Gelir Tablosu Hesapları

269 soru

Soru 61Soru

İşletme, daha önce 250.000250.000 TL + %20\%20 KDV bedelle kredili (veresiye) olarak sattığı ticari malların bedelinin vadesinden önce ödenmesi üzerine alıcıya %6\%6 oranında bir kasa iskontosu uygulamıştır. Söz konusu iskonto tutarı ve ilgili KDV, alıcının borcundan mahsup edilmiştir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydında borçlandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İskontoları: 15.00015.000 TL ve 191 İndirilecek KDV: 3.0003.000 TL

Cevap

611 Satış İskontoları hesabı 15.000 TL ve 191 İndirilecek KDV hesabı 3.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Satıştan sonra, özellikle ödemenin vadesinden önce yapılması (nakit ödeme kolaylığı) nedeniyle yapılan indirimler '611 Satış İskontoları' hesabında izlenir. Bu hesap bir gelir tablosu düzenleyici hesap olup borç bakiyesi verir. Ayrıca Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca, matrahta meydana gelen azalışlar için '191 İndirilecek KDV' hesabı borçlandırılarak gerekli düzeltme yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarının hesaplanması
250.000×0,06=15.000250.000 \times 0,06 = 15.000 TL
Kasa iskontosu brüt satış tutarı üzerinden hesaplanır.
2
İndirilecek KDV tutarının hesaplanması
15.000×0,20=3.00015.000 \times 0,20 = 3.000 TL
İskonto nedeniyle azalan satış bedeline ait KDV'nin düzeltilmesi gerekir.
3
Hesap seçimi ve yevmiye kaydının oluşturulması
611 (Borç), 191 (Borç), 120 (Alacak)
Satış indirimleri hesapları gelir tablosunda satışları düzenleyen (-) karakterli hesaplar olduğu için borç taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

Satış İndirimlerinin Muhasebeleştirilmesi ve Kasa İskontosu Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 62Soru

İşletme, ticari faaliyetleri kapsamında bir müşterisi tarafından aleyhine açılan ve dönem sonunda hukuk müşavirliğinin görüşü doğrultusunda aleyhte sonuçlanma ihtimali yüksek görülen 40.00040.000 TL tutarındaki tazminat davası için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri

Cevap

İşletmenin ticari faaliyetleri ile ilgili olan ve gerçekleşmesi muhtemel tazminat davaları için karşılık ayrıldığında '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılır.
Karşılık Giderleri hesabı, Tekdüzen Hesap Planı'na göre işletmenin ticari faaliyetleri ile ilgili olarak ayırdığı borç ve gider karşılıklarının izlendiği hesaptır. Tazminat davası ticari faaliyetle ilgili olduğundan bu hesap borçlandırılarak gider kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini analiz etme
Davanın işletmenin ticari faaliyetlerinden kaynaklandığı ve ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılması gerektiği tespit edilir.
Muhasebenin temel kavramlarından olan ihtiyatlılık, muhtemel gider ve zararlar için karşılık ayrılmasını öngörür.
2
Hesap grubunu belirleme
Ticari faaliyetle ilgili karşılıklar 'Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar' (65) grubunda yer alır.
İşletmenin ana faaliyetiyle ilgili süreklilik arz eden ancak doğrudan satışın maliyeti veya faaliyet gideri olmayan kalemler bu gruptadır.
3
Yevmiye kaydını oluşturma
Gider hesabı olan 654 Karşılık Giderleri borçlandırılırken, 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı alacaklandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı kurallarına göre giderlerdeki artışlar borç tarafa kaydedilir.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık kavramı gereği, ticari faaliyetlerle ilgili muhtemel borç ve giderler için karşılık ayrıldığında 654 Karşılık Giderleri hesabı kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli ticari alacaklar için karşılık ayrıldığında hangi gider hesabının kullanıldığını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 63Soru

Hem üretim hem de ticari faaliyetleri bir arada yürüten bir işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları neticesinde elde edilen veriler şu şekildedir:

KalemTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar Stoku150.000150.000
Dönem İçi Ticari Mal Alışları500.000500.000
Dönem Sonu Ticari Mallar Stoku180.000180.000
Dönem Başı Mamul Stoku100.000100.000
Dönem Sonu Mamul Stoku120.000120.000
Dönem İçi Tamamlanan Mamul Maliyeti650.000650.000

Dönem içi ticari mal alışlarına ilişkin 20.00020.000 TL tutarındaki nakliye giderinin sehven "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Aralıklı envanter yöntemi uygulandığına göre, işletmenin bu veriler ışığında gelir tablosunda raporlayacağı toplam "Satışların Maliyeti" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.120.0001.120.000

Cevap

İşletmenin toplam satış maliyeti 1.120.0001.120.000 TL'dir.
Toplam satış maliyeti hesaplanırken işletmenin hem ticari mal hem de mamul hareketleri dikkate alınmalıdır. Ticari mallar için; dönem başı stok (150.000150.000 TL) ile net alışlar ve maliyete dahil edilmesi gereken nakliye gideri (500.000+20.000500.000 + 20.000 TL) toplanıp dönem sonu stok (180.000180.000 TL) çıkarıldığında 490.000490.000 TL sonucuna ulaşılır. Mamuller için; dönem başı stok (100.000100.000 TL) ve tamamlanan üretim maliyeti (650.000650.000 TL) toplamından dönem sonu stok (120.000120.000 TL) düşüldüğünde 630.000630.000 TL bulunur. Bu iki maliyet kaleminin toplamı olan 1.120.0001.120.000 TL işletmenin toplam satış maliyetini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanmalıdır.
150.000+(500.000+20.000)180.000=490.000150.000 + (500.000 + 20.000) - 180.000 = 490.000 TL
Ticari mal maliyetine alış bedeli ile birlikte alışla ilgili nakliye giderleri de eklenmelidir.
2
Satılan Mamuller Maliyeti (SMM) hesaplanmalıdır.
100.000+650.000120.000=630.000100.000 + 650.000 - 120.000 = 630.000 TL
Mamul maliyeti, dönem başı stok ile tamamlanan mamullerin toplamından dönem sonu stokun düşülmesiyle bulunur.
3
Toplam Satışların Maliyeti bulunmalıdır.
490.000+630.000=1.120.000490.000 + 630.000 = 1.120.000 TL
Gelir tablosundaki 'Satışların Maliyeti' bölümü, işletmenin tüm ana faaliyet kollarındaki (üretim ve ticaret) maliyetlerin toplamını temsil eder.

Anahtar Kavram

Satışların Maliyeti hesaplamalarında alış giderlerinin stok maliyetine dahil edilmesi ve farklı maliyet türlerinin (620 ve 621) konsolide edilmesi.

Daha Fazla Pratik

Satışların maliyeti hesaplandıktan sonra, brüt satış kârı veya zararını bulmak için bu tutarı Net Satışlar ile karşılaştırarak pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 64Soru

İşletmenin dönem içinde yaptığı kasa sayımında 2.0002.000 TL tutarında noksanlık tespit edilmiş ve bu tutar ilgili tarihte "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına kaydedilmiştir. Dönem sonunda yapılan tüm inceleme ve araştırmalara rağmen söz konusu noksanlığın nedeni belirlenememiştir. Buna göre, dönem sonunda kasa noksanlığı hesabının kapatılması için yapılması gereken muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar

Cevap

Dönem sonunda nedeni belirlenemeyen kasa noksanlıkları 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar hesabının borcuna kaydedilerek sonuçlandırılır.
Dönem içinde tespit edilen ve nedeni araştırılmak üzere 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına alınan tutarlar, dönem sonu itibarıyla nedeni bulunamazsa 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar hesabına devredilerek kapatılır. Bu işlem, işletmenin o dönemdeki net kâr/zararının doğru hesaplanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Mevcut durumun analizi
Noksanlık tutarı 2.0002.000 TL olarak "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabının borç bakiyesinde beklemektedir.
Dönem içinde yapılan sayım sonucu kasa mevcudu ile kayıtlar arasındaki fark bu geçici hesaba alınmıştır.
2
Nedenin araştırılması ve sonuçlandırma
Araştırmalar sonucu neden bulunamadığı için geçici hesabın (197) kapatılarak zararın kesinleştirilmesi gerekir.
Tekdüzen Hesap Planı ve ihtiyatlılık kavramı gereği nedeni bulunamayan noksanlıklar dönem sonunda açık bırakılamaz.
3
Kapanış kaydının yapılması
659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar hesabı 2.0002.000 TL borçlandırılırken, 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 2.0002.000 TL alacaklandırılarak kapatılır.
Nedeni bulunamayan kasa noksanlıkları işletmenin olağan faaliyetleri çerçevesinde oluşan bir zarar kalemidir.

Anahtar Kavram

Kasa Sayım Noksanlıklarının Dönem Sonu Tasfiyesi

İpuçları

1
Dönem içinde 197 hesabına borç kaydedilen noksanlıkların dönem sonunda nedeninin bulunamadığını hatırlayın.
2
Bir hesabın kapatılması için mevcut bakiyesinin ters yönüne kayıt yapılması gerektiğini düşünün.
3
Kasa noksanlıkları Tekdüzen Hesap Planı'na göre 'Olağan' karakterli giderler grubunda (65 grubu) yer alan hangi hesapla sonuçlandırılır?

Daha Fazla Pratik

Nedeni bulunan bir kasa noksanlığının (örneğin personelden alacak olduğu anlaşılan) nasıl kaydedileceğini araştırın.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 65Soru

İşletmenin dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları neticesinde gelir hesaplarının toplamının 950.000950.000 TL, gider hesaplarının toplamının ise 650.000650.000 TL olduğu belirlenmiştir. İşletme, elde edilen bu brüt kar üzerinden 75.00075.000 TL tutarında vergi ve diğer yasal yükümlülük karşılığı ayırdığına göre; dönem net karının tespiti ve ilgili sonuç hesabına devredilmesi aşamasında yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 690 Dönem Karı veya Zararı 300.000300.000 / Alacak: 691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-) 75.00075.000, 692 Dönem Net Karı veya Zararı 225.000225.000

Cevap

Dönem net karının belirlenmesi için 690 Dönem Karı veya Zararı hesabı borçlandırılırken, 691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-) ve 692 Dönem Net Karı veya Zararı hesapları alacaklandırılmalıdır.
İşletmenin brüt karı 300.000300.000 TL olup, bu tutar 690 Dönem Karı veya Zararı hesabının alacak kalanında beklemektedir. Dönem net karının hesaplanması aşamasında, 690 hesabı borçlandırılarak kapatılır. Ayrılan vergi karşılığı 75.00075.000 TL tutarında 691 nolu hesaba, geriye kalan 225.000225.000 TL tutarındaki net kar ise 692 Dönem Net Karı veya Zararı hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem Brüt Karının Hesaplanması
950.000650.000=300.000950.000 - 650.000 = 300.000 TL
Tüm gelir ve giderler 690 nolu hesapta toplanır, alacak kalanı brüt karı ifade eder.
2
Vergi Karşılığı ve Net Kar Ayrımı
Vergi: 75.00075.000 TL, Net Kar: 225.000225.000 TL
690 nolu hesaptaki brüt karın bir kısmı vergi karşılığı (691) olarak ayrılır, kalan kısım net karı (692) oluşturur.
3
Yevmiye Kaydının Oluşturulması
690 (B) 300.000300.000 / 691 (A) 75.00075.000, 692 (A) 225.000225.000
Alacak kalanı veren 690 hesabı borçlandırılarak kapatılır; tutar vergi ve net kar olarak ilgili sonuç hesaplarına devredilir.

Anahtar Kavram

Dönem sonu sonuç hesaplarının kapatılması ve net kârın belirlenmesi süreci.
Soru 66Soru

İşletme, kısa vadeli yatırım amacıyla nominal değeri 25.00025.000 TL olan hisse senetlerini 27.00027.000 TL bedelle banka aracılığıyla satın almıştır. Söz konusu işlem için banka tarafından 300300 TL komisyon kesilmiştir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydında borç tarafta yer alacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 110 Hisse Senetleri: 27.00027.000 TL, 653 Komisyon Giderleri: 300300 TL

Cevap

Borç tarafında 110 Hisse Senetleri hesabına 27.00027.000 TL ve 653 Komisyon Giderleri hesabına 300300 TL kayıt yapılmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, hisse senetlerinin alış bedeli (27.00027.000 TL) üzerinden 110 Hisse Senetleri hesabına alınmasını ve ödenen komisyonun (300300 TL) ilgili gider hesabı olan 653 Komisyon Giderleri hesabına borç kaydedilmesini öngörür. Bu, THP ve genel muhasebe ilkeleriyle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senetlerinin kayıt değerini belirle
27.00027.000 TL (Alış bedeli)
Muhasebe ilkeleri gereği menkul kıymetler alış bedeli ile kaydedilir; nominal değer (25.00025.000 TL) sadece senet üzerindeki değerdir.
2
Ödenen komisyonun muhasebeleşme şeklini tespit et
653 Komisyon Giderleri hesabına borç kaydı
Tekdüzen Hesap Planı (THP) uyarınca, menkul kıymet alım ve satımlarında aracı kurumlara ödenen komisyonlar maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.
3
Yevmiye kaydını oluştur
Borç: 110 Hisse Senetleri (27.00027.000) ve 653 Komisyon Giderleri (300300); Alacak: 102 Bankalar (27.30027.300)
Varlık artışı borçlandırılırken, bankadan yapılan ödeme varlık azalışı olarak alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin alış bedeli ile kaydı ve alım komisyonlarının giderleştirilmesi

İpuçları

1
Menkul kıymetler bilançoya nominal (yazılı) değerleriyle mi yoksa alış bedelleriyle mi girer?
2
Tekdüzen Hesap Planı'nda hisse senedi alırken bankaya ödenen komisyonlar için özel bir gider hesabı bulunup bulunmadığını hatırlayın.
3
Alış bedeli 27.00027.000 TL'dir ve ödenen 300300 TL tutarındaki komisyon doğrudan 653 Komisyon Giderleri hesabına borç kaydedilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin dönem sonundaki değerlemesinde ortaya çıkan değer düşüklüğü karşılıklarını (654) inceleyerek diğer olağan giderler grubunu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

VUK (Vergi Usul Kanunu) açısından komisyonlar maliyete eklenebilir olsa da, KPSS muhasebe sorularında aksi belirtilmedikçe her zaman Tekdüzen Hesap Planı (TMS/TFRS değil, geleneksel THP) kuralları uygulanır ve komisyonlar gider yazılır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 67Soru

Bir işletmenin dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları sonucunda 690690 Dönem Karı veya Zararı hesabının alacak kalanının 800.000800.000 TL olduğu belirlenmiştir. İşletme, ilgili mevzuat gereği bu kâr üzerinden 160.000160.000 TL tutarında vergi karşılığı ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, 690690 Dönem Karı veya Zararı hesabının kapatılarak dönem net kârının belirlenmesine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 690690 Dönem Karı veya Zararı hesabı 800.000800.000 TL borçlandırılır; 691691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabı 160.000160.000 TL ve 692692 Dönem Net Karı veya Zararı hesabı 640.000640.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

690 nolu hesabın 800.000 TL borçlandırıldığı, 691 nolu hesabın 160.000 TL ve 692 nolu hesabın 640.000 TL alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
İşletmenin kar etmesi durumunda 690 Dönem Karı veya Zararı hesabı alacak kalanı verir. Dönem sonunda bu hesap kapatılırken borçlandırılır. Brüt kar üzerinden ayrılan vergi karşılığı 691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabına, kalan net tutar ise 692 Dönem Net Karı veya Zararı hesabına alacak olarak kaydedilir. Bu işlemle dönem karı netleştirilmiş ve 690 hesabı sıfırlanmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem karı tutarının ve hesabın karakterinin belirlenmesi
690 Dönem Karı veya Zararı hesabı 800.000800.000 TL alacak kalanı vermektedir.
Alacak kalanı, gelirlerin giderlerden fazla olduğunu ve dönem karı oluştuğunu gösterir.
2
Vergi karşılığının ve net karın hesaplanması
Vergi Karşılığı = 160.000160.000 TL, Dönem Net Karı = 800.000160.000=640.000800.000 - 160.000 = 640.000 TL.
Net karın bulunması için brüt kardan vergi ve yasal yükümlülüklerin indirilmesi gerekir.
3
Kapanış ve devir yevmiye kaydının düzenlenmesi
690 hesabı borçlandırılırken (800.000800.000 TL), 691 (160.000160.000 TL) ve 692 (640.000640.000 TL) hesapları alacaklandırılır.
690 hesabı kapatılmalı, vergi karşılığı ve net kar tutarları ise ilgili gelir tablosu hesaplarına aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Gelir Tablosu Hesaplarının Kapanış Hiyerarşisi (690 -> 691, 692)

İpuçları

1
Unutmayın, 690 nolu hesap gelir ve giderlerin toplandığı hesaptır ve kâr durumunda alacak kalanı verir.
2
Bir hesabın kapatılması için mevcut bakiyesinin ters tarafına kayıt yapılmalıdır.
3
690 hesabı kapatılırken 'Karşılıklar' için 691, 'Net Kar' için 692 hesabı alacaklandırılır. 370 nolu hesap bu aşamada değil, bir sonraki aşamada kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Bu kayıttan sonra 691 nolu hesabın 370 nolu hesaba, 692 nolu hesabın ise 590 nolu hesaba aktarılacağı bilanço devir kayıtlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 68Soru

İşletme, gerçekleştirdiği ihracat işlemleri dolayısıyla devlet tarafından sağlanan 50.00050.000 TL tutarındaki "Fiyat İstikrar Destekleme Primi"ni (ihracat teşviki) tahsil etmeye hak kazanmıştır. Buna göre, söz konusu teşvik tutarının muhasebeleştirilmesinde aşağıdaki hesaplardan hangisi alacaklandırılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 602 Diğer Gelirler

Cevap

İhracat teşviki veya sübvansiyon gibi satışlarla yakından ilgili gelirler 602 Diğer Gelirler hesabında takip edilir.
İhracat teşvikleri, sübvansiyonlar ve satış tarihindeki vade farkları gibi, işletmenin esas faaliyeti olan mal ve hizmet satışları dışında kalan ancak satış tutarlarıyla doğrudan ilişkili olan gelirler "602 Diğer Gelirler" hesabının alacağında izlenir. Bu hesap, gelir tablosunda Brüt Satışlar grubunun bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin niteliğinin belirlenmesi
İşlem, satışlarla (ihracatla) doğrudan bağlantılı bir devlet teşvikidir.
Teşvikin hangi faaliyet sonucunda doğduğunu anlamak, doğru hesap grubunu seçmek için gereklidir.
2
Hesap planındaki grubun seçilmesi
Bu tür gelirler "60 Brüt Satışlar" grubu içinde yer almalıdır.
Tekdüzen Hesap Planı (THP) gereği satışlarla ilgili sübvansiyonlar bu grupta izlenir.
3
Doğru hesabın atanması
602 Diğer Gelirler hesabı alacaklandırılır.
600 ve 601 hesapları doğrudan mal/hizmet satış bedellerini, 602 ise satışlarla ilgili diğer gelirleri (vade farkı, teşvik vb.) kapsar.

Anahtar Kavram

Brüt Satışlar Grubunda 602 Hesabının Kullanımı

İpuçları

1
Satışın kendisi ile satıştan doğan devlet teşvikini birbirinden ayırmalısınız.
2
Brüt Satışlar grubu 600, 601 ve 602 numaralı hesaplardan oluşur; sübvansiyonlar bu gruptaki son hesapta izlenir.
3
Sübvansiyonlar ve Fiyat İstikrar Destekleme Primi gibi unsurlar için 602 Diğer Gelirler hesabı kullanılır.

Daha Fazla Pratik

602 hesabının dönem sonu kapanış kaydı ve 690 Dönem Karı veya Zararı hesabına aktarılması sürecini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 69Soru

İşletmenin dönem sonu kapanış işlemleri sırasında, tüm gelir hesaplarının 690690 Dönem Karı veya Zararı hesabının alacağına, tüm gider hesaplarının ise borcuna aktarılması sonucunda hesabın 90.00090.000 TL borç kalanı verdiği saptanmıştır. Bu veriye göre, dönem sonucunun "öz kaynak" hesaplarına devredilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 591591 Dönem Net Zararı (-) 90.00090.000 / Alacak: 692692 Dönem Net Karı veya Zararı 90.00090.000

Cevap

Borç: 591591 Dönem Net Zararı (-) 90.00090.000 / Alacak: 692692 Dönem Net Karı veya Zararı 90.00090.000 şeklinde yapılan yevmiye kaydı doğrudur.
Dönem sonu işlemlerinde 690690 nolu hesabın borç kalanı vermesi işletmenin dönem içinde zarar ettiğini gösterir. Bu zarar, önce 692692 nolu hesaba, ardından bilançodaki öz kaynaklar grubunda yer alan 591591 nolu hesaba aktarılır. 591591 nolu hesap aktif karakterli bir pasif hesap (düzenleyici hesap) olduğu için artışlar borç tarafına kaydedilir, 692692 nolu hesap ise bu devirle alacaklandırılarak kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
690690 nolu hesabın kalanı yorumlanır.
90.00090.000 TL borç kalanı zararı ifade eder.
Gelir ve giderlerin toplandığı 690690 nolu hesapta borç tarafının (giderler) alacak tarafından (gelirler) fazla olması dönem zararını gösterir.
2
690690 hesabındaki sonucun 692692 nolu hesaba aktarımı yapılır.
Borç: 692692 90.00090.000 / Alacak: 690690 90.00090.000 kaydıyla 690690 kapatılır.
Dönem net sonucunun belirlenmesi için tutar 692692 Dönem Net Karı veya Zararı hesabına aktarılmalıdır.
3
Net zararın bilanço (öz kaynak) hesaplarına devri gerçekleştirilir.
Borç: 591591 90.00090.000 / Alacak: 692692 90.00090.000 kaydı yapılır.
Dönem net zararı, öz kaynaklar grubunda negatif karakterli olan 591591 Dönem Net Zararı hesabında izlenir. Bu devirle gelir tablosu hesapları tamamen kapatılmış olur.

Anahtar Kavram

Dönem sonu zararının gelir tablosu hesaplarından bilanço hesaplarına aktarılma süreci.

İpuçları

1
690690 nolu hesabın borç tarafı giderleri, alacak tarafı gelirleri temsil eder.
2
Borç kalanı, giderlerin gelirlerden daha fazla olduğunu gösterir; bu da bir zarardır.
3
Zarar devri yapılırken 692692 hesabındaki tutar, bilançodaki eksi karakterli 591591 Dönem Net Zararı hesabına aktarılır.

Daha Fazla Pratik

Kâr durumunda 691691 ve 370370 nolu hesapların vergi karşılığı kaydında nasıl kullanıldığını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hesapların T-cetveli üzerinde akışını çizerek 690692591690 \rightarrow 692 \rightarrow 591 sırasını takip edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 70Soru

Bir işletme, %20\%20 KDV hariç 400.000400.000 TL tutarındaki ticari malı kredili (veresiye) olarak satmıştır. Malların teslimatından sonra alıcı, malların bir kısmının sözleşme şartlarında belirtilen kalite standartlarına uymadığını belirterek şikayette bulunmuştur. İşletme, malların iade edilmemesi şartıyla 50.00050.000 TL'lik kısım üzerinden %20\%20 oranında bir fiyat indirimi (fiyat farkı) uygulanmasını kabul etmiş ve ilgili tutarı alıcının hesabından düşmüştür. Buna göre, bu fiyat farkının uygulanmasına ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 612 Diğer İndirimler hesabı 10.00010.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Kalite standartlarına uyulmaması nedeniyle yapılan ve mal iadesi gerçekleşmeyen fiyat farkı uygulamalarında 612 Diğer İndirimler hesabı 10.00010.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Satılan malların kalite standartlarına uymaması gibi nedenlerle ortaya çıkan fiyat farkları, mallar iade edilmediği sürece '612 Diğer İndirimler' hesabında takip edilir. Hesaplanan 10.00010.000 TL'lik indirim tutarı, bu hesabın borcuna kaydedilerek net satış tutarının hesaplanmasında kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
İndirim türünü belirleme
612 Diğer İndirimler Hesabı
Satılan malların evsafına uygun olmaması (kalite düşüklüğü) nedeniyle, mallar iade alınmadan yapılan fiyat indirimleri Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu hesapta izlenir.
2
İndirim tutarını hesaplama
10.00010.000 TL
Hatalı olduğu belirtilen 50.00050.000 TL'lik kısım üzerinden %20\%20 indirim uygulanmıştır: 50.000×0,20=10.00050.000 \times 0,20 = 10.000 TL.
3
Kayıt yönünü ve tutarı netleştirme
Borç tarafı, 10.00010.000 TL
Satış indirimleri hesapları (610, 611, 612) gelir tablosunda satışları düzenleyici (eksi) karakterli hesaplar olup, artışları borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Satış İndirimleri ve Fiyat Farkları

İpuçları

1
Malların fiziksel olarak iade edilip edilmediğine dikkat edin.
2
Fiyat farkı ve miktar iskontosu gibi durumlar 61x grubundaki hangi özel hesapta izlenir?
3
İndirim tutarı, etkilenen mal bedeli (50.00050.000 TL) üzerinden hesaplanmalı ve KDV hariç olarak kaydedilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Satış iskontolarının (611) hangi durumlarda 612 yerine tercih edildiğini araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 71Soru

İşletme, ticari faaliyetlerini fonlamak amacıyla bankadan 22 yıl vadeli bir kredi kullanmıştır. Dönem sonunda bu krediye ilişkin tahakkuk eden faiz giderlerinin, maliyet hesaplarından (7. Grup) ilgili sonuç hesaplarına (6. Grup) aktarılmasında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 661 Uzun Vadeli Finansman Giderleri

Cevap

İşletmenin vadesi 2 yıl (uzun vadeli) olan kredisinden doğan faiz giderleri, dönem sonunda maliyet hesaplarından '661 Uzun Vadeli Finansman Giderleri' hesabına aktarılmalıdır.
Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, işletmenin kullandığı yabancı kaynakların vadesi bir yılı aşıyorsa (uzun vadeli), bu kaynaklara ilişkin faiz, kur farkı ve benzeri giderler '661 Uzun Vadeli Finansman Giderleri' hesabında izlenir. Soruda kredinin 2 yıl vadeli olduğu belirtildiği için doğru hesap budur.

Adım Adım Çözüm

1
Kredinin vadesini ve kaynak türünü belirle
2 yıl vadeli kredi, '400 Banka Kredileri' (Uzun Vadeli Yabancı Kaynak) hesabında izlenir.
Finansman giderinin hangi sonuç hesabına aktarılacağı, kaynağın (borcun) orijinal vadesine bağlıdır.
2
Dönem içi faiz tahakkuk kaydını hatırla
Faizler dönem içinde '780 Finansman Giderleri' hesabının borcuna kaydedilmiştir.
7/A seçeneğinde giderler önce maliyet hesaplarında izlenir.
3
Dönem sonu devir kaydını yap
780 hesabı 781 yansıtma hesabı aracılığıyla kapatılır ve ilgili tutar '661 Uzun Vadeli Finansman Giderleri' hesabının borcuna aktarılır.
Uzun vadeli kaynaklardan doğan giderler 661 nolu hesapta raporlanır.

Anahtar Kavram

Finansman giderlerinin kaynağın vadesine göre (kısa/uzun) sınıflandırılması

İpuçları

1
Borcun orijinal vadesine odaklanın.
2
2 yıl vadeli bir kredi 'Uzun Vadeli Yabancı Kaynak' olarak kabul edilir.
3
Gelir tablosunda finansman giderleri, kaynağın vadesine göre 660 veya 661 hesaplarından birine aktarılır.

Daha Fazla Pratik

Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli kredilerin anapara taksitleri için hangi bilanço hesabının kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 72Soru

Bir işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihindeki envanter işlemleri ve dönem sonu kayıtları sırasında aşağıdaki veriler tespit edilmiştir:

İşlem DetayıTutar / Veri
Kasadaki 2.0002.000 USD'nin değerlemesi (Kayıtlı kur: 3131 TL, Dönem sonu kuru: 32,5032,50 TL)?
Vadesi ertesi yıla sarkan borç senetleri için hesaplanan reeskont tutarı2.4002.400 TL
Bir iştirakten elde edilmesi kesinleşen (tahakkuk eden) temettü geliri5.6005.600 TL
Vadesi ertesi yıla sarkan alacak senetleri için hesaplanan reeskont tutarı1.5001.500 TL
İşletme aktifine kayıtlı bir binanın satışından elde edilen kar15.00015.000 TL

Buna göre, işletmenin gelir tablosunda yer alacak toplam "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 11.00011.000

Cevap

İşletmenin toplam "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar" tutarı 11.00011.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, işletmenin süreklilik arz eden yan faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerin toplamıdır. Bu grupta; döviz değerlemesinden doğan 3.0003.000 TL kambiyo karı, pasif karakterli borç senetlerinin reeskontundan doğan 2.4002.400 TL faiz geliri ve iştiraklerden sağlanan 5.6005.600 TL temettü geliri yer almaktadır. Alacak senedi reeskontu bir gider (657) olduğundan, bina satış karı ise olağandışı nitelik (679) taşıdığından bu toplama dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Kambiyo karını hesapla
3.0003.000 TL
2.0002.000 USD ×(32,5031,00)=3.000\times (32,50 - 31,00) = 3.000 TL tutarındaki olumlu kur farkı '646 Kambiyo Karları' hesabına kaydedilir.
2
Reeskont faiz gelirini belirle
2.4002.400 TL
Borç senetleri reeskontu, işletme için bir gelir unsuru olup '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabında izlenir.
3
Temettü gelirini dahil et
5.6005.600 TL
İştiraklerden elde edilen temettüler, tahakkuk esası gereği ilan edildiğinde '640 İştiraklerden Temettü Gelirleri' hesabına gelir kaydedilir.
4
Gider ve olağandışı kalemleri ele
1.5001.500 TL ve 15.00015.000 TL elendi
Alacak senetleri reeskontu (1.5001.500 TL) bir giderdir (657657). Bina satış karı (15.00015.000 TL) ise süreklilik arz etmediği için olağandışı gelirdir (679679).
5
Toplamı hesapla
11.00011.000 TL
3.0003.000 (Kambiyo) + 2.4002.400 (Reeskont) + 5.6005.600 (Temettü) = 11.00011.000 TL.

Anahtar Kavram

Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar (64 Grubu) hesaplarının sınıflandırılması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 73Soru

İşletme, maliyet bedeli 20.00020.000 TL olan hisse senetleri için dönem sonunda 2.0002.000 TL değer düşüklüğü karşılığı ayırmıştır. İzleyen faaliyet döneminde bu hisse senetlerinin tamamı 23.00023.000 TL bedelle banka aracılığıyla satılmıştır. Bu satış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 2.0002.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Satış işlemi sonucunda, daha önce ayrılan karşılık tutarı olan 2.0002.000 TL, '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilir.
İşletme bir varlık için karşılık ayırdığında (654 borç, 119 alacak), bu varlık satıldığında 119 nolu hesap borçlandırılarak kapatılır. Bu işlemin karşılığında, daha önce gider yazılan tutarın gelire dönüştürülmesi için '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı alacaklandırılır. Ayrıca maliyetin üzerindeki satış tutarı (3.0003.000 TL) için '645 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabı kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın maliyet ve karşılık durumunu tespit etme
Maliyet: 20.00020.000 TL, Birikmiş Karşılık: 2.0002.000 TL
Satış kaydında kapatılacak tutarları belirlemek için gereklidir.
2
Satış karını hesaplama
23.00020.000=3.00023.000 - 20.000 = 3.000 TL Kar
Hisse senedinin maliyeti ile satış bedeli arasındaki fark '645 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabına aktarılır.
3
Karşılık iptalini kaydetme
2.0002.000 TL'nin 644 nolu hesaba alacağı
Daha önce ayrılan karşılık hesabının kapatılması sonucu doğan gelir 644 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Satışında Karşılık İptali

İpuçları

1
Satış kaydında hem varlığın kendisi (110) hem de onunla ilgili eksi hesap (119) kapatılmalıdır.
2
Daha önce gider (654) yazılarak ayrılan bir karşılık, varlık elden çıkarıldığında bir gelir hesabına aktarılır.
3
Karşılığın kapatılması '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar', maliyetin üzerindeki kazanç ise '645 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabına kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmamış bir hisse senedi satışında hangi hesapların kullanılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 74Soru

Danışmanlık ve mühendislik hizmeti sunan bir işletmenin 20262026 yılı dönem sonu envanter çalışmaları neticesinde elde edilen veriler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

İşlem / Hesap KalemiTutar (TL)
Hizmet üretiminde kullanılan direkt işçilik giderleri140.000140.000
Genel üretim (hizmet) giderleri60.00060.000
Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri25.00025.000
Dönem başı yarı mamul - hizmet stoku15.00015.000
Dönem sonu yarı mamul - hizmet stoku35.00035.000

Bu verilere göre, işletmenin bu dönemde tamamlayıp sunduğu hizmetlere ilişkin "622622 Satılan Hizmet Maliyeti" hesabı tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180.000180.000

Cevap

180.000180.000 TL (Dönem içi üretim maliyeti ile stok değişimlerinin düzeltilmiş hali)
180.000180.000 TL tutarı doğrudur çünkü hizmet üretim maliyeti olan 200.000200.000 TL üzerine dönem başı yarı mamul-hizmet stoku (15.00015.000 TL) eklenmiş ve dönem sonunda henüz tamamlanmamış olan yarı mamul-hizmet stoku (35.00035.000 TL) çıkarılmıştır. Pazarlama giderleri ise dönem gideri olduğu için bu hesaba dahil edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem içi toplam hizmet üretim maliyetini hesaplayın.
140.000+60.000=200.000140.000 + 60.000 = 200.000 TL
Hizmet işletmelerinde 740740 nolu hesapta toplanan direkt işçilik ve genel üretim giderleri toplam üretim maliyetini oluşturur.
2
Dönem içi üretilen maliyete stok değişimlerini uygulayın.
200.000+15.00035.000=180.000200.000 + 15.000 - 35.000 = 180.000 TL
Dönem başında hazır olan yarı mamuller üretime dahil edilirken, dönem sonunda henüz tamamlanmamış olanlar maliyetten çıkarılır.
3
Dönem giderlerini ayıklayın.
Pazarlama giderleri (25.00025.000 TL) dahil edilmez.
760760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri bir faaliyet gideridir, üretim maliyetine (622) girmez.

Anahtar Kavram

Hizmet İşletmelerinde Satışların Maliyeti Hesaplaması

İpuçları

1
Hizmet işletmelerinde üretim maliyeti 740 nolu hesapta izlenir ve sonuçta 622 nolu hesaba aktarılır.
2
Pazarlama giderleri gibi faaliyet giderlerinin satılan mal veya hizmetin maliyetiyle karıştırılmaması gerekir.
3
Üretim maliyeti formülü: (Dönem Başı Stok + Dönem İçi Giderler) - Dönem Sonu Stok şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

740 nolu hesabın yansıtma hesabı aracılığıyla 622 nolu hesaba devredildiği yevmiye kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 75Soru

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde 1.200.0001.200.000 TL tutarında, 1515 ay vadeli ve yıllık %10\%10 faizli bir banka kredisi kullanarak genel finansman ihtiyacını karşılamıştır. Kredinin anapara ve faiz ödemesi vade sonunda tek seferde gerçekleştirilecektir. İşletme maliyet hesaplarında 7/A7/A seçeneğini uygulamaktadır.

Buna göre, 31.12.202531.12.2025 tarihinde söz konusu borçlanma maliyetine ilişkin yapılması gereken dönem sonu envanter kaydı ve giderin gelir tablosundaki sunumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30.00030.000 TL tutarındaki faiz gideri '661 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri' hesabında raporlanmalı ve '381 Gider Tahakkukları' hesabı alacaklandırılmalıdır.

Cevap

Döneme ait 30.000 TL tutarındaki faiz giderinin '661 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri' hesabında raporlanması ve karşılığında '381 Gider Tahakkukları' hesabının alacaklandırılması gerekir.
İşletmenin kullandığı kredi 15 ay vadeli olduğu için 'uzun vadeli' statüsündedir ve bu krediye ilişkin borçlanma maliyetleri gelir tablosunun 'Finansman Giderleri' bölümünde '661 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri' hesabında gösterilir. 01.10.2025 - 31.12.2025 tarihleri arasına isabet eden 3 aylık faiz tutarı (1.200.000×0,10×3/12=30.0001.200.000 \times 0,10 \times 3/12 = 30.000 TL) hesaplanarak gider kaydedilmeli, ödeme vade sonunda yapılacağı için de '381 Gider Tahakkukları' hesabı alacaklandırılarak borç kaydı tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kredinin 2025 yılına isabet eden süresini belirle
3 Ay (01.10.2025 - 31.12.2025)
Dönemsellik ilkesi gereği sadece ilgili dönemin gideri kaydedilmelidir.
2
Döneme ait faiz tutarını hesapla
30.000 TL (1.200.000×0,10×3121.200.000 \times 0,10 \times \frac{3}{12})
Tahakkuk esaslı muhasebe uyarınca gerçekleşen borçlanma maliyeti hesaplanmalıdır.
3
Vadeye göre hesap grubunu seç
661 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri
Kredi vadesi 15 ay (1 yıldan fazla) olduğu için TDHP uyarınca 661 hesabı kullanılır.

Anahtar Kavram

Finansman Giderlerinin Tahakkuk Esası ve Vade Sınıflandırması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 76Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla portföyünde bulunan 30.00030.000 TL maliyet bedelli devlet tahvillerini, nakit ihtiyacı nedeniyle 28.50028.500 TL'ye banka aracılığıyla satmıştır. Banka bu işlem için ayrıca 200200 TL komisyon kesmiştir.

Bu satış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabı 1.5001.500 TL borçlandırılır.

Cevap

655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabının 1.5001.500 TL borçlandırılması doğrudur.
Satış işlemi sonucunda tahvillerin maliyet bedeli (30.00030.000 TL) ile satış bedeli (28.50028.500 TL) arasındaki 1.5001.500 TL'lik olumsuz fark, işletme için bir operasyonel zarardır ve '655 Menkul Kıymet Satış Zararları' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Menkul kıymet satış zararını hesapla
30.00028.500=1.50030.000 - 28.500 = 1.500 TL
Maliyet bedeli (30.00030.000), satış bedelinden (28.50028.500) yüksek olduğu için aradaki fark 655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabına borç kaydedilir.
2
Komisyon giderini belirle
200200 TL
Banka tarafından kesilen komisyon, faaliyetle ilgili bir gider olarak 653 Komisyon Giderleri hesabına borç kaydedilir.
3
Bankaya giren net tutarı hesapla
28.500200=28.30028.500 - 200 = 28.300 TL
İşletmenin banka hesabına satış bedelinden komisyon düşüldükten sonraki net nakit girişi olur.
4
Tahvillerin aktiften çıkışını kaydet
111 hesabı 30.00030.000 TL alacaklandırılır
Menkul kıymetler satıldığında, varlık hesabından (111) maliyet bedeli üzerinden çıkış yapılarak hesap kapatılır.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Satış Zararı ve Komisyon Gideri Ayrımı
Soru 77Soru

Bir işletme, daha önce veresiye (kredili) olarak sattığı 60.00060.000 TL tutarındaki ticari malların bedelini vadesinden önce tahsil ettiği için alıcıya %5\%5 oranında bir kasa iskontosu uygulamıştır. Bu işlemin muhasebeleştirilmesiyle ilgili yapılacak kayıtta, uygulanan iskonto tutarı aşağıdaki hesapların hangisinin borcuna kaydedilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İskontoları Hesabı

Cevap

Uygulanan kasa iskontosu tutarı 611 Satış İskontoları Hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmelerin, alıcıların borçlarını vadesinden önce ödemelerini teşvik etmek amacıyla uyguladıkları nakit (kasa) iskontoları, Tekdüzen Hesap Planı uyarınca '611 Satış İskontoları Hesabı'nda takip edilir. Bu hesap bir 'indirim' hesabı olduğu için brüt satışları azaltıcı etki yapar ve artışları hesabın borç tarafına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarını hesaplayınız.
60.000×0,05=3.00060.000 \times 0,05 = 3.000 TL
İşletmenin alıcıya sağladığı indirim miktarını belirlemek gerekir.
2
İşlemin niteliğini belirleyiniz.
Kasa (Nakit) İskontosu
Vadesinden önce ödeme yapıldığı için uygulanan indirimler muhasebe standartlarına göre kasa iskontosu olarak tanımlanır.
3
İlgili hesabı seçiniz ve kayıt yönünü belirleyiniz.
611 Satış İskontoları Hesabı (Borç)
Satış indirimleri hesapları (61 grubu), brüt satışları azaltan unsurlar olduğu için artış gösterdiklerinde borç taraflı çalışırlar.

Anahtar Kavram

Kasa İskontolarının Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
İşlem bir 'nakit iskontosu' (early payment discount) niteliğindedir.
2
Brüt satışları azaltan 61 grubundaki hesapları düşünün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'fiyat farkı' (price difference) senaryosunu inceleyerek 612 hesabının kullanımını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 78Soru

Zümrüt Ticaret İşletmesi'nin dönem sonu envanter kayıtlarından elde edilen bazı veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / İşlem KalemiTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar60.00060.000
Dönem İçi Alışlar250.000250.000
Alış Giderleri (Nakliye ve Sigorta)20.00020.000
Dönem Sonu Ticari Mallar80.00080.000

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bu işletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 250.000250.000

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti 250.000250.000 TL olarak hesaplanır.
İşletmenin elindeki toplam mal mevcudu (Dönem Başı Stok + Dönem İçi Alışlar + Alış Giderleri) 330.000330.000 TL'dir. Bu tutardan dönem sonunda depoda kalan 80.00080.000 TL değerindeki mal çıkarıldığında, satılan malların işletmeye olan maliyeti 250.000250.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Net Alış Tutarı Hesaplanması
250.000+20.000=270.000250.000 + 20.000 = 270.000 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, malın edinilmesi için katlanılan nakliye ve sigorta gibi giderler malın maliyetine eklenir.
2
Satışa Hazır Mal Maliyetinin Belirlenmesi
60.000+270.000=330.00060.000 + 270.000 = 330.000 TL
Dönem başındaki stok ile dönem içinde alınan malların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal mevcudunu verir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) Hesaplanması
330.00080.000=250.000330.000 - 80.000 = 250.000 TL
Satışa hazır olan malların bir kısmı dönem sonunda elde kaldığına göre, aradaki fark satılan malların maliyetini temsil eder.

Anahtar Kavram

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) Hesaplama Formülü

İpuçları

1
STMM hesaplanırken malın satın alma fiyatına, malı depoya getirene kadar yapılan giderleri de eklemeyi unutmayın.
2
Temel formül şöyledir: STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle dönem içi 'Alış İadeleri' olsaydı bu tutarın 'Net Alışlar' kısmından düşülmesi gerektiğini unutmayın.
Tahmini Süre:45s
Soru 79Soru

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir ticari işletmenin 20252025 yılı dönem sonu verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / İşlem KalemiTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar Stok Tutarı150.000150.000
Dönem İçi Ticari Mal Alışları600.000600.000
Alış Nakliye Giderleri12.00012.000
Alış İadeleri20.00020.000
Alış Iskontoları10.00010.000
Satış Nakliye Giderleri8.0008.000
Dönem Sonu Ticari Mallar Stok Sayımı110.000110.000

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonunda yapacağı maliyet kaydında '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 622.000622.000

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) tutarı 622.000622.000 TL'dir.
İşletme aralıklı envanter yöntemi kullandığı için maliyet dönem sonunda hesaplanır. Öncelikle net alışlar bulunur: Brüt Alışlar (600.000600.000) + Alış Nakliyesi (12.00012.000) - Alış İadeleri (20.00020.000) - Alış Iskontoları (10.00010.000) = 582.000582.000 TL. Ardından STMM formülü uygulanır: Dönem Başı Stok (150.000150.000) + Net Alışlar (582.000582.000) - Dönem Sonu Stok (110.000110.000) = 622.000622.000 TL.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış tutarının hesaplanması
600.000+12.00020.00010.000=582.000600.000 + 12.000 - 20.000 - 10.000 = 582.000 TL
Alış maliyetine alış nakliye giderleri eklenir; alış iadeleri ve iskontoları düşülür. Satış nakliye giderleri pazarlama gideridir, maliyete eklenmez.
2
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) formülünün uygulanması
150.000+582.000110.000=622.000150.000 + 582.000 - 110.000 = 622.000 TL
STMM = Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok formülü kullanılarak satılan malların maliyeti bulunur.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM), dönem sonu sayımı yapıldıktan sonra toplam stok mevcudundan kalan stokun çıkarılmasıyla hesaplanır. Alışla ilgili giderler (nakliye, sigorta vb.) maliyete eklenirken, satışla ilgili giderler dönem gideri kabul edilir.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin satışlarını ve brüt satış karını hesaplamak için satış tutarları verilseydi hangi hesapları kullanmanız gerektiğini düşününüz.

Alternatif Yöntem

Önce ticari mallar hesabının borç kalanını bulup (150.000+600.000+12.00020.00010.000=732.000150.000 + 600.000 + 12.000 - 20.000 - 10.000 = 732.000 TL), bu tutardan dönem sonu mevcut stok değerini (110.000110.000 TL) çıkararak doğrudan maliyete ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 80Soru

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

İşlem / Gelir TürüTutar (TL)
Yurtiçi müşterilere satılan malların bedeli500.000500.000
Yurt dışına ihraç edilen ticari malların bedeli300.000300.000
Satış faturalarında ayrıca belirtilen vade farkı gelirleri20.00020.000
Devlet tarafından sağlanan ihracat teşvik primleri40.00040.000
Müşterilere verilen nakliye hizmeti bedelleri10.00010.000
Atıl durumdaki binanın kiralanmasından elde edilen gelir15.00015.000
Dönem içinde müşterilere tanınan satış iskontoları25.00025.000

Bu verilere göre, Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde işletmenin bu dönemdeki "Brüt Satışlar" toplamı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 870.000870.000

Cevap

İşletmenin Brüt Satışlar toplamı 870.000870.000 TL'dir.
Brüt Satışlar toplamı, işletmenin ana faaliyetleri çerçevesinde gerçekleştirdiği mal ve hizmet satışlarının fatura değerlerinin toplamıdır. Bu grupta 600 Yurtiçi Satışlar (500.000500.000 TL), 601 Yurtdışı Satışlar (300.000300.000 TL) ve 602 Diğer Gelirler (vade farkı 20.00020.000 TL + ihracat teşviki 40.00040.000 TL) hesapları yer alır. Ayrıca müşteriye sunulan nakliye hizmeti bedeli (10.00010.000 TL) de bir hizmet satışı olarak bu gruba dahil edilir. Tüm bu unsurların toplamı 870.000870.000 TL yapmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt Satışlar grubunda yer alan hesapların belirlenmesi
600 Yurtiçi Satışlar, 601 Yurtdışı Satışlar ve 602 Diğer Gelirler hesapları belirlendi.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre Brüt Satışlar grubu bu üç hesaptan oluşur.
2
Hesap tutarlarının tasnif edilmesi
600: 500.000500.000 TL, 601: 300.000300.000 TL, 602 (Vade Farkı + Teşvik): 20.000+40.000=60.00020.000 + 40.000 = 60.000 TL, Hizmet Satışı: 10.00010.000 TL.
Faturada belirtilen vade farkları ve ihracat teşvikleri 602 nolu hesapta; nakliye hizmeti ise hizmet satışı niteliğinde 60 grubunda izlenir.
3
İlgisiz hesapların ayıklanması
Kira Geliri (15.00015.000 TL) 649 nolu hesaba, Satış İskontoları (25.00025.000 TL) 611 nolu hesaba kaydedildiği için toplamdan çıkarıldı.
Kira geliri faaliyet dışı bir gelirdir; satış iskontoları ise satış indirimleri grubunda olup Brüt Satışları değil Net Satışları etkiler.
4
Toplamın hesaplanması
500.000+300.000+20.000+40.000+10.000=870.000500.000 + 300.000 + 20.000 + 40.000 + 10.000 = 870.000 TL.
Brüt Satışlar grubu toplamına ulaşıldı.

Anahtar Kavram

Brüt Satışlar Grubu (60) ve İçeriği

İpuçları

1
Brüt Satışlar toplamını bulurken sadece 60 nolu grubun içindeki hesapları (600, 601, 602) toplayın.
2
Satış İskontoları (611) Brüt Satışlardan indirimdir, toplamı etkilemez; Kira Geliri (649) ise başka bir grubun konusudur.
3
FİDP (teşvik) ve satışla ilgili vade farklarının 602 nolu hesapta, yani Brüt Satışlar içinde yer aldığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Bu sorudan sonra aynı verilerle işletmenin 'Net Satışlar' ve 'Faaliyet Karı' tutarlarını hesaplamayı deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hesapları gruplayarak ilerleyin: Mal Satışları (600+601) + Diğer Satış İlişkili Gelirler (602) = Brüt Satışlar. Bu yöntemde 61 (İndirimler) ve 64 (Diğer Faaliyet Gelirleri) gruplarını tamamen görmezden gelin.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 4 / 14Sonraki
Gelir Tablosu Hesapları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 4 | Examkin