanması
45.0003.000=42.00045.000 - 3.000 = 42.000 TL
Stok değer düşüklüğü her bir kalem veya grup için ayrı hesaplanmalıdır.
3
Maliyet bedeli ile Net Gerçekleşebilir Değerin karşılaştırılması
A Grubu: 160.000<170.000160.000 < 170.000 (Değer artışı), B Grubu: 60.000>42.00060.000 > 42.000 (Değer düşüşü)
Muhasebe ilkelerine göre stoklar maliyet veya piyasa değerinden (net gerçekleşebilir değer) düşük olanı ile değerlenir.
4
Karşılık tutarının belirlenmesi
A Grubu için 00 TL, B Grubu için 60.00042.000=18.00060.000 - 42.000 = 18.000 TL. Toplam: 18.00018.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği gerçekleşmemiş değer artışları (kârlar) kaydedilmezken, muhtemel değer azalışları (zararlar) için karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Stoklarda değerleme: Maliyet veya Net Gerçekleşebilir Değerden düşük olanı ile değerleme prensibi.

İpuçları

1
Stoklarda değerleme yapılırken 'maliyet bedeli' ile 'net gerçekleşebilir değer' karşılaştırılır.
2
Net gerçekleşebilir değer; tahmini satış fiyatından (piyasa değerinden), tahmini satış giderlerinin düşülmesiyle hesaplanır.
3
İhtiyatlılık kavramı gereği, bir stok grubundaki değer artışı, diğerindeki değer düşüklüğünü kapatmak için kullanılamaz.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrıldığında yapılacak olan yevmiye kaydını ve kullanılan '654 Karşılık Giderleri' hesabını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 150Soru

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre izlemektedir. Dönem içinde stoklarla ilgili gerçekleşen işlemler şu şekildedir:

* 120.000120.000 TL + %20\%20 KDV tutarında ticari mal veresiye (kredili) olarak satın alınmış, malın işletmeye nakliyesi için 6.0006.000 TL + %20\%20 KDV nakit ödenmiştir.
* Satın alınan malların 20.00020.000 TL'lik kısmı (fatura bedeli üzerinden) işletme tarafından satıcıya iade edilmiştir.
* Dönem sonunda yapılan envanterde stokların fiziki olarak tam olduğu görülmüş; ancak piyasa değerinin 90.00090.000 TL'ye düştüğü tespit edilerek gerekli karşılık ayrılmıştır.
* İzleyen dönemde söz konusu malların tamamı 115.000115.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin satılmıştır.

Bu bilgilere göre, malların satıldığı dönemde yapılacak muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 16.00016.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Satışın yapıldığı dönemde, daha önce ayrılan 16.00016.000 TL tutarındaki karşılık '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabı borçlandırılarak ve '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı alacaklandırılarak kapatılmalıdır.
İşletme malları sattığında, bu mallar için daha önce ayrılmış olan karşılık 'konusu kalmayan' hale gelir. Bu nedenle '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabı borçlandırılarak kapatılırken, karşılık tutarı olan 16.00016.000 TL '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilir. Satış maliyeti ise malın orijinal kayıtlı değeri olan 106.000106.000 TL üzerinden '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabına borç kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın toplam maliyetini hesaplayınız.
120.000120.000 (Fatura) + 6.0006.000 (Nakliye) = 126.000126.000 TL
TMS ve VUK gereği malın elde edilmesi için katlanılan nakliye, sigorta vb. giderler stok maliyetine eklenir.
2
İade sonrası net stok maliyetini bulunuz.
126.00020.000=106.000126.000 - 20.000 = 106.000 TL
Alış iadeleri stok maliyetini doğrudan (veya 153 alacağına kayıtla) azaltır.
3
Dönem sonunda ayrılan karşılık tutarını hesaplayınız.
106.000106.000 (Maliyet) - 90.00090.000 (Piyasa Değeri) = 16.00016.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, stokların değerinde meydana gelen düşüşler için karşılık ayrılır.
4
Satış anındaki maliyet ve karşılık iptal kayıtlarını belirleyiniz.
STMM: 106.000106.000 TL; Karşılık İptali: 16.00016.000 TL
Aralıksız envanterde satışla birlikte maliyet kaydı yapılır ve ilgili stok birimi için ayrılmış olan karşılık hesabı kapatılır.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı ve Aralıksız Envanter Kayıt Düzeni

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılmış bir malın bir kısmının satılması durumunda karşılık iptalinin nasıl yapılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 151Soru

İşletme, stok hareketlerini aralıksız (sürekli) envanter yöntemine göre takip etmektedir. İşletmenin gerçekleştirdiği bir ticari mal satışı sonrasında, satış bedeline ilişkin kaydın yanı sıra satılan malların maliyet bedelinin de muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

Buna göre, satış işlemiyle eş zamanlı olarak yapılan maliyet kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti

Cevap

Satış işlemiyle eş zamanlı olarak yapılan maliyet kaydında '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabı borçlandırılır.
Aralıksız envanter yönteminde, her satış işleminin ardından malın çıkışı ve maliyeti eş zamanlı olarak kaydedilir. Bu kayıtta, satılan malların maliyet bedeli kadar '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabı borçlandırılırken, '153 Ticari Mallar' hesabı alacaklandırılarak stoklardan düşülür.

Adım Adım Çözüm

1
Kullanılan envanter yöntemini belirle.
İşletme aralıksız (sürekli) envanter yöntemini kullanmaktadır.
Aralıksız envanter yönteminde her satıştan sonra maliyet kaydı yapılması zorunludur.
2
Maliyet kaydının borçlu ve alacaklı taraflarını belirle.
621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti (Borçlu) / 153 Ticari Mallar (Alacaklı)
Satılan malın maliyeti bir gider unsuru olarak borçlandırılırken, aktiften çıkan mal varlıktaki azalış nedeniyle alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Aralıksız Envanter Yöntemi ve Maliyet Kaydı
Soru 152Soru

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletme, daha önce veresiye olarak satın aldığı 40.00040.000 TL tutarındaki (%20\%20 KDV hariç) ticari mallar için, borcun vadesinden önce ödenmesi nedeniyle satıcıdan %10\%10 oranında nakit iskontosu almıştır. Buna göre, işletmenin yapacağı iskonto kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153153 Ticari Mallar hesabı 4.0004.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

İşletmenin aldığı nakit iskontosu, aralıklı envanter yöntemi gereği '153 Ticari Mallar' hesabının alacağına 4.0004.000 TL olarak kaydedilmelidir.
Aralıklı envanter yönteminde, dönem içinde satın alınan mallarla ilgili yapılan tüm iade ve iskontolar doğrudan '153 Ticari Mallar' hesabının alacağına kaydedilir. Bu işlem sonucunda malın maliyeti düşürülmüş olur. Soru örneğinde 40.00040.000 TL'lik malın %10\%10 iskontosu olan 4.0004.000 TL, bu hesabın alacağına yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarının hesaplanması
40.000×%10=4.00040.000 \times \%10 = 4.000 TL
Net mal bedeli üzerinden satıcının yaptığı indirim oranına göre tutar belirlenir.
2
İskontoya isabet eden KDV tutarının hesaplanması
4.000×%20=8004.000 \times \%20 = 800 TL
Alış iskontosu yapıldığında, daha önce indirilen KDV'nin bu kısma isabet eden tutarı düzeltilmelidir.
3
Muhasebe kayıt mantığının kurulması
320 Satıcılar (Borç) 4.8004.800 / 153 Ticari Mallar (Alacak) 4.0004.000, 391 Hesaplanan KDV (Alacak) 800800
Aralıklı envanter yönteminde alış iadeleri ve iskontoları 153 Ticari Mallar hesabının alacağına kaydedilir. KDV düzeltmesi ise 391 Hesaplanan KDV hesabının alacağına yazılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanter Yönteminde Alış İskontosu Kaydı

İpuçları

1
Aralıklı envanter yönteminde alış iade ve iskontolarının hangi hesaba kaydedildiğini hatırlayın.
2
Alış iskontosu mal maliyetini azaltır; aktif karakterli bir hesapta azalış hangi tarafa kaydedilir?
3
İskonto tutarı üzerinden hesaplanacak KDV düzeltmesi için '391 Hesaplanan KDV' hesabının alacak tarafı kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Aralıksız envanter yönteminde alış iskontosu kaydının nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 153Soru

İşletme faaliyetlerinde aralıksız envanter yöntemini benimseyen bir kurum, maliyet bedeli 60.00060.000 TL olan ticari malları %20\%20 KDV hariç 80.00080.000 TL bedelle kredili olarak satmıştır. Satıştan bir hafta sonra, söz konusu malların %20\%20'lik kısmının ticari evsafına uygun olmadığı gerekçesiyle müşteri tarafından iade edildiği tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin iade aldığı mallar için yapması gereken stok maliyet kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılır, 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı 12.00012.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

153 Ticari Mallar hesabının 12.00012.000 TL borçlandırıldığı ve 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabının 12.00012.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Aralıksız envanter yönteminde, her satış işleminde eş zamanlı olarak maliyet kaydı (621 Borç / 153 Alacak) yapılır. Satıştan iade gerçekleştiğinde, bu maliyet kaydının tam tersi yapılarak mallar maliyet bedeli üzerinden stoklara geri alınır. İşletmenin sattığı malların maliyeti 60.00060.000 TL olduğuna göre, %20\%20'lik iadenin maliyet karşılığı 12.00012.000 TL'dir. Bu tutar 153 Ticari Mallar hesabının borcuna, 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan malların toplam maliyetini belirle.
60.00060.000 TL
Maliyet kaydı için satış bedeli değil, işletmeden çıkan malların kayıtlı değeri esas alınır.
2
İade edilen kısmın maliyet bedelini hesapla.
60.000×%20=12.00060.000 \times \%20 = 12.000 TL
Müşterinin iade ettiği %20'lik oranın, toplam maliyete uygulanması gerekir.
3
Muhasebe kaydını oluştur.
153 Ticari Mallar (Borçlu) / 621 STMM (Alacaklı)
Aralıksız envanterde mallar depoya geri döndüğü için 153 hesabı artırılırken, daha önce gider yazılan 621 hesabı azaltılır.

Anahtar Kavram

Aralıksız Envanter Yönteminde Satıştan İade Maliyet Kaydı

İpuçları

1
Aralıksız envanterde satış yapıldığında iki kayıt yapılır: biri satış bedeliyle hasılat kaydı, diğeri maliyet bedeliyle stok çıkış kaydı.
2
İade işleminde, satış anında yapılan maliyet kaydının (621 Borç / 153 Alacak) tam tersini düşünmelisiniz.
3
İade edilen malların maliyetini bulmak için 60.00060.000 TL'nin %20\%20'sini hesaplayın ve bu tutarı stoklara giriş olarak kaydedin.

Daha Fazla Pratik

Aralıklı envanter yöntemi kullanılsaydı satıştan iade durumunda maliyet kaydı yapılıp yapılmayacağını düşününüz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 154Soru

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletme, dönem içerisinde brüt 50.00050.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır. Bu alımla ilgili olarak işletme tarafından 2.0002.000 TL nakliye bedeli nakit olarak ödenmiş, daha sonra satın alınan malların 3.0003.000 TL'lik kısmı kalite standartlarına uymadığı gerekçesiyle iade edilmiş ve satıcı firma işletmeye 1.0001.000 TL tutarında alış iskontosu uygulamıştır.

Buna göre, işletmenin bu dönemdeki net alış maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 48.000

Cevap

İşletmenin net alış maliyeti 48.00048.000 TL'dir.
Net alış maliyeti hesaplanırken temel kural; alış bedeli ile alış giderlerinin (nakliye, sigorta vb.) toplanması, bu toplamdan ise alış iadeleri ve alış iskontolarının çıkarılmasıdır. İşlem: 50.000(Alıs\c)+2.000(Nakliye)3.000(I˙ade)1.000(I˙skonto)=48.00050.000 (Alış) + 2.000 (Nakliye) - 3.000 (İade) - 1.000 (İskonto) = 48.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari malın brüt alış bedelini tespit edin.
Alış Bedeli = 50.00050.000 TL
Hesaplamanın başlangıç noktası malın fatura bedelidir.
2
Alışla ilgili katlanılan nakliye giderini alış bedeline ekleyin.
50.000+2.000=52.00050.000 + 2.000 = 52.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe ilkeleri gereği alış giderleri stok maliyetine eklenir.
3
Alış iadelerini ve alış iskontolarını toplam tutardan düşerek net alış maliyetini hesaplayın.
52.0003.0001.000=48.00052.000 - 3.000 - 1.000 = 48.000 TL
Alış iadeleri ve iskontoları malın maliyetini azaltan unsurlardır.

Anahtar Kavram

Ticari Mallar Hesabı Maliyet Ölçümü

Daha Fazla Pratik

Net alış maliyeti hesaplandıktan sonra, dönem sonu stokları da verilerek Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) hesaplaması çalışılabilir.

Alternatif Yöntem

Büyük defter (T-cetveli) üzerinden 153 Ticari Mallar hesabının borç ve alacak kayıtlarını takip ederek de aynıuca ulaşılabilir: Borç tarafına alış ve nakliye (50.000+2.000=52.00050.000 + 2.000 = 52.000), alacak tarafına iade ve iskonto (3.000+1.000=4.0003.000 + 1.000 = 4.000) yazılarak fark alınır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 155Soru

Aralıksız envanter yöntemini uygulayan bir işletme, 40.00040.000 TL + %20\%20 KDV tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Söz konusu malların işletme deposuna taşınması için 2.0002.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki nakliye gideri nakit olarak ödenmiştir. Satın alınan malların 14\frac{1}{4}'ü, istenilen şartları taşımadığı gerekçesiyle satıcıya iade edilmiştir. İşletme, stokta kalan malların tamamını %50\%50 kâr marjı ekleyerek kredili olarak satmıştır.

Buna göre, satış işlemine ilişkin yapılacak maliyet kaydında "153 Ticari Mallar" hesabının alacağına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 32.00032.000

Cevap

Satış işleminin maliyet kaydında 153 Ticari Mallar hesabına yapılacak alacak kaydı tutarı 32.00032.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, işletmenin başlangıçtaki 40.00040.000 TL'lik alış bedeline 2.0002.000 TL nakliye giderini ekleyip (42.00042.000 TL), ardından iade edilen 14\frac{1}{4}'lük kısma isabet eden 10.00010.000 TL'yi düşmesiyle elde edilen net stok değeridir. Aralıksız envanter sisteminde satış yapıldığında, stok hesabındaki bu güncel maliyet tutarı doğrudan alacaklandırılarak maliyet kaydı oluşturulur.

Adım Adım Çözüm

1
Malın toplam alış maliyetini hesaplayınız.
40.000+2.000=42.00040.000 + 2.000 = 42.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre malın alış bedeli ile depoya gelene kadar yapılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine eklenir.
2
İade edilen malın tutarını belirleyiniz.
40.000×14=10.00040.000 \times \frac{1}{4} = 10.000 TL
İade işlemi, malın orijinal alış faturası üzerindeki bedel üzerinden gerçekleştirilir.
3
Stokta kalan malların net maliyetini (153 hesabı bakiyesi) bulunuz.
42.00010.000=32.00042.000 - 10.000 = 32.000 TL
Aralıksız envanter yönteminde iadeler doğrudan 153 Ticari Mallar hesabının alacağına kaydedilerek hesap bakiyesi güncellenir.
4
Satış anındaki maliyet kaydı tutarını tespit ediniz.
32.00032.000 TL
Malların tamamı satıldığına göre, 153 hesabındaki net maliyet tutarının tamamı 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabına devredilerek stok hesabı kapatılır.

Anahtar Kavram

Aralıksız envanter yönteminde mal maliyeti hesaplanırken alış giderlerinin eklenmesi ve iadelerin doğrudan stok hesabından düşülmesi esastır.

İpuçları

1
Malın maliyetine nelerin dahil edileceğini hatırlayın (Alış bedeli + Alış giderleri).
2
İade edilen malların tutarını toplam maliyetten düşerek net stok değerini hesaplayın.
3
Kâr marjı satış fiyatını bulmak içindir; ancak soru sizden satış fiyatını değil, maliyet kaydındaki tutarı istemektedir.

Daha Fazla Pratik

İade edilen mallar için nakliye bedelinin de satıcı tarafından üstlenildiği senaryoları çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Birim maliyet üzerinden de gidilebilir: Toplam maliyet 42.00042.000 TL'dir. Malların %75\%75'i elimizde kaldığına göre, 42.000×0,75=31.50042.000 \times 0,75 = 31.500 TL gibi bir yanılgıya düşmemek için; alış bedeli üzerinden iade yapılıp kalan net rakamın korunması gerektiğini unutmamalısınız.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 8 / 8
Stoklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 8 | Examkin