Ticari Alacaklar

144 soru

Soru 61Soru

İşletme, daha önce veresiye (senetsiz) olarak mal sattığı bir müşterisinden olan 50.00050.000 TL tutarındaki alacağını banka havalesi yoluyla tahsil etmiştir. Bu tahsilat işlemine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 Bankalar Hesabı borçlandırılır, 120 Alıcılar Hesabı alacaklandırılır.

Cevap

Yapılması gereken yevmiye kaydında 102 Bankalar Hesabı borçlu, 120 Alıcılar Hesabı alacaklı olmalıdır.
Doğru cevap, banka hesabındaki artışı borçlandırırken müşteriden olan senetsiz alacaktaki azalışı alacaklandıran seçenektir. İşletme banka havalesi aldığında '102 Bankalar' hesabı aktif bir hesap olarak artar ve borçlanır; aynı zamanda '120 Alıcılar' hesabı, veresiye alacağın tahsil edilmesi nedeniyle azalır ve alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsilat yönteminin belirlenmesi
Banka havalesi kullanılmıştır.
Soruda tahsilatın banka aracılığıyla yapıldığı açıkça belirtilmiştir, bu nedenle 102 Bankalar hesabı kullanılmalıdır.
2
Tahsil edilen alacağın niteliğinin belirlenmesi
Veresiye (senetsiz) alacak.
Daha önce yapılan veresiye satıştan doğan alacak 120 Alıcılar hesabında izlenir.
3
Hesapların işleyiş kuralının uygulanması
102 Bankalar (+ Borç), 120 Alıcılar (- Alacak)
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına, azalışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Veresiye alacakların tahsilatında aktif hesapların işleyişi

İpuçları

1
Tahsilatın banka aracılığıyla yapıldığını ve alacağın senetsiz olduğunu unutmayın.
2
Aktif bir hesap olan Alıcılar hesabı, alacak tahsil edildiğinde azalır mı artar mı?
3
Banka hesabına para girdiği için 102 borçlanır, veresiye alacak kapandığı için 120 alacaklanır.

Daha Fazla Pratik

Bu alacağın banka havalesi yerine müşteri tarafından ciro edilen bir bono (senet) ile tahsil edilmesi durumunda kaydın nasıl değişeceğini düşünün.
Tahmini Süre:45s
Soru 62Soru

İşletme, 01.11.2025 tarihinde bir müşterisine 10.00010.000 USD tutarında ticari malı veresiye olarak satmıştır. Satış tarihindeki döviz kuru 11 USD = 3030 TL'dir. 31.12.2025 tarihli dönem sonu işlemleri sırasında müşterinin iflas erteleme talebinde bulunduğu ve alacağın şüpheli hale geldiği tespit edilmiştir. Değerleme günü itibarıyla döviz kuru 11 USD = 3434 TL'dir.

Alacağın 40.00040.000 TL'lik kısmı için banka teminat mektubu bulunduğu ve işletmenin teminatsız kalan kısım üzerinden %60\%60 oranında karşılık ayırmaya karar verdiği bilindiğine göre, 31.12.2025 tarihinde ayrılacak karşılık tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180.000180.000

Cevap

İşletmenin dönem sonunda ayıracağı karşılık tutarı 180.000180.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan yüz seksen bin TL tutarı, alacağın değerleme günü itibarıyla ulaştığı toplam TL değerinden (340.000340.000 TL), tahsili garanti altında olan banka teminat tutarının (40.00040.000 TL) düşülmesiyle elde edilen riskli bakiyenin (300.000300.000 TL), işletmece belirlenen %60\%60 oranı ile çarpılması sonucu elde edilir. Bu işlem muhasebenin ihtiyatlılık kavramına ve vergi mevzuatına tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın dönem sonu TL değerinin hesaplanması
10.00010.000 USD ×34\times 34 TL = 340.000340.000 TL
Yabancı paralı alacaklar dönem sonunda değerleme günündeki kur üzerinden değerlenerek bilançoda gösterilmelidir.
2
Alacağın teminatsız (risk altındaki) kısmının belirlenmesi
340.000340.000 TL - 40.00040.000 TL = 300.000300.000 TL
İhtiyatlılık kavramı ve VUK hükümleri gereği, sadece tahsili şüpheli olan (teminat ile güvence altına alınmamış) kısım için karşılık ayrılabilir.
3
Karşılık tutarının hesaplanması
300.000300.000 TL ×%60=180.000\times \%60 = 180.000 TL
İşletme kararına uygun olarak teminatsız kalan bakiye üzerinden karşılık oranı uygulanır.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklarda Teminat ve Kur Değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Bu alacağın gelecekteki tahsilat aşamasında oluşabilecek 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' veya 'Karşılık Giderleri' iptal kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 63Soru

İşletme, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı envanter çalışmaları sırasında, cüzdanında bulunan nominal değeri 150.000150.000 TL olan bir alacak senedinin vadesine 100100 gün kaldığını tespit etmiştir. İşletme, dönem sonunda bu senet için %40\%40 iskonto oranı üzerinden reeskont hesaplamaya karar vermiştir.

Vergi Usul Kanunu’na göre iç iskonto yöntemi kullanıldığı varsayıldığında, yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 15.000 (Borçlu) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) 15.000 (Alacaklı)

Cevap

Dönem sonu reeskont işlemi için 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı borçlandırılırken, 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabı 15.000 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
Dönem sonunda alacak senetlerinin nominal değerini bugünkü değerine çekmek için iç iskonto formülü uygulanır. 150.000×100×40150.000 \times 100 \times 40 tutarının 40.00040.000 değerine bölünmesiyle elde edilen 15.00015.000 TL, 657 No'lu gidere borç ve 122 No'lu düzenleyici hesaba alacak olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Reeskont tutarının iç iskonto formülü ile hesaplanması
F=150.000×100×4036.000+(100×40)=15.000F = \frac{150.000 \times 100 \times 40}{36.000 + (100 \times 40)} = 15.000 TL
Vergi Usul Kanunu'na göre senetli alacakların değerlemesinde iç iskonto yöntemi kullanılmalıdır.
2
Gider hesabının belirlenmesi ve borç kaydedilmesi
657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ hesabı 15.000 TL borçlandırılır.
Alacak senetlerinin bugünkü değerine indirgenmesi işletme için bir dönem sonu gideridir.
3
Düzenleyici hesabın belirlenmesi ve alacak kaydedilmesi
122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) hesabı 15.000 TL alacaklandırılır.
Alacak senedi reeskontu, aktif hesabı düzenleyen pasif karakterli bir hesap olduğu için artışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alacak Senetleri Reeskontu ve İç İskonto Hesaplaması

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak iç iskonto tutarı, nominal değerden peşin değerin çıkarılmasıyla da bulunabilir: P=A/(1+(r×n/36.000))P = A / (1 + (r \times n / 36.000)). Burada P=150.000/1,111...=135.000P = 150.000 / 1,111... = 135.000 olup 150.000135.000=15.000150.000 - 135.000 = 15.000 TL sonucuna ulaşılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 64Soru

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde bir müşterisine 5.0005.000 Avro tutarında ticari malı veresiye olarak satmıştır. Satış tarihindeki döviz kuru 11 Avro = 3232 TL'dir. İşletme, 31.12.202531.12.2025 tarihinde dönem sonu envanter işlemlerini yapmış ve bu tarihte kur 11 Avro = 3535 TL olarak belirlenmiştir. İşletme, 15.01.202615.01.2026 tarihinde bu alacağının 2.0002.000 Avroluk kısmını banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Tahsilat tarihindeki döviz kuru 11 Avro = 3434 TL'dir.

Bu bilgilere göre, 15.01.202615.01.2026 tarihinde yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 656 Kambiyo Zararları hesabı 2.0002.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Tahsilat tarihindeki kur ile dönem sonu değerlemesi sonrası oluşan defter değeri arasındaki fark hesaplandığında, 656 Kambiyo Zararları hesabı 2.000 TL borçlandırılmalıdır.
İşletme dönem sonunda alacağını 3535 TL kur üzerinden değerlediği için alacağın her bir Avro'su defterde 3535 TL olarak görünmektedir. Tahsilat günü kur 3434 TL'ye düştüğü için, tahsil edilen her bir Avro başına 11 TL (353435 - 34) zarar edilmiştir. 2.0002.000 Avro üzerinden yapılan hesaplama sonucunda (2.000×12.000 \times 1) toplam 2.0002.000 TL Kambiyo Zararı oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
01.12.202501.12.2025 tarihindeki satışın TL karşılığını hesapla.
5.000×32=160.0005.000 \times 32 = 160.000 TL
Yabancı paralı işlemler ilk kayıtta işlem tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası'na çevrilir.
2
31.12.202531.12.2025 dönem sonu değerlemesini ve yeni defter değerini belirle.
5.000×35=175.0005.000 \times 35 = 175.000 TL (Artış: 15.00015.000 TL)
Dönemsellik kavramı gereği dövizli alacaklar dönem sonu kuruyla değerlenir; oluşan fark kâr veya zarar olarak kaydedilir.
3
15.01.202615.01.2026 tarihindeki tahsilatın kur farkını hesapla.
Tahsil Edilen Kısmın Defter Değeri: 2.000×35=70.0002.000 \times 35 = 70.000 TL. Fiili Tahsilat: 2.000×34=68.0002.000 \times 34 = 68.000 TL. Fark: 2.0002.000 TL Zarar.
Tahsilat tarihindeki kur (3434 TL), en son değerleme kurunun (3535 TL) altında kaldığı için işletme açısından kambiyo zararı doğmuştur.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Alacaklarda Dönem Sonu Değerlemesi ve İzleyen Dönem Tahsilat Kaydı
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 65Soru

İşletmenin senetsiz ticari alacaklarından 250.000250.000 TL tutarındaki kısmı vadesinde tahsil edilemediği için dönem sonunda yasal takibe alınmıştır. Söz konusu alacağın 100.000100.000 TL'lik kısmının banka teminat mektubu ile güvence altına alındığı anlaşıldığına göre, ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda ayrılacak karşılık tutarı ve yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 150.000150.000 TL - 654 Karşılık Giderleri

Cevap

İşletmenin ayırması gereken karşılık tutarı 150.000150.000 TL'dir ve bu tutar 654 Karşılık Giderleri hesabına borç kaydedilmelidir.
Doğru cevap olan seçenekte belirtildiği üzere, 250.000250.000 TL'lik alacağın 100.000100.000 TL'si banka teminatı altındadır. Bu durumda işletme risk altında olan (teminatsız) 150.000150.000 TL için karşılık ayırabilir. Karşılık ayırma kaydında gider hesabı olan 654 Karşılık Giderleri borçlandırılırken, aktif düzenleyici hesap olan 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Şüpheli hale gelen toplam alacak tutarından teminatlı kısmın düşülmesi
250.000 TL100.000 TL=150.000 TL250.000 \text{ TL} - 100.000 \text{ TL} = 150.000 \text{ TL}
Vergi Usul Kanunu ve muhasebe ilkeleri gereği, sadece alacağın teminatsız (güvence altına alınmamış) kısmı için karşılık ayrılabilir.
2
Karşılık giderinin muhasebeleştirilmesi
654 Karşılık Giderleri hesabına borç kaydı yapılması
Dönem içinde ayrılan şüpheli alacak karşılıkları bir gider unsuru olarak 654 Karşılık Giderleri hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklarda Teminatlı Kısım Kuralı

Daha Fazla Pratik

Teminatlı alacakların tahsili durumunda yapılacak muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 66Soru

İşletme, mal satın aldığı bir satıcıya olan 45.00045.000 TL tutarındaki ticari borcunu ödemek amacıyla, daha önce bir müşterisinden almış olduğu 45.00045.000 TL nominal değerli alacak senedini ciro ederek devretmiştir. Bu finansal işlemin kaydedileceği günlük defter maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 SATICILAR Hesabı Borçlu 45.00045.000 TL / 121 ALACAK SENETLERİ Hesabı Alacaklı 45.00045.000 TL

Cevap

Borçlu tarafta 320 Satıcılar hesabı, alacaklı tarafta 121 Alacak Senetleri hesabı yer alan seçenek doğrudur.
Doğru kayıt, işletmenin satıcıya olan borcunun kapandığını (320 Borçlu) ve bu ödemenin portföydeki bir senedin devredilmesiyle yapıldığını (121 Alacaklı) gösteren kayıttır. Borçlar azaldığında borçlandırılır, alacak senetleri (varlıklar) azaldığında alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Borç Analizi
320 SATICILAR Hesabı (Borçlu)
İşletmenin satıcıya olan ticari borcu (pasif) azaldığı için ilgili hesap borçlandırılır.
2
Alacak Analizi
121 ALACAK SENETLERİ Hesabı (Alacaklı)
Mevcut bir alacak senedi ciro edilerek (devredilerek) elden çıkarıldığı için aktif hesap azalış nedeniyle alacaklandırılır.
3
Yevmiye Kaydının Oluşturulması
320 SATICILAR (B) / 121 ALACAK SENETLERİ (A)
Her iki hesapta da azalış meydana geldiği için bilanço denkliği korunur.

Anahtar Kavram

Alacak Senetlerinin Cirosu

İpuçları

1
Ciro işlemi, mevcut bir alacak senedinin mülkiyetinin başka birine (genellikle borç ödemek için) devredilmesidir.
2
İşletme satıcıya olan borcunu ödüyorsa, 320 Satıcılar hesabı azalıyor demektir.
3
Varlık hesapları (121) azaldığında alacaklandırılır, pasif hesaplar (320) azaldığında borçlandırılır.

Daha Fazla Pratik

Ciro edilen senedin vadesinde ödenmemesi durumunda satıcının işletmeye rücu etmesi kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 67Soru

İşletmenin vadesi gelen 20.00020.000 TL tutarındaki bir alacak senedi borçlu tarafından ödenmemiş ve işletme tarafından protesto ettirilmiştir. Protesto masrafı olarak 200200 TL nakit ödenmiş ve bu tutarın borçlunun hesabına eklenmesine karar verilmiştir. Alacağın tahsil edilemeyeceği anlaşıldığından dönem sonunda dava açılmış ve alacağın tamamı için karşılık ayrılmıştır. Bu bilgilere göre, karşılık ayrılması aşamasında yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri hesabı 20.20020.200 TL borçlandırılır

Cevap

Karşılık ayrılması aşamasında 654 Karşılık Giderleri hesabı 20.20020.200 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Doğru seçenek, işletmenin toplam şüpheli alacak tutarı olan 20.20020.200 TL üzerinden 654 Karşılık Giderleri hesabını borçlandırarak gider kaydettiği ifadedir. Muhasebe standartları ve Vergi Usul Kanunu gereği, protesto masrafları gibi alacakla doğrudan ilgili ek maliyetler alacağın değerine eklenir ve şüpheli hale geldiğinde bu toplam tutar üzerinden karşılık ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam şüpheli alacak tutarının belirlenmesi
20.00020.000 TL (Ana Para) + 200200 TL (Protesto Masrafı) = 20.20020.200 TL
Protesto masrafları borçluya rücu edildiği (hesabına eklendiği) için alacağın toplam maliyetine dahil edilir.
2
Alacağın şüpheli alacaklar hesabına aktarılması
128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı borçlandırılır (20.20020.200 TL), 121 Alacak Senetleri hesabı alacaklandırılır (20.20020.200 TL)
Dava veya icra aşamasına gelen ticari alacaklar, asıl hesaplarından çıkarılarak 'Şüpheli' statüsüne alınmalıdır.
3
Dönem sonu karşılık kaydının yapılması
654 Karşılık Giderleri (Borç: 20.20020.200 TL), 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (Alacak: 20.20020.200 TL)
İhtiyatlılık kavramı gereği, şüpheli hale gelen alacağın tamamı için karşılık ayrılarak gider kaydedilir.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklar ve Karşılık Ayrılması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 68Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli envanter çalışmaları sırasında ticari alacaklarına ilişkin tespit ettiği bilgiler aşağıdaki gibidir:

Alacak TürüTutarVadeye Kalan Gün
Alıcılar (Senetsiz Ticari Alacaklar)150.000150.000 TL4545 gün
Alacak Senetleri210.000210.000 TL6060 gün
Verilen Depozito ve Teminatlar20.00020.000 TL3030 gün
Şüpheli Ticari Alacaklar40.00040.000 TLBelirsiz

İşletme, Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre dönem sonunda alacaklarını reeskonta tabi tutmaya karar vermiştir. Reeskont işlemlerinde uygulanacak yıllık faiz oranı %30\%30 olduğuna göre, işletmenin dönem sonunda yapacağı yevmiye kaydında "657 Reeskont Faiz Giderleri" hesabına borç kaydedeceği tutar kaç TL'dir? (İç iskonto yöntemi kullanılacaktır ve 11 yıl 360360 gün olarak esas alınacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10.00010.000

Cevap

10.00010.000 TL tutarındaki seçenek doğrudur.
Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre ticari alacaklardan sadece senetli olanlar (Alacak Senetleri) reeskonta tabi tutulabilir. Senetsiz alacaklar (Alıcılar), şüpheli alacaklar ve depozitolar bu kapsam dışındadır. İç iskonto formülü olan F=N×i×t36.000+(i×t)F = \frac{N \times i \times t}{36.000 + (i \times t)} kullanılarak yapılan hesaplamada; nominal değer (210.000210.000), faiz oranı (3030) ve gün sayısı (6060) yerine koyulduğunda reeskont tutarı 10.00010.000 TL olarak bulunur. Bu tutar dönem sonunda '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabına borç, '122 Alacak Senetleri Reeskontu' hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Reeskonta tabi tutulacak alacak kalemlerinin belirlenmesi.
Sadece Alacak Senetleri (210.000210.000 TL).
Vergi Usul Kanunu'na (VUK) göre sadece senede bağlı ticari alacaklar reeskonta tabi tutulabilir; alıcılar (senetsiz), şüpheli alacaklar ve depozitolar reeskonta tabi tutulamaz.
2
İç iskonto formülünün uygulanması.
F=(210.000×30×60)/(36.000+(30×60))=10.000F = (210.000 \times 30 \times 60) / (36.000 + (30 \times 60)) = 10.000 TL.
VUK uyarınca reeskont hesaplamasında iç iskonto yöntemi (F=Nit36.000+(it)F = \frac{N \cdot i \cdot t}{36.000 + (i \cdot t)}) kullanılması zorunludur.
3
Muhasebe kaydının ve gider tutarının belirlenmesi.
657 Reeskont Faiz Giderleri hesabına 10.00010.000 TL borç kaydı.
Dönem sonunda hesaplanan reeskont tutarı, işletme için bir dönem gideri niteliğindedir.

Anahtar Kavram

VUK'a göre sadece senetli alacaklar reeskonta tabi tutulabilir ve hesaplamada iç iskonto yöntemi kullanılır.
Soru 69Soru

İşletme, %20\%20 KDV dahil 240.000240.000 TL tutarındaki ticari malı yarısı senetli, yarısı veresiye (senetsiz) olarak satmıştır. Bir süre sonra, senetli alacağın tamamı vadesinden önce %10\%10 nakit iskontosu yapılarak tahsil edilmiştir. Buna göre, senetli alacağın iskontolu tahsiline ilişkin yapılacak muhasebe kaydında "611 Satış İskontoları" hesabına kaydedilecek tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10.00010.000 TL

Cevap

Senetli alacak üzerinden hesaplanan brüt iskontodan KDV ayrıştırıldıktan sonra kalan 10.00010.000 TL tutarındaki net iskonto miktarıdır.
Doğru yanıt olan tutar, senetli alacak olan 120.000120.000 TL'nin %10\%10 iskontosu (12.00012.000 TL) içindeki KDV'nin (12.000/1,20=10.00012.000 / 1,20 = 10.000 TL) düşülmesiyle elde edilir. Bu işlem, ticari alacağın net değerini ve satış gelirindeki azalmayı doğru yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Senetli alacak tutarını belirleyin.
240.000 TL/2=120.000 TL240.000 \text{ TL} / 2 = 120.000 \text{ TL}
Satışın yarısının senetli olduğu belirtilmiştir.
2
Uygulanan brüt (toplam) iskonto tutarını hesaplayın.
120.000 TL×%10=12.000 TL120.000 \text{ TL} \times \%10 = 12.000 \text{ TL}
Senetli alacağın tamamına %10\%10 nakit iskontosu uygulanmıştır.
3
611 Satış İskontoları hesabına yazılacak KDV hariç net tutarı bulun.
12.000 TL/1,20=10.000 TL12.000 \text{ TL} / 1,20 = 10.000 \text{ TL}
Nakit iskontoları satışın matrahını azalttığı için KDV ayrıştırılarak kaydedilmelidir. Aradaki 2.0002.000 TL fark ise "191 İndirilecek KDV" hesabına borç kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari Alacakların Tahsilatı ve Satış İskontolarının KDV Ayrıştırması

İpuçları

1
Satışın tamamı değil, sadece senetli kısmının tahsil edildiğine dikkat edin.
2
İskonto tutarı KDV dahil bir indirimdir; 611 hesabına ise net (matrah) tutar yazılır.
3
Önce 120.000120.000 TL üzerinden %10\%10 iskontoyu bulun, sonra bu rakamı 1,201,20'ye bölerek net tutara ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Alacak Senedinin protesto edilmesi ve protesto masrafları' bağlamında çözerek ticari alacaklar konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam tahsil edilen nakdi bularak da gidebilirsiniz: 120.00012.000=108.000120.000 - 12.000 = 108.000 TL (Kasa borç). Kalan 12.00012.000 TL'lik farkı ise matrah ve KDV olarak ikiye bölün.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 70Soru

İşletme, önceki dönemde şüpheli hale gelen ve tamamı (120.000120.000 TL) için karşılık ayırdığı senetli bir ticari alacağının, cari dönemde 80.00080.000 TL'lik kısmını banka aracılığıyla tahsil etmiş; kalan kısmın ise tahsil imkanının kalmadığını (değersiz hale geldiğini) belgeleyerek tespit etmiştir. Buna göre, yapılacak tahsilat ve kayıt silme günlüğü kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.

Cevap

129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.
İşletme alacağın tamamı (120.000120.000 TL) için karşılık ayırdığına göre, bu alacakla ilgili riskin tamamını önceki dönemde giderleştirmiştir. Cari dönemde alacağın tamamı tasfiye edildiği (bir kısmı nakden, bir kısmı değersizleşerek) için, bu alacağı takip eden 128 numaralı hesap ile düzenleyici hesabı olan 129 numaralı hesabın tamamen kapatılması gerekir. 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı aktif düzenleyici (pasif karakterli) bir hesap olduğu için kapatılırken 120.000120.000 TL borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsilat tutarının kaydı
102 Bankalar hesabına 80.00080.000 TL borç kaydı yapılır.
Varlıklardaki artış borç taraflıdır.
2
Şüpheli alacak hesabının kapatılması
128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı 120.000120.000 TL alacaklandırılır.
Alacağın bir kısmı tahsil edilmiş, kalanı ise değersizleşmiştir; bu nedenle hesabın tamamen kapatılması gerekir.
3
Karşılık hesabının kapatılması ve gelir kaydı
129 hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılırken, 644 hesabı 80.00080.000 TL alacaklandırılır.
Tamamı karşılık ayrılmış bir alacak tahsil edildiğinde, tahsil edilen tutar kadar gelir (644) yazılır; kalan karşılık ise değersizleşen kısmı mahsup etmek için kullanılır.

Anahtar Kavram

Şüpheli Alacakların Tahsilatı ve Karşılık İptali

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmamış bir alacağın değersizleşmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 71Soru

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde veresiye (senetsiz) olarak 10.00010.000 ABD Doları tutarında ticari mal satmıştır. Satış tarihindeki kur 11 = = 30 TLdir.Do¨nemsonuolan TL'dir. Dönem sonu olan 31.12.2025 tarihindekur tarihinde kur 1 = 3333 TL olarak belirlenmiş ve gerekli dönem sonu değerleme kaydı usulüne uygun yapılmıştır. Söz konusu alacağın tamamı 15.01.202615.01.2026 tarihinde kur 11 = = 31$ TL iken banka aracılığıyla tahsil edilmiştir.

Buna göre, 15.01.202615.01.2026 tarihinde yapılacak tahsilat kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 656 Kambiyo Zararları hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.

Cevap

656 Kambiyo Zararları hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.
Tahsilat kaydı yapılırken, ilgili varlık hesabı (120 Alıcılar) dönem sonu değerlemesiyle ulaştığı son defter değeri olan 330.000330.000 TL üzerinden alacaklandırılarak kapatılmalıdır. Banka hesabına ise fiili kur üzerinden 310.000310.000 TL giriş yapılacağından, aradaki 20.00020.000 TL'lik olumsuz fark cari dönemin gideri olarak Kambiyo Zararları hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın dönem sonu değerleme sonrası defter değerini belirle.
10.00010.000 USD ×33\times 33 TL/USD = 330.000330.000 TL
31.12.2025 tarihinde yapılan değerleme ile alacak 330.000 TL seviyesine yükseltilmiştir.
2
Tahsilat tarihinde bankaya giren TL tutarını hesapla.
10.00010.000 USD ×31\times 31 TL/USD = 310.000310.000 TL
Tahsilat güncel kur üzerinden gerçekleştiği için bankaya giren nakit tutarı budur.
3
Defter değeri ile tahsil edilen tutar arasındaki farkı muhasebeleştir.
330.000330.000 TL - 310.000310.000 TL = 20.00020.000 TL (Kambiyo Zararı)
Varlık hesabındaki azalış defter değeri üzerinden kapatılmalı, aradaki olumsuz fark gider yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Alacakların Değerlemesi ve Tahsilatı

İpuçları

1
Yabancı paralı alacaklarda tahsilat kaydı yapmadan önce, alacağın büyük defterdeki (T cetveli) son bakiyesini kontrol edin.
2
31.12.2025 tarihindeki değerleme kaydıyla 120 Alıcılar hesabının borcuna 30.000 TL eklenmiş olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Kur farkı karı oluşması durumunda kaydın nasıl değişeceğini düşünerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 72Soru

İşletme, vadesi gelen 50.00050.000 TL tutarındaki bir alacak senedini, borçlunun ödeme güçlüğü çekmesi ve vadenin uzatılmasını talep etmesi üzerine yenilemiştir. Bu işlem sırasında işletme, 2.0002.000 TL tutarında vade farkı (faiz) hesaplamış ve bu tutarı yeni senedin bedeline ekleyerek 3 ay vadeli yeni bir senet almıştır. Bu bilgilere göre, senedin yenilenmesine ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 642 Faiz Gelirleri hesabı 2.0002.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Senedin yenilenmesi işleminde, vadesi gelen eski senet tutarı ve hesaplanan faiz toplamı kadar yeni bir senet alınırken, hesaplanan faiz tutarı Faiz Gelirleri hesabının alacağına kaydedilir.
Senedin yenilenmesi durumunda, vadesi geçen eski senet alacaklandırılarak kapatılırken, yeni alınan senet (vade farkı dahil) borçlandırılır. Aradaki fark olan vade farkı ise işletme için finansman geliri olduğundan Faiz Gelirleri hesabında alacaklı olarak izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Eski senedin kapatılması
121 Alacak Senetleri hesabı 50.00050.000 TL alacaklandırılır.
Vadesi dolan ve yenilenen eski senet artık mevcut olmadığından aktiften çıkarılmalıdır.
2
Vade farkının (faizin) hesaplanması ve kaydı
642 Faiz Gelirleri hesabı 2.0002.000 TL alacaklandırılır.
Ekstra süre için alınan vade farkı, işletme için bir gelir niteliğindedir.
3
Yeni senedin kaydı
121 Alacak Senetleri hesabı 52.00052.000 TL borçlandırılır.
Eski senet bedeli (50.00050.000) ve vade farkının (2.0002.000) toplamı tutarında yeni bir senet varlığı oluşmuştur.

Anahtar Kavram

Senedin Yenilenmesi (Vade Uzatımı)

İpuçları

1
Senet yenileme işleminde eski senedi kapatıp yeni bir senet açmanız gerektiğini unutmayın.
2
Eski senet ve yeni senet arasındaki 2.0002.000 TL fark, işletmenin vadeden dolayı kazandığı bir gelirdir.

Daha Fazla Pratik

Alacak senedinin ciro edilmesi (başkasına devredilmesi) durumundaki muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 73Soru

İşletmenin elinde bulunan 80.00080.000 TL nominal değerli alacak senedi vadesinde ödenmemiş ve 400400 TL protesto gideri nakit olarak ödenerek senet protesto ettirilmiştir. Daha sonra borçlu ile yapılan anlaşma sonucunda; borçlu protesto gideri ile birlikte ana borcun 20.00020.000 TL'lik kısmını nakit olarak ödemiş, kalan borç için ise yıllık %15\%15 faiz uygulanarak 44 ay vadeli yeni bir senet vermiştir. Faiz ve faiz üzerinden hesaplanan %20\%20 KDV tutarı yeni senedin nominal değerine eklenmiştir.

Buna göre, yeni senedin alınmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri hesabı 63.60063.600 TL borçlandırılır.

Cevap

Yeni senedin alınmasına ilişkin kayıtta 121 Alacak Senetleri hesabı 63.60063.600 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Doğru seçenekte belirtilen tutar, senedin yenilenmesi sürecinde hesaplanan tüm unsurların (kalan anapara, faiz ve KDV) doğru birleşimini yansıtır. İşlemde eski senet ve protesto giderinden oluşan 80.40080.400 TL'lik bakiye kapatılırken, peşin alınan 20.40020.400 TL sonrası kalan 60.00060.000 TL üzerine 3.0003.000 TL faiz ve 600600 TL KDV eklenerek yeni senedin değeri 63.60063.600 TL olarak belirlenmiş ve aktif karakterli olan 121 Alacak Senetleri hesabının borcuna kaydedilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Protesto edilen senedin toplam değerini belirle
80.000+400=80.40080.000 + 400 = 80.400 TL
Vadesinde ödenmeyen senet için katlanılan protesto gideri alacağın maliyetine eklenir.
2
Nakit tahsilat sonrası kalan ana borcu hesapla
80.40020.400=60.00080.400 - 20.400 = 60.000 TL
Borçlu protesto gideri (400400 TL) ve ana borcun bir kısmını (20.00020.000 TL) ödemiştir.
3
Vade uzatımı nedeniyle uygulanacak faizi hesapla
60.000×0,15×412=3.00060.000 \times 0,15 \times \frac{4}{12} = 3.000 TL
Kalan 60.00060.000 TL üzerinden 44 aylık %15\%15 yıllık faiz hesaplanır.
4
Faiz üzerinden KDV tutarını hesapla
3.000×0,20=6003.000 \times 0,20 = 600 TL
Finansman hizmeti niteliğindeki vade farkı faizi KDV'ye tabidir.
5
Yeni senedin nominal değerini hesapla
60.000+3.000+600=63.60060.000 + 3.000 + 600 = 63.600 TL
Yeni senet; kalan ana borç, faiz ve KDV'nin toplamını kapsamaktadır.

Anahtar Kavram

Alacak Senetlerinin Yenilenmesi ve Faiz Tahakkuku

İpuçları

1
Protesto giderinin senedin değerini artırdığını ve tahsilatın hem bu gideri hem de ana borcu kapsadığını unutmayın.
2
Faiz hesaplamasını sadece tahsilattan sonra kalan 60.00060.000 TL üzerinden yapın.
3
Yeni senedin nominal değerini bulmak için (Kalan Ana Borç + Faiz + KDV) formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bir alacağın karşılık ayrıldıktan sonra tahsil edilmesi durumunda 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabının kullanımını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce protesto kaydını yaparak bakiyeyi 80.40080.400 TL'ye yükseltmek, ardından tahsilat ve yeni senet kaydını birleşik yevmiye maddesi şeklinde düşünmek hata payını azaltacaktır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 74Soru

İşletme, önceki hesap döneminde şüpheli hale gelen 48.00048.000 TL tutarındaki veresiye (senetsiz) ticari alacağı için %75\%75 oranında karşılık ayırmıştır. Cari dönem içerisinde söz konusu alacağın 15.00015.000 TL'lik kısmı nakit olarak tahsil edilmiş, geri kalan tutarın ise tahsil edilme imkanının kalmadığı kesinleşerek kayıtlardan çıkarılmasına karar verilmiştir.

Bu bilgilere göre, tahsilat ve alacağın silinmesi işlemine ilişkin yapılacak günlük defter kaydında "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına alacak kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.000

Cevap

Şüpheli alacak için ayrılan karşılık tutarı olan 36.00036.000 TL ile tahsil edilen 15.00015.000 TL'nin, alacağın karşılık ayrılmayan 12.00012.000 TL'lik kısmını aşan miktarı olan 3.0003.000 TL gelir kaydedilmelidir.
Şüpheli ticari alacaklarda kısmi karşılık ayrılmışsa, yapılan tahsilat öncelikle karşılık ayrılmayan kısımdan mahsup edilir. Bu örnekte 48.00048.000 TL'lik alacağın 36.00036.000 TL'sine karşılık ayrılmış, 12.00012.000 TL'sine ayrılmamıştır. Tahsil edilen 15.00015.000 TL'nin 12.00012.000 TL'si karşılık ayrılmayan kısmı kapattığı için gelir yaratmaz; ancak kalan 3.0003.000 TL önceden gider yazılan karşılık tutarının tahsili olduğu için 'Konusu Kalmayan Karşılık' olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönemde ayrılan karşılık tutarını hesapla
48.000×%75=36.00048.000 \times \%75 = 36.000 TL
İşletme alacağın sadece bir kısmı için karşılık ayırmıştır.
2
Alacağın karşılık ayrılmayan (net risk) kısmını belirle
48.00036.000=12.00048.000 - 36.000 = 12.000 TL
Tahsilatın gelire dönüşmesi için öncelikle bu riskli kısmın karşılanması gerekir.
3
Tahsil edilen tutar ile karşılık ayrılmayan kısmı karşılaştır
15.00012.000=3.00015.000 - 12.000 = 3.000 TL
Tahsilatın karşılık ayrılmayan kısmı aşan tutarı, konusu kalmayan karşılık olarak gelir yazılır.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklarda Kısmi Karşılık ve Tahsilat Mantığı
Soru 75Soru

İşletmenin bir müşterisinden olan 40.00040.000 TL tutarındaki veresiye (senetsiz) ticari alacağı, vadesinde ödenmemesi üzerine icra takibine başlanmış ve şüpheli hale gelmiştir. Bu alacağın 10.00010.000 TL'lik kısmı için işletme lehine tesis edilmiş bir ipotek teminatı bulunmaktadır. İşletme, ilgili alacağı "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabına aktardıktan sonra, dönem sonunda bu alacak için mevzuatın izin verdiği en yüksek tutarda karşılık ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, karşılık ayrılmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ hesabı 30.00030.000 TL borçlu, 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-) hesabı 30.00030.000 TL alacaklıdır.

Cevap

Doğru cevap, 654 Karşılık Giderleri hesabının 30.00030.000 TL borçlandırıldığı ve 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) hesabının 30.00030.000 TL alacaklandırıldığı kayıttır.
Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Muhasebe Standartları uyarınca, şüpheli ticari alacaklar için karşılık ayrılırken alacağın teminatlı (ipotek, rehin, teminat mektubu vb.) kısmı dikkate alınmaz. Bu olayda 40.00040.000 TL'lik toplam alacağın 10.00010.000 TL'lik kısmı ipotekle güvence altındadır. Dolayısıyla sadece risk taşıyan 30.00030.000 TL (40.00010.00040.000 - 10.000) için karşılık ayrılmalıdır. Karşılık ayrıldığında "654 Karşılık Giderleri" hesabı borçlandırılırken, aktif hesabı düzenleyen eksi karakterli "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı alacaklandırılarak işlem tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam şüpheli alacak tutarını belirle.
40.00040.000 TL
İşleme konu olan alacağın nominal değerini saptamak için.
2
Alacağın teminatlı (ipotekli) kısmını tespit et ve toplamdan çıkar.
40.00010.000=30.00040.000 - 10.000 = 30.000 TL
VUK uyarınca teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz; sadece riskli (teminatsız) kısım baz alınmalıdır.
3
Karşılık tutarını muhasebeleştir.
654 (B) 30.00030.000 / 129 (A) 30.00030.000
İhtiyatlılık kavramı gereği beklenen zarar gider yazılırken, düzenleyici hesap üzerinden aktif değer düşürülür.

Anahtar Kavram

Teminatlı Şüpheli Alacaklar ve Karşılık Ayrılması
Soru 76Soru

İşletme, vadesi dolmuş olan 30.00030.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) ticari alacağı için borçludan 32.40032.400 TL nominal değerli ve 33 ay vadeli bir alacak senedini ciro yoluyla teslim almıştır. Aradaki farkın faiz olduğu kabul edildiğine göre, bu işlemin kaydedilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri hesabı 32.40032.400 TL borçlandırılır.

Cevap

121 Alacak Senetleri hesabı 32.40032.400 TL borçlandırılır.
Vadesi dolan veresiye alacağın senede bağlanması durumunda, işletmenin eline yeni bir senet geçtiği için '121 Alacak Senetleri' hesabı senedin üzerinde yazılı olan 32.40032.400 TL (nominal değer) üzerinden borçlandırılır. Tekdüzen Hesap Planı gereği ticari alacak senetleri her zaman nominal bedelle kayda alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Eski alacağın tutarını ve niteliğini belirle.
30.00030.000 TL tutarında senetsiz (120 Alıcılar) alacak.
Kapanacak olan hesabın ve tutarın doğru tespiti için gereklidir.
2
Yeni alınan senedin nominal değerini ve faiz farkını hesapla.
Senet nominal değeri 32.40032.400 TL, Faiz farkı: 32.40030.000=2.40032.400 - 30.000 = 2.400 TL.
Senetler yasal olarak nominal değerle kaydedilmeli ve aradaki fark gelir olarak tanınmalıdır.
3
Yevmiye kaydını oluştur.
121 Alacak Senetleri (B) 32.40032.400 TL; 120 Alıcılar (A) 30.00030.000 TL, 642 Faiz Gelirleri (A) 2.4002.400 TL.
Aktif hesaplardaki artış borca, azalış alacağa; gelir artışları alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alacakların Senede Bağlanması ve Faiz Tahakkuku

İpuçları

1
Bir alacak senedi alındığında her zaman senedin üzerinde yazan tutar (nominal değer) esas alınır.
2
Senetsiz bir alacak (120) kapandığında hesap alacaklandırılırken, yerine gelen senetli alacak (121) borçlandırılmalıdır.
3
İşlemde 30.00030.000 TL'lik borç 32.40032.400 TL'lik senetle ödendiğine göre, 2.4002.400 TL işletme için bir gelir (642) unsurudur.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bir alacağın dava sürecinden sonra tahsil edilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 77Soru

İşletme, maliyeti 15.00015.000 TL olan ticari malları 20.00020.000 TL bedelle veresiye (senetsiz) olarak satmıştır. Katma Değer Vergisi (KDVKDV) ihmal edildiğinde, bu satış işleminin kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar Hesabı

Cevap

Veresiye (senetsiz) ticari mal satışı yapıldığında, artış gösteren aktif hesap olan 120 Alıcılar Hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletme ticari malını veresiye (açık hesap) olarak sattığında, senetli bir belgeye dayanmayan ticari alacağı artar. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca senetsiz ticari alacaklardaki bu artış, aktif karakterli bir hesap olan '120 Alıcılar' hesabının borcuna kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Senetsiz (veresiye) ticari mal satışı.
Soruda 'veresiye' ve 'senetsiz' ifadeleri kullanılarak alacağın türü netleştirilmiştir.
2
Artış gösteren hesabı ve yönünü tespit et
Aktif bir hesap olan 120 Alıcılar hesabında 20.00020.000 TL artış meydana gelir.
Varlık hesaplarındaki artışlar ilgili hesabın borç tarafına kaydedilir.
3
Kaydı tamamla
120 Alıcılar hesabı borçlu, 600 Yurtiçi Satışlar hesabı alacaklı.
Gelir tablosu hesaplarından 600 Yurtiçi Satışlar hesabı, hasılat artışı nedeniyle alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Veresiye (Senetsiz) Ticari Alacak Kaydı

Daha Fazla Pratik

Bu alacak için daha sonra senet alınması durumunda yapılacak kaydı (120'den 121'e aktarım) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 78Soru

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları kapsamında, portföyünde yer alan 103.000103.000 TL nominal değerli ve vadesine 9090 gün kalmış bir alacak senedi için reeskont hesaplanmıştır. T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen reeskont faiz oranı yıllık %12\%12 olduğuna göre, Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca iç iskonto yöntemine göre yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Yapılacak yevmiye kaydında 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, iç iskonto yöntemiyle hesaplanan 3.0003.000 TL tutarındaki reeskont, dönem sonunda 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabının borcuna, 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabının ise alacağına kaydedilmelidir. Hesaplama şu şekildedir: 103.000×12×90/(36.000+(12×90))=3.000103.000 \times 12 \times 90 / (36.000 + (12 \times 90)) = 3.000 TL.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi Usul Kanunu'na göre iç iskonto formülünü belirleyiniz.
F=N×i×t36.000+(i×t)F = \frac{N \times i \times t}{36.000 + (i \times t)}
VUK hükümleri gereği reeskont hesaplamalarında iç iskonto yönteminin kullanılması zorunludur.
2
Verilen değerleri formülde yerine koyarak hesaplamayı yapınız.
F=103.000×12×9036.000+(12×90)=111.240.00037.080=3.000F = \frac{103.000 \times 12 \times 90}{36.000 + (12 \times 90)} = \frac{111.240.000}{37.080} = 3.000 TL
Nominal değer (103.000103.000), faiz oranı (1212) ve kalan gün (9090) kullanılarak iskonto tutarı bulunur.
3
Dönem sonu reeskont kaydını oluşturunuz.
657 Reeskont Faiz Giderleri (Borç): 3.0003.000 TL / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (Alacak): 3.0003.000 TL
Alacak senetlerinin dönem sonundaki değer azalışı, gider ve düzenleyici hesap aracılığıyla kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alacak Senetleri Reeskontu ve İç İskonto Hesaplaması

Daha Fazla Pratik

İç iskonto formülündeki payda kısmının (36.000 + i.t) faiz tutarını nominal değerden ayırmak için kullanıldığını unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 79Soru

İşletme, 50.00050.000 TL tutarındaki ticari malı %20\%20 KDV hariç bedelle veresiye (senetsiz) olarak satmıştır. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar hesabı 60.00060.000 TL borçlu

Cevap

Yapılması gereken kayıtta '120 Alıcılar' hesabı 60.00060.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Veresiye (senetsiz) bir mal satışı gerçekleştiğinde, malın bedeli (50.00050.000 TL) ve bu bedel üzerinden hesaplanan KDV (10.00010.000 TL) toplamı olan 60.00060.000 TL, işletmenin müşterisinden olan senetsiz alacağını oluşturur. Bu alacak '120 Alıcılar' hesabının borç tarafına kaydedilerek aktifleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarının hesaplanması
50.000×0,20=10.00050.000 \times 0,20 = 10.000 TL
Mal bedeli üzerinden hesaplanan KDV, devlet adına tahsil edilecek bir yükümlülüktür.
2
Toplam alacak tutarının belirlenmesi
50.000+10.000=60.00050.000 + 10.000 = 60.000 TL
İşletmenin müşteriden tahsil edeceği toplam tutar, mal bedeli ve KDV toplamından oluşur.
3
Muhasebe hesabının belirlenmesi
120 Alıcılar (Borçlu)
Satışın senetsiz (veresiye) olması nedeniyle alacak '120 Alıcılar' hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Veresiye satış işlemlerinde toplam (brüt) alacağın muhasebeleştirilmesi.
Soru 80Soru

İşletme, daha önce veresiye (senetsiz) olarak mal sattığı bir müşterisinden olan 20.00020.000 TL tutarındaki alacağına karşılık bir bono (senet) almıştır. Bu işlemin kaydedileceği yevmiye maddesinde alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar Hesabı

Cevap

Daha önce veresiye olarak mal satılması nedeniyle oluşan '120 Alıcılar' hesabı, senet alınmasıyla birlikte kapandığı (azaldığı) için alacaklandırılmalıdır.
İşletme daha önce veresiye mal sattığında '120 Alıcılar' hesabını borçlandırmıştır. Şimdi bu alacağa karşılık senet aldığında, senetsiz alacak ortadan kalktığı (azaldığı) için '120 Alıcılar' hesabı alacaklandırılmalı, yerine '121 Alacak Senetleri' hesabı borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın niteliğindeki değişimi analiz etme
İşletmenin senetsiz (veresiye) alacağı azalırken, senetli alacağı artmaktadır.
Müşteriden senet alınması, mevcut bir alacağın form değiştirmesidir.
2
Aktif karakterli hesapların işleyiş kuralını uygulama
Artan '121 Alacak Senetleri' hesabı borçlandırılır; azalan '120 Alıcılar' hesabı alacaklandırılır.
Aktif hesaplardaki azalışlar hesabın alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alacağın Şekil Değiştirmesi (Veresiyeden Senetliye Geçiş)

Alternatif Yöntem

Varlık hesaplarındaki değişim yönüne bakılabilir: Senetsiz alacak ↓ (Alacak), Senetli alacak ↑ (Borç).
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 4 / 8Sonraki
Ticari Alacaklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 4 | Examkin